Posłowie poparli w sumie dwie zmiany, jakie do noweli ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw zaproponował Senat.

Pierwsza z nich uzupełniła przepis przejściowy, tak aby umożliwić w zakładanym przez ustawodawcę okresie dalsze stosowanie dotychczasowych regulacji związanych ze zwrotem VAT rolnikom ryczałtowym oraz ze stosowaniem stawki 0 proc. VAT przy imporcie określonych towarów.

Celem drugiej poprawki jest objęcie obniżoną stawką VAT (5-procentową) np. mleka sojowego, ryżowego, czy migdałowego.

Nowelizacja konsumuje dwa rządowe projekty nowelizacji ustawy o VAT, Ordynacji podatkowej oraz niektórych innych ustaw. Jeden dotyczył obowiązkowego split payment w branżach szczególnie narażonych na wyłudzenia VAT, drugi wprowadza nową matrycę tego podatku.

Zgodnie z nowelą obligatoryjna forma mechanizmu podzielonej płatności (MPP) będzie od 1 listopada br. stosowana w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług, które zasadniczo objęte są reżimem odwrotnego obciążenia oraz odpowiedzialnością solidarną. Chodzi o paliwa, stal i wyroby stalowe, złom i odpady, metale szlachetne (np. złoto i srebro) i nieszlachetne, np. miedź. Ponadto, objęte nią będą np. tablety, smartfony, konsole, usługi budowalne. Obowiązek ten będzie dotyczyć także płatności za części i akcesoria do pojazdów silnikowych, węgiel i produkty węglowe, maszyny i urządzenia elektryczne, ich części i akcesoria. Objęte MPP pozycje znajdą się w specjalnym załączniku do ustawy o VAT.

Możliwość stosowania dobrowolnej podzielonej płatności istnieje w Polsce od lipca 2018 r. VAT w takim przypadku trafią na specjalne konto bankowe, podatnik może korzystać ze środków tam zgromadzonych w ograniczonym zakresie, np. do płatności VAT.

Obowiązkowy split payment będzie stosowany w przypadku faktur, których wartość brutto przekracza 15 tys. zł lub równowartość tej kwoty, i w których wykazano transakcje w zakresie towarów lub usług wymienionych w dodawanym załączniku. Faktury opiewające na kwoty poniżej 15 tys. zł będą podlegały rozliczaniu na ogólnych zasadach. W transakcjach takich nabywca będzie mógł jednak dobrowolnie stosować mechanizm podzielonej płatności.

Za nieumieszczenie na wystawianej fakturze oznaczenia, że faktura ta, z uwagi na przedmiot transakcji, powinna zostać zapłacona z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, będzie grozić sankcja w wysokości 30 proc. kwoty podatku wykazanego na fakturze. Kara ta będzie naliczana od kwoty podatku przypadającej na dostawę towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15.

Ministerstwo Finansów spodziewa się, że zmiany przyniosą dalsze uszczelnienie systemu, a w efekcie zmniejszy się luka VAT. Ponadto, zabezpieczą budżet państwa przed ryzykiem nieodprowadzenia podatku VAT przez dostawców, poprawią warunki prowadzenia działalności gospodarczej poprzez zwiększenie pewności obrotu gospodarczego.

Znaczna część nowelizacji ustawy o VAT dotyczy wprowadzenia nowej matrycy stawek tego podatku. W założeniu zmiany mają uprościć ich stosowanie; zakładane są też zmiany stawek dla niektórych produktów.

Zmiany w ustawie o VAT, jak argumentowało Ministerstwo Finansów, mają radykalnie uprościć system stawek. W praktyce chodzi o prawidłowe przyporządkowanie towarów lub usług do stawek VAT. Efektem byłaby także zmiana samych stawek podatku od towarów i usług dla niektórych towarów.(PAP)

autor: Michał Boroń