Na początku przyszłego tygodnia odbędzie się spotkanie z premierem Donaldem Tuskiem, poświęcone efektom prac zespołu ds. bioetyki - powiedział w środę PAP jego przewodniczący poseł Jarosław Gowin (PO).

Zespół ds. bioetyki, działający przy kancelarii premiera, w skład którego wchodzą prawnicy, lekarze, biolodzy, filozofowie i etycy, zajmował się przygotowaniem do ratyfikacji Konwencji Bioetycznej Rady Europy oraz pracował nad założeniami do ustawy regulującej kwestie dotyczące zapłodnienia metodą in vitro. Członkowie zespołu mieli określić zakres zastrzeżeń do konwencji (ma do tego prawo każdy kraj ratyfikujący), konieczne zmiany w ustawodawstwie, a także rekomendacje do ustawy implementującej, która określa to, co nawet po ratyfikacji pozostaje w gestii poszczególnych państw.

W środę Gowin nie chciał mówić, jakie są rekomendacje wypracowane przez zespół. "W pierwszej kolejności przedstawimy je premierowi. Część z nich będzie jednomyślna, jednak w niektórych sprawach, szczególnie dotyczących in vitro, będą rekomendacje alternatywne" - powiedział. Dodał, że ostateczna decyzja, jakie rozwiązania znajdą się w projekcie ustawy, będzie należała do premiera.

Poseł PO podkreślał także, iż w projekcie, który jest niezbędny do ratyfikowania przez Polskę konwencji bioetycznej, będzie m.in. zapis mówiący o zakazie niszczenia ludzkich zarodków, znajdą się tam także regulacje umożliwiające ich adopcję.

O efektach prac zespołu poinformowały w środę "Gazeta Wyborcza" i "Dziennik". Według "GW" proponowany wariant restrykcyjny zakłada, iż zarodek jest człowiekiem i należy mu się taka sama ochrona prawna. W związku z tym część zespołu rekomenduje premierowi zakaz tworzenia tzw. zarodków zapasowych i mrożenia ich do przyszłego wykorzystania; zakaz adopcji zarodków, co wyklucza procedurę in vitro dla osób samotnych; zakaz diagnozowania zarodków przed wszczepieniem ich do macicy; zakaz badań nad komórkami macierzystymi, w tym także takimi, których nie uzyskuje się z zarodków. W wariancie restrykcyjnym prawo do in vitro miałyby tylko małżeństwa. W wariancie pragmatycznym - także nieformalne pary.

Gazeta napisała także, że w Ministerstwie Zdrowia jest, pozytywnie zaopiniowany przez Krajową Radę Transplantacyjną, projekt nowelizacji ustawy transplantacyjnej - tak, by obejmowała też zapłodnienie in vitro.

"O kształcie ustawy dotyczącej in vitro decydowała specjalna komisja pod przewodnictwem pana posła Gowina" - podkreśliła w środę w rozmowie z PAP minister Ewa Kopacz. Dodała, że resort pracuje obecnie nad jest nowelizacją ustawy o przechowywaniu tkanek i narządów, ale nie dotyczy ona in vitro.

Ministerstwo zdrowia przekazało projekt we wrześniu do konsultacji społecznych. Dostosowuje on do wymogów UE procedury związane z pobieraniem, przechowywaniem i przeszczepianiem komórek, tkanek i narządów.

Zgodnie z nowelą, do wykonywania czynności związanych z pobieraniem komórek, tkanek i narządów może być dopuszczona tylko osoba, która uzyskała specjalistyczną wiedzę i umiejętności w tym zakresie. Dawcy nie mogą otrzymywać żadnego wynagrodzenia.

Nowela zakłada przeniesienie na NFZ kosztów procedur komisyjnego stwierdzenia śmierci mózgu i hospitalizacji dawcy do momentu pobrania narządów. Projektodawcy zaznaczają, iż uzasadnieniem dla tego rozwiązania jest fakt, że śmierć mózgową stwierdza się nie tylko na potrzeby pobrania narządów, ale również w celu przerwania długotrwałego nieuzasadnionego leczenia pacjentów.

Polska podpisała Konwencję Bioetyczną Rady Europy z 1997 roku, ale jej nie ratyfikowała. Konwencja stanowi próbę określenia podstawowych praw związanych z postępem biologii i medycyny. Do najważniejszych zasad tam zawartych należy nakaz poszanowania integralności i godności każdej osoby oraz respektowania jej interesu i dobra jako przeważających nad interesem społeczeństwa i nauki.

Konwencja zakazuje praktyk eugenicznych, zwłaszcza selekcji płci, a także badania na embrionach in vitro. Zgodnie z Konwencją, jeżeli prawo zezwala na przeprowadzanie takich badań, powinno zapewnić embrionom odpowiednią ochronę. Konwencja zabrania też tworzenia embrionów ludzkich dla celów naukowych.