Obowiązkowy split payment w pigułce

OBOWIĄZEK STOSOWANIA

Sprzedawcy towarów i usług wrażliwych, czyli wymienionych w nowym załączniku nr 15 do ustawy o VAT, oraz nabywcy tych towarów i usług.

W praktyce obowiązek będzie więc dotyczył przedsiębiorców:

dokonujących dostaw towarów i usług objętych dotychczas:

‒ odwrotnym obciążeniem,

‒ solidarną odpowiedzialnością podatkową,

zawierających transakcje, których przedmiotem będą:

‒ części i akcesoria do pojazdów silnikowych,

‒ węgiel i produkty węglowe,

‒ maszyny i urządzenia elektryczne, ich części i akcesoria,

‒ urządzenia elektryczne, ich części oraz akcesoria.

Kiedy pojawi się obowiązek

Muszą być spełnione łącznie dwa warunki:

faktura dotyczy kwoty brutto przekraczającej 15 tys. zł,
choćby jedna pozycja na fakturze dotyczy towaru lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT.

Obowiązki sprzedawcy

musi oznaczać każdą fakturę, która opiewa na kwotę przekraczającą 15 tys. zł brutto i dotyczy choćby jednej pozycji towaru lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT, słowami „mechanizm podzielonej płatności”;
musi przyjąć płatność w mechanizmie podzielonej płatności.

Obowiązki nabywcy

W przypadku gdy faktura będzie opiewała na kwotę przekraczającą 15 tys. zł i będzie dotyczyła choćby jednego towaru lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT, to za ten towar lub usługę trzeba będzie zapłacić w mechanizmie podzielonej płatności.

Uwaga! Dla nabywcy nie będzie miało znaczenia, czy sprzedawca oznaczy fakturę słowami „mechanizm podzielonej płatności”. To nabywca ma obowiązek to rozpoznać. Alternatywnie może przyjąć, że każdą fakturę będzie opłacał w split paymencie, wtedy nie będzie musiał przeprowadzać żadnych analiz.

SANKCJE ZA NIEDOPEŁNIENIE

Dla sprzedawcy

30-proc. sankcja VAT za brak oznaczenia faktury słowami „mechanizm podzielonej płatności”, mimo że był taki obowiązek. Sprzedawca uniknie jednak sankcji, jeśli nabywca zapłaci fakturę w split paymencie mimo braku oznaczenia na fakturze.

Dla nabywcy

30-proc. sankcja VAT za brak zapłaty w split paymencie za towary lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT wykazane na fakturze.

Osoby fizyczne mogą ponieść za ten czyn odpowiedzialność karnoskarbową – grzywnę do wysokości 720 stawek dziennych. W takim przypadku nie ma sankcji VAT.

Nabywca uniknie jednak odpowiedzialności za niezapłacenie za towary lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT, jeśli sprzedawca rozliczy całą kwotę VAT z faktury (art. 108a ust. 8 ustawy o VAT).

NA CO MOŻNA WYDAĆ

Pieniędzmi z konta VAT będzie można zapłacić:

VAT do urzędu skarbowego,
równowartość podatku od towarów i usług na rachunki VAT kontrahentów,
podatek dochodowy (PIT, CIT),
akcyzę,
należności celne,
składki ZUS,
odsetki za zwłokę,
sankcje VAT.

SOLIDARNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ

Będzie dotyczyła transakcji poniżej 15 tys. zł, których przedmiotem są towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT i to już od pierwszej złotówki.

Odpowiedzialność solidarna może powstać, gdy spełnione zostaną dwa warunki:

u sprzedawcy lub usługodawcy powstanie zaległość podatkowa w rozliczeniu za okres dokonania zakupu, oraz
nabywcy będzie można zarzucić, że wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, by przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę lub jej część nie zostanie wpłacona przez sprzedawcę na rachunek urzędu skarbowego.

Zgodnie z ustawą o VAT podatnik będzie miał uzasadnione podstawy, by przypuszczać, że sprzedawca nie wpłaci podatku do urzędu skarbowego, jeżeli okoliczności towarzyszące dostawie lub warunki, na jakich została ona dokonana, będą odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie tymi towarami, w szczególności jeżeli cena za dostarczone podatnikowi towary będzie bez uzasadnienia ekonomicznego niższa od ich wartości rynkowej (art. 105a ust. 2 ustawy o VAT).

Nabywca uwolni się od odpowiedzialności solidarnej, jeżeli wykaże, że te szczególne okoliczności lub warunki nie miały wpływu na niezapłacenie podatku.

Solidarna odpowiedzialność będzie też wyłączona m.in. w przypadkach gdy:

nabywca kupuje paliwo na stacjach,
powstanie zaległości podatkowych nie wiązało się z uczestnictwem podmiotu dokonującego dostawy towarów w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej.