* * *

Dziś przypada 20 rocznica zakończenia obrad Okrągłego Stołu. Trwające dwa miesiące rozmowy - od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 r. - zapoczątkowały upadek komunizmu i przemiany polityczne nie tylko w Polsce, ale również w całej Europie Środkowo-Wschodniej.

Obrady Okrągłego Stołu były rezultatem negocjacji podjętych przez władze komunistyczne z częścią opozycji w połowie sierpnia 1988 r., w sytuacji narastającej fali strajków i protestów społecznych.

Porozumienie, podpisane 5 kwietnia 1989 r., kończące obrady Okrągłego Stołu umożliwiło zalegalizowanie "Solidarności" oraz przeprowadzenie częściowo demokratycznych wyborów parlamentarnych (wolne miały być wybory do Senatu; natomiast mandaty w Sejmie zostały podzielone: 65 proc. dla strony rządowej; 35 proc. dla opozycji).

Uczestnicy Okrągłego Stołu uzgodnili także przeprowadzenie reform gospodarczych.

Wybory odbyły się 4 czerwca 1989 r. Strona solidarnościowa walczyła o 161 mandatów poselskich i 100 mandatów senatorskich. W wyniku wyborów obsadziła je prawie wszystkie, w przeciwieństwie do strony rządowej. Z powodu porażki kandydatów koalicji rządzącej, 18 czerwca przeprowadzono II turę wyborów.

Ostateczne wyniki to: 161 mandatów poselskich i 99 mandatów senatorskich dla "Solidarności"; pozostałe miejsca dla kandydatów koalicji rządzącej. Łącznie w Zgromadzeniu Narodowym (Sejm i Senat) opozycja uzyskała 260 mandatów.

Po nieudanej próbie sformowania rządu przez Czesława Kiszczaka, 24 sierpnia 1989 r. Sejm powołał pierwszy po II wojnie światowej rząd z niekomunistycznym premierem - Tadeuszem Mazowieckim.

mok/

* * *

W Zduńskiej Woli odbędą się dziś przedterminowe wybory prezydenta miasta. Lokale wyborcze będą otwarte od godz. 6 do 20. Uprawnionych do głosowania jest 36 tys. 135 mieszkańców.

W wyborach startuje sześcioro kandydatów: Jan Bizoń (PO), Małgorzata Zalewska i Andrzej Brodzki, którzy utworzyli własne komitety wyborcze, Marcin Łabędzki (PSL), Janusz Parada, którego popiera m.in. PiS oraz Piotr Niedźwiecki z komitetu wyborczego wyborców "Forum, Praca, Rodzina, Sprawiedliwość".

Jeśli żaden z kandydatów nie otrzyma ponad połowy oddanych głosów, wówczas 19 kwietnia odbędzie się druga tura wyborów. Wystartują w niej dwie osoby, które w niedzielę uzyskają największą liczbę głosów.

Poprzedni prezydent miasta Zenon Rzeźniczak został odwołany w październiku ub. roku w referendum, po tym jak sieradzka prokuratura postawiła mu 20 zarzutów m.in. przyjęcie łapówek i przekroczenia uprawnień.

szu/

* * *

Kościół katolicki obchodzi dziś uroczystość Niedzieli Palmowej na pamiątkę tryumfalnego wjazdu Chrystusa do Jerozolimy. Niedziela Palmowa jest zarazem początkiem Wielkiego Tygodnia i zapowiedzią zbliżających się Świąt Wielkanocnych. W tym dniu we wszystkich kościołach w Polsce będą odbywać się uroczyste procesje, których uczestnicy nieść będą kolorowe palmy, przedtem poświęcone przez kapłanów.

W Niedzielę Palmową po raz 24. obchodzone będą Światowe Dni Młodzieży, tym razem w wymiarze diecezjalnym (spotkania światowe organizowane są co 2-3 lata). Tegoroczne obchody lokalne będą nawiązywać do postaci Jana Pawła II, inicjatora Światowych Dni Młodych, gdyż zbiegają się one z czwartą rocznicą jego śmierci.

W tegorocznym orędziu na XIV Światowe Dni Młodzieży Benedykt XVI zachęca młodych ludzi do krzewienia nadziei w świecie. Papież zauważa że "kryzys nadziei uderza najłatwiej w młode pokolenia, które w kontekstach społeczno-kulturalnych pozbawionych pewności, wartości i trwałych punktów odniesienia, znajdują się wobec trudności, które wydają się przewyższać ich siły". Źródłem nadziei - jak czytamy w orędziu - jest Bóg.

skz/ itm/

* * *

W miejscowości Łyse na Kurpiach odbędzie się 40 edycja konkursu na najpiękniejszą palmę wykonaną w tradycyjny regionalny sposób tj. z papierowych kwiatów.

Podczas festynu, który odbędzie się po uroczystym nabożeństwie organizatorzy konkursu na najpiękniejszą palmę ogłoszą zwycięzcę tegorocznej edycji.

Uhonorowani zostaną także twórcy ludowi, którzy od 40 lat biorą czynny udział w organizowaniu konkursu palm i dbają, aby zachować tradycję ich robienia w kurpiowskich domach.

jwo/ abe/

* * *

Krystian Lupa, znany polski reżyser jako pierwszy Polak odbierze Europejską Nagrodę Teatralną w niedzielę podczas uroczystej gali we wrocławskim Teatrze Polskim.

Europejska Nagroda Teatralna - Premio Europa per il Teatro - powołana została do życia w 1986 r. pod auspicjami Komisji Europejskiej. Celem przedsięwzięcia, któremu patronują jest wspieranie integracji kulturalnej w Europie.

Nagroda przyznawana jest za całokształt twórczości artystom indywidualnym oraz instytucjom teatralnym, których dzieła pogłębiają - jak głosi regulamin - porozumienie i więź pomiędzy ludźmi. Począwszy od trzeciej edycji jury złożone z wybitnych specjalistów z całej Europy przyznaje także laur o nazwie New Theatrical Realities (Nowe Rzeczywistości Teatralne) - wręczany jednemu lub kilku twórcom kreującym nowy język teatru.

Gala Europejskiej Nagrody Teatralnej - wpisana w program Roku Grotowskiego 2009 - po raz pierwszy odbywa się w Polsce.

Krystian Lupa urodził się 7 listopada 1943 r. Ukończył studia na Wydziale Malarstwa krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych oraz na Wydziale Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. Lupa debiutuje w 1976 r. Rzeźnią Sławomira Mrożka w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Po studiach był przez wiele lat związany z Teatrem im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej Górze.

Na okres jeleniogórski przypadają spektakle autorskie Lupy : Przezroczysty pokój (1979), Kolacja (1980), oraz inscenizacje sztuk Witkacego : Nadobnisie i koczkodany (1978), Pragamatyści (1981), Maciej Korbowa i Bellatrix (1986).

Kolejne spektakle powstawały w Teatrze Starym w Krakowie. Były to adaptacje wielkich dzieł literackich: m.in. "Braci Karamazow" Dostojewskiego czy "Marzyciele" Roberta Musila.

Krystian Lupa jest laureatem dwóch najpoważniejszych polskich nagród teatralnych: Nagrody im. Konrada Swinarskiego -przyznawanej przez redakcję miesięcznika "Teatr" - (1988) i Nagrody im. Leona Schillera (1992) oraz licznych festiwali krajowych i zagranicznych, m.in. Grand Prix dla "Lunatyków" za najlepszy spektakl zagraniczny we Francji w sezonie 1998/99.

umw/ woj/