Pożyczka i darowizna to odmienne zakresowo umowy. W art. 720 kodeksu cywilnego postanowiono, że przez umowę pożyczki dający ją zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy (albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku), a z kolei biorący – zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy (albo odpowiednio: tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości). Przy czym zastrzeżono, że umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej.
Z kolei z art. 888 oraz art. 890 kodeksu cywilnego wynika m.in., że przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Przepisy powyższe nie uchybiają przepisom, które ze względu na przedmiot darowizny wymagają zachowania szczególnej formy dla oświadczeń obu stron.