Były prezydent RPA Nelson Mandela został w niedzielę uhonorowany nagrodą im. prof. Bronisława Geremka podczas forum Wspólnoty Demokracji w Lizbonie. W uroczystościach, z udziałem przedstawicieli ponad 140 krajów, uczestniczył szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski.

Sikorski w swoim wystąpieniu przypomniał, że Mandela walczył z apartheidem, a prof. Geremek z komunizmem. "Obydwaj odnieśli sukces dzięki determinacji i mądrości" - powiedział. "Wydaje mi się, że to dobrze, że Polska jest widziana w takim kontekście jako kraj, który przeprowadził z sukcesem transformację od dyktatury do demokracji i od gospodarki centralnie sterowanej do wolnej" - dodał.

Przemówienie laudacyjne wygłosiła była sekretarz stanu USA Madeleine Albright

Mandela został uhonorowany za szczególne osiągnięcia w rozwoju demokracji i wdrażanie rządów prawa. Laureat pokojowego Nobla nie odebrał wyróżnienia osobiście; kilka lat temu m.in. ze względu na stan zdrowia i podeszły wiek ogłosił, że wycofuje się z życia publicznego.

Sikorski powiedział, że następne spotkanie Wspólnoty Demokracji ma odbyć się w przyszłym roku w Krakowie. "Są tu głosy bardzo ważne i rozsądne byśmy lepiej współpracowali na forum ONZ, a także byśmy pomagali demokracjom w innych krajach" - powiedział Sikorski. "Obecnie pracujemy nad oświadczeniem w sprawie przewrotu wojskowego w Hondurasie, były też ważne głosy czy to w sprawie Iranu, czy wydarzeń w Somalii" - podkreślił. Dodał, że "to jest coś, co Polska chce wspierać i w co może dać praktyczny wkład".

Wspólnota Demokracji jest nieformalną koalicją państw, które zobowiązały się przestrzegać uzgodnionych standardów i zamierzają ze sobą współpracować w upowszechnianiu demokratycznych wzorów rządzenia, wspierać państwa znajdujące się na drodze do demokracji oraz przeciwdziałać zagrożeniom dla demokracji. Wspólnota Demokracji została utworzona w 2000 r. podczas Konferencji Ministerialnej w Warszawie. Pomysłodawcami i inicjatorami jej zwołania byli Minister Spraw Zagranicznych Bronisław Geremek oraz Sekretarz Stanu USA Madeleine Albright.

W 2000r. w Warszawie delegacje ministerialne ze 106 państw z całego świata podpisały deklarację końcową międzynarodowej konferencji "Ku Wspólnocie Demokracji", określając jednocześnie wartości jakie składają się na demokrację. Polska jest jednym z krajów liderów wśród państw uczestniczących we Wspólnocie.

Były prezydent RPA Nelson Mandela to bojownik w walce z apartheidem i prezydent RPA (w latach 1994-1999). W 1962 r. aresztowany, a w 1964 roku skazany przez ówczesne władze RPA pod zarzutem zdrady stanu na dożywocie. Więzienie opuścił w 1990 roku. Wówczas zalegalizowano też kierowany przez niego Afrykański Kongres Narodowy, a mieszkańcy RPA opowiedzieli się za likwidacją apartheidu. Trzy lata później (wspólnie z ówczesnym prezydentem RPA F.W de Klerkiem) otrzymał pokojową nagrodę Nobla. W 1994 roku został pierwszym czarnoskórym prezydentem RPA. Pełnił tę funkcję do 1999 roku. W czerwcu 2004 roku oficjalnie wycofał się z życia publicznego. Zajmuje się działalnością społeczną, zbierając fundusze na budowę szkół, szpitali czy kierując fundacją, zajmującą się walką z AIDS.