Sprawa wywołała w Wielkiej Brytanii ogromne poruszenie i ponownie skierowała uwagę opinii publicznej na jedną z największych afer obyczajowych ostatnich dekad.

Aresztowanie Andrzeja Mountbatten-Windsora w Sandringham

Zatrzymanie nastąpiło w czwartek rano, gdy nieoznakowane pojazdy policji pojawiły się w pobliżu Wood Farm – domu na terenie królewskiej posiadłości Sandringham, gdzie Andrzej Mountbatten-Windsor mieszka po opuszczeniu wcześniejszej rezydencji w Windsorze. Według brytyjskich mediów w operacji brało udział co najmniej sześć samochodów i funkcjonariusze w cywilnych ubraniach.

Zatrzymanie było konsekwencją działań Thames Valley Police, największej pozametropolitalnej formacji policyjnej w Anglii, która analizuje zarzuty dotyczące przekazywania poufnych materiałów Jeffreyowi Epsteinowi. Chodzi przede wszystkim o dokumenty z okresu, gdy Mountbatten-Windsor pełnił funkcję specjalnego przedstawiciela Wielkiej Brytanii ds. handlu i inwestycji w latach 2001–2011.

Podejrzenia koncentrują się na tym, czy były członek rodziny królewskiej mógł wykorzystywać swoją funkcję do przekazywania wrażliwych informacji dotyczących inwestycji zagranicznych lub kontaktów biznesowych osobie prywatnej, która była wcześniej skazana za przestępstwa seksualne. Zgodnie z brytyjskim prawem nadużycie stanowiska publicznego należy do najpoważniejszych przestępstw urzędniczych i może wiązać się z wieloletnim wyrokiem więzienia.

Sam Mountbatten-Windsor konsekwentnie zaprzecza wszystkim zarzutom i nie przyznał się do żadnego naruszenia prawa.

Akta Epsteina i zarzuty przekazywania poufnych informacji

Nowa faza śledztwa została zainicjowana po ujawnieniu milionów dokumentów związanych z Jeffreyem Epsteinem. Wśród nich znalazły się e-maile i raporty, które – według śledczych – mogą wskazywać na przekazywanie przez Mountbatten-Windsora poufnych analiz gospodarczych lub informacji inwestycyjnych.

W jednym z ujawnionych dokumentów pojawiła się informacja o przesłaniu przez niego materiałów dotyczących potencjalnych inwestycji zagranicznych. Takie działania, jeśli zostaną potwierdzone, mogłyby stanowić poważne naruszenie obowiązków urzędnika państwowego.

Śledztwo ma szeroki zakres i obejmuje współpracę kilku formacji policyjnych oraz Narodowej Agencji ds. Przestępczości (National Crime Agency). Analizowane są również zapisy lotów, korespondencja elektroniczna oraz zeznania świadków, które mogą mieć związek z działalnością Epsteina i jego kontaktami w Wielkiej Brytanii.

Epstein, Virginia Giuffre i wieloletni kryzys wokół byłego księcia Yorku

Kontakty Mountbatten-Windsora z Jeffreyem Epsteinem były przedmiotem kontrowersji od ponad dekady. Epstein, amerykański finansista, został skazany za przestępstwa seksualne i oskarżany o organizowanie siatki wykorzystywania nieletnich dziewcząt.

Jedną z najbardziej znanych oskarżycielek była Virginia Giuffre, która twierdziła, że została zmuszona do kontaktów seksualnych z członkiem brytyjskiej rodziny królewskiej. Mountbatten-Windsor zaprzeczył tym zarzutom, jednak w 2022 roku zawarł ugodę cywilną, w ramach której przekazał znaczną kwotę na rzecz fundacji wspierającej ofiary handlu ludźmi. Szacunkowo mogło to być nawet około 12 mln funtów.

W 2019 roku udzielił głośnego wywiadu BBC, w którym próbował wyjaśnić swoje relacje z Epsteinem. Wywiad został odebrany bardzo krytycznie, a reakcja opinii publicznej doprowadziła do jego wycofania się z pełnienia obowiązków publicznych.

Utrata tytułów, usunięcie z życia publicznego i przeprowadzka do Sandringham

Skandal wokół Epsteina doprowadził do bezprecedensowych konsekwencji dla Mountbatten-Windsora. W 2022 roku królowa Elżbieta II odebrała mu patronaty wojskowe i funkcje honorowe. Następnie, w 2025 roku, król Karol III podjął decyzję o formalnym odebraniu mu tytułów.

W konsekwencji były książę Yorku został zmuszony do opuszczenia swojej wieloletniej rezydencji Royal Lodge w Windsorze i przeniósł się do posiadłości Sandringham w Norfolk, należącej do króla.

Przeprowadzka była symbolem jego marginalizacji w rodzinie królewskiej i jednocześnie efektem narastającej presji związanej z kolejnymi ujawnieniami dokumentów dotyczących jego kontaktów z Epsteinem.

Stanowisko Pałacu Buckingham i reakcja władz Wielkiej Brytanii

Pałac Buckingham potwierdził, że rodzina królewska jest gotowa współpracować z policją. W oficjalnym komunikacie podkreślono: „Jeśli zwróci się do nas policja, jesteśmy gotowi udzielić jej wsparcia. Myśli króla i królowej pozostają przy ofiarach wszelkich form nadużyć”.

Brytyjscy politycy, w tym premier Keir Starmer, zaznaczyli, że śledztwo powinno być prowadzone niezależnie od pozycji społecznej osoby objętej dochodzeniem, a prawo musi obowiązywać wszystkich bez wyjątku.

Śledczy analizują także, czy osoby odpowiedzialne za ochronę Mountbatten-Windsora mogły ignorować potencjalne nieprawidłowości w okresie jego oficjalnej działalności publicznej.

Sprawa księcia Andrzeja i konsekwencje dla brytyjskiej monarchii

Zatrzymanie Mountbatten-Windsora stanowi najpoważniejszy rozwój wydarzeń w tej sprawie od czasu ujawnienia dokumentów związanych z Epsteinem. Jego upadek z jednego z najbardziej wpływowych członków rodziny królewskiej do osoby objętej śledztwem karnym odzwierciedla skalę kryzysu, z jakim mierzy się brytyjska monarchia.

Jeszcze kilkanaście lat temu pełnił on ważną rolę w promowaniu brytyjskiego handlu na świecie i uczestniczył w misjach dyplomatycznych w Azji, na Bliskim Wschodzie i w Ameryce Północnej. Dziś jego nazwisko pojawia się w kontekście jednego z największych międzynarodowych śledztw dotyczących przestępstw seksualnych i potencjalnego nadużycia funkcji publicznych.

Śledztwo pozostaje w toku, a brytyjskie organy ścigania analizują kolejne materiały, które mogą przesądzić o przyszłości Mountbatten-Windsora.

Źródła

  • rp.pl
  • Reuters
  • The Times
  • The Guardian
  • BBC
  • PBS NewsHour
  • People
  • Wikipedia
  • Newsweek