Celem programu jest stworzenie osobom dorosłym z niepełnosprawnościami znacznego lub umiarkowanego stopnia warunków do samodzielnego zamieszkiwania w formie pobytu dziennego lub całodobowego. Przedsięwzięcie to opiera się na przekonaniu, że obowiązkiem otoczenia jest uwzględnienie podmiotowości osób z niepełnoprawnościami. Mają one prawo do decydowania o rodzaju pomocy, z której chcą skorzystać, i sposobie jej udzielania. Należy także zapewnić im dostęp do usług o odpowiednim – dostosowanym do ich potrzeb – standardzie oraz warunki do samodzielnego i godnego funkcjonowania. Aby zrealizować te zamierzenia, zachęcamy jednostki samorządu terytorialnego do tworzenia placówek pobytu dla osób z niepełnosprawnościami. Centra, w których wspólnie będzie mieszkać kilka osób, będą stymulować procesy ich uspołecznienia i nawiązywania przez nie relacji interpersonalnych. Dzięki wsparciu odpowiednich specjalistów zwiększą się ich kompetencje społeczne oraz gotowość do podejmowania różnych aktywności, stosownie do ich potencjału i zasobów. Wierzę, że dzięki tym założeniom przedsięwzięcie to przyczyni się do poprawy jakości ich życia.
Program „Centra opiekuńczo-mieszkalne” służy urzeczywistnieniu także innych celów. Pozwoli on na wzmocnienie dotychczasowego systemu wsparcia przez rozszerzenie zakresu usług dla osób dorosłych z niepełnosprawnością znacznego lub umiarkowanego stopnia. Beneficjenci programu otrzymają opiekę oraz pomoc adekwatną do ich potrzeb i możliwości wynikających z wieku i stanu zdrowia, a ponadto zostaną włączeni do społeczności lokalnych. Centra będą też odciążeniem dla opiekunów osób niepełnosprawnych, ponieważ zyskają oni możliwość kontynuacji pracy zawodowej lub aktywności w innych sferach życia. Co równie ważne, jednostki samorządu terytorialnego otrzymują wsparcie finansowe w realizacji zadań na rzecz osób niepełnosprawnych.
Przedsięwzięcie to wpisuje się w działania Unii Europejskiej na rzecz poprawy sytuacji społecznej i ekonomicznej osób z niepełnosprawnościami. Ich cele zostały sformułowane w Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami, służącej realizacji postulatów konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Głównym założeniem jest włączenie osób niepełnosprawnych w życie społeczne i zawodowe, a tym samym zagwarantowanie im praw określonych w konwencji. Strategia uwzględnia postulaty środowiska osób z różnego rodzaju niepełnosprawnościami i zakłada kompleksowe, horyzontalne, ponadsektorowe podejście do ich wsparcia. Zgodnie z tym dokumentem państwa Wspólnoty rezygnują ze zinstytucjonalizowanych form opieki na rzecz działań, które pozwalają osobie z niepełnosprawnością na niezależne życie w warunkach domowych.
Centra opiekuńczo-mieszkalne na Mazowszu: Droga do solidarności z osobami z niepełnosprawnościami
Placówki te mają stworzyć otoczenie bliskie środowisku domowemu, w którym kluczowymi wartościami ma być troska o dobrostan uczestników i przywracanie ich do życia społecznego. Pierwsze takie centrum na Mazowszu ma powstać w Mławie do końca bieżącego roku (łącznie ma być ich osiem).
Przedsięwzięcia są finansowane z Funduszu Solidarnościowego. Łącznie na organizację takich centrów Mazowsze uzyskało wsparcie w wysokości ponad 22,5 mln zł. Co istotne – utworzenie placówki do 500 m2 powierzchni całkowitej i jej wyposażenie opłacane jest w 100 proc. z funduszu. Dopiero po przekroczeniu tej wielkości samorząd musi pokryć pozostały koszt z własnych pieniędzy. W ramach programu gminy i powiaty mogą zawierać ze sobą porozumienia. Z takiego rozwiązania skorzystała np. gmina Zaręby Kościelne. Zawarła ona porozumienia o utworzeniu centrum z czterema sąsiednimi gminami, co umożliwi objęcie pomocą większej liczby osób.
W 2020 r. na realizację programów skierowanych do osób z dysfunkcjami zdrowotnymi Mazowsze pozyskało łącznie ponad 31,3 mln zł dofinansowania. Uzyskane pieniądze zostały przeznaczone na:
■ centra opiekuńczo-mieszkalne – blisko 11,5 mln zł,
■ asystentów osobistych osób niepełnosprawnych – ponad 8,8 mln zł,
usługi opiekuńcze dla osób niepełnosprawnych – ponad 6,5 mln zł,
■ opiekę wytchnieniową – blisko 4,5 mln zł.
W edycji tegorocznych programów „Opieka wytchnieniowa” oraz „Asystent osobisty osoby niepełnosprawnej” na Mazowsze trafi łącznie 21,5 mln zł.
Teksty Samorządowców przeczytasz tu: https://www.gazetaprawna.pl/perlysamorzadu