statystyki

Szwecja - koniec państwa dobrobytu

autor: Jędrzej Bielecki20.09.2010, 03:00; Aktualizacja: 20.09.2010, 18:22

FREDRIK REINFELDT, lider koalicji partii konserwatywnych i liberalnych, w wyborach umocnił swoją władzę w szwedzkim parlamencie. Zdobył poparcie, choć zapowiadał kontynuowanie polityki ograniczania wydatków socjalnych

reklama


reklama


Radykalne cięcia zapisano w budżecie Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji i Danii. Popularność centroprawicy, która najpewniej znów będzie budowała rząd w Sztokholmie, jest jednak najciekawszym przypadkiem. Państwo dobrobytu w najdroższej wersji to pomysł skandynawski. Przez lata funkcjonował z powodzeniem. Jednak i w Szwecji okazał się za drogi.

Lider koalicji partii konserwatywnych i liberalnych Fredrik Reinfeldt w niedzielnych wyborach umocni swoją pozycję w szwedzkim parlamencie – wynikało z ostatnich sondaży przed głosowaniem. Po raz pierwszy od 30 lat Socjaldemokraci mogą być odsunięci od władzy przez dwie kolejne kadencje. Reinfeldt zapowiada otwarcie, że będzie kontynuował politykę redukcji wydatków socjalnych państwa. Większość Szwedów uważa jednak, że to nieunikniona cena za utrzymanie zdrowych finansów publicznych, szybkiego wzrostu gospodarczego i ograniczenia bezrobocia.

Reinfeldt wpisuje się w ogólnoeuropejski trend. Mimo doskonałych wyników gospodarczych (Komisja Europejska przewiduje w tym roku wzrost niemieckiej gospodarki o 3,4 proc.) kanclerz Angela Merkel zapowiedziała w minionym tygodniu ograniczenie wydatków socjalnych w ciągu 4 lat aż o 32 mld euro. Posunęła się nawet do tak drastycznych kroków, jak odebranie bezrobotnym subwencji na zapłatę składek emerytalnych czy rachunków za prąd.

Podobnie premier David Cameron. Zasiłki może stracić nawet 2 miliony osób żyjących dziś z socjalu. Minister pracy Ian Duncan Smith uważa, że zniechęcają one do szukania pracy i petryfikują nędzę w brytyjskim społeczeństwie. Reformy nie ominęły Francji, gdzie mimo ogólnonarodowego strajku prezydent Nicolas Sarkozy nie ugiął się przed planem przesunięcia wieku uprawniającego do emerytury z 60 do 62 lat. To ma być początek demontażu tych przywilejów socjalnych, na których Francję już nie stać: wśród nich 35-godzinnego tygodnia pracy. Reformę podjęła też Dania, która przeznacza na wydatki socjalne najwięcej w Europie (22 proc. PKB). Z czterech do dwóch lat skrócono długość płatnego urlopu wychowawczego. Szwecja potwierdza jedynie obowiązujący trend.

Szwedzcy podatnicy nie akceptują już tych, którzy siedzą na garnuszku państwa

Od czterech lat premier Fredrik Reinfeldt systematycznie ograniczał wydatki socjalne państwa. Rozmontowywał szwedzkie państwo dobrobytu, a mimo to sondaże wskazują na jego zdecydowane zwycięstwo w niedzielnych wyborach. Szwedzi przestali wierzyć w wydolność ich modelu państwa dobrobytu?

Szwedzi odnoszą wrażenie, że dzięki reformom przeprowadzonym przez prawicową koalicję kraj przeszedł w miarę suchą nogą przez kryzys. Poprzez oszczędności w latach poprzedzających kryzys rząd wypracował nadwyżkę budżetową odpowiadającą 2 proc. PKB i zredukował dług do około 40 proc. PKB. To dało duże pole manewru, gdy trzeba było znaleźć środki na napędzenie wzrostu. Dzięki temu w tym roku szwedzka gospodarka będzie się rozwijała w tempie 4,5 proc. przy jednym z najniższych deficytów budżetowych w Europie (2 proc. PKB). Rządowi udało się też ograniczyć wzrost bezrobocia (na poziomie 8 proc.). Wszystko to stało się możliwe dzięki radykalnemu ograniczeniu ciężaru państwa. O ile w szczytowym okresie rządów Socjaldemokratów wydatki publiczne stanowiły 73 proc. PKB, to dziś jest to około 50 proc. PKB. To wciąż za dużo, ale jednak postęp jest ogromny. Reinfeldt bardzo uelastycznił też zasady funkcjonowania sektora publicznego. Weźmy szkolnictwo: dziś zarówno szkoły państwowe, społeczne, jak i prywatne ubiegają się na równych zasadach o dotacje państwa. Wygrywa ten, kto jest najlepszy, to zdrowa konkurencja.

Socjaldemokraci obiecują jednak przywrócenie wielu dotacji. Taka polityka pozwalała im utrzymać się nieprzerwanie przy władzy przez wiele dziesiątków lat. Dlaczego teraz już to nie działa?

Z kraju o ideologii kolektywistycznej staliśmy się państwem indywidualistów. Szwecja jest małym krajem, musi wychodzić ze swoimi produktami na świat. A zatem dostosowywać się do międzynarodowej konkurencji. Poddani takiej presji szwedzcy pracownicy już nie akceptują, że ktoś przez ten czas pozostaje na garnuszku państwa, nic nie robiąc. Przed dojściem prawicy do władzy w Szwecji istniało ponad 30 różnych funduszy wsparcia socjalnego. Każdy mógł więc, jeśli nie z tego, to z innego źródła, dostawać zapomogę. To wszystko się skończyło. Z tego samego powodu bez trudu została zaakceptowana reforma systemu emerytalnego, która zakłada, że każdy odkłada na własny rachunek. Poprzedni ustanowiony przez Socjaldemokratów system był tyle razy zmieniany, że ludzie przestali ufać, że cokolwiek kiedykolwiek dostaną.

Jaka według pana powinna być rola szwedzkiego państwa socjalnego?

Musi być ściśle zdefiniowana, a jego wydatki ograniczone do około 35 proc. PKB. Tylko wówczas będziemy mogli skutecznie walczyć z konkurencję Chin i innych tanich krajów.

Co ze strukturą wydatków we wspomnianych przez pana 35 proc. PKB?

Szacuję to następująco: po 8 procent PKB zarówno na ubezpieczenia emerytalne, jak i na powszechny system ubezpieczeń zdrowotnych, 6 proc. na szkolnictwo podstawowe i średnie, 3 proc. na inwestycje w infrastrukturę publiczną (głównie transportową), po 2 proc. na obronę, policję oraz zapomogi dla bezrobotnych oraz po 1 proc. na administrację, badania naukowe i składkę do UE. Państwo nie może ani być obciążone ogromnym długiem, na którego obsługę wydaje kilka proc. PKB, ani nieuzasadnionymi transferami socjalnymi, które zniechęcają ludzi do pracy. Państwo nie powinno też bezpośrednio zarządzać programami socjalnymi, a jedynie finansować działalność tych, którzy okażą się najskuteczniejsi. Tak jest już w szwedzkim szkolnictwie.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

reklama


Źródło:Dziennik Gazeta Prawna

reklama

  • Feyd(2010-09-20 08:12) Odpowiedz 00

    Szwedzi ta madrzy ludzie czego nie mozna powiedziec o Francuzach czy polakach.

  • fafa(2010-09-21 11:33) Odpowiedz 00

    o czym glupoty? o Szwecji ? :) A zdanie o Polsce dotyczylo mentalnosci Polakow. Wiec czytaj z rozumem najpierw.

  • rafalimis(2010-09-27 15:41) Odpowiedz 00

    PO to nie prawica tylko lewica.prawdziwi liberałowie to WiP

  • Prawy(2010-09-22 14:06) Odpowiedz 00

    4: M. z IP: 83.31.237.* (2010-09-20 17:49)

    He, he, a w Polsce nie ma nawet co ograniczac, bo w PL nie ma wydatków socjalnych - ludzie pozostawieni są sami sobie a Państwo ma w dupie czy kto zemrze czy nie... Już i tak niewiele można zabrac ludziom którzy i tak nic nie mają od państwa więc łatwiej podnosic podatki"

    Nie?!
    A "darmowe" szkolnictwo obowiązkowe, a "darmowa" służba zdrowia, a ZUS, a związki zawodowe, a płace "pseudo-artystów" i "pseudo-sportowców", a KRUS, a wszelkie agencje nikomu niepotrzebne???
    To wszystko są właśnie wydatki socjalne.

  • adas(2010-09-22 13:40) Odpowiedz 00

    VIola. , masz sklerozę, czy nie wiesz, że PRL to była dyktatura ? Że nie było wolnej prasy (ani forum do dyskutowania jak tutaj), za rozdawanie ulotek trafiało ise do więzienia, nie mogłaś normalnie wyjechać za granice itp. Walka z komuna to nie była tylko walka o chleb, ale o wolność. A ludzie tak to teraz spłaszczają. Wolnośc jest piękna, tylko nie wszyscy są w stanie z niej skorzystać. Ale rosną już pokolenia, które spokojnie sobie z nia dadzą radę.

  • viola(2010-09-21 23:25) Odpowiedz 00

    W PRLu, państwie, które trzeba było z powojennej zagłady odbudować, komuniści zafundowali ludowi przywileje socjalne, na które tego państwa nie było wtedy stać. Dlatego PRL zawalił się ekonomicznie, a kiedy już leżał, to podobno pokonała go Solidarność. Z podziwu wyjść nie mogę, jakież to rzesze ludzi walczyły z tą komuną! Iluż to mamy zasłużonych. W Szwecji zasłużonych nie będzie, bo silny rząd zabrał się w porę za porządek w uprawnieniach socjalnych, gdy kraju na to nie stać a i Solidarność jakoś nie powstaje. Ciekawe.

  • M(2010-09-21 22:52) Odpowiedz 00

    Rozbuchany socjal przyciąga tylko amatorów łatwiejszego życia z innych krajów unii i to nie tych najpracowitszych i wykształconych.
    Bogate kraje znajdą inne sposoby aby pomagać SWOIM obywatelom, a innym - typu romowie we Francji - pokazać figę z makiem.

  • fafa(2010-09-21 11:17) Odpowiedz 00

    Szwedzi są zbyt mądrzy, aby nie poradzili sobie z cholota muzułmanów i murzynów. Nie ma co się dziwić że "szwedzcy demokraci" (nieprzychylni emigrantom) dostali sie do rzadu, gdyż glosowalo na nich wielu normalnych, inteligentnych Szwedow, ktorzy widzą ze ich pomoc dla obcych krajow, zostala przez tych "emigrantow" wykorzystana. Szwedzki system socjalistyczny nadal by sie dobrze trzymał, ale gdy wiekszosc "czarnuchow" a szczegolnie "muzulmanow" bierze tylko zasilek (ktory wystarczy na spokojne życie) nie robiac nic!
    Reasumując Szwedzi, zareagowali w sposob konkretny(Partie polityczne ze swoimi programami przeciwko emigrantom, a ludzie glosujac na te partie).
    Co z tego moze nauczyc sie Polska? Nie wiem, nie nauczy się!

  • 123(2010-09-21 11:24) Odpowiedz 00

    @3: W Polsce nigdy nie rządzili liberałowie, wiesz w ogóle o czym piszesz? Ograniczanie wolnego rynku i zwiększanie biurokracji, co robi PO, to NIE JEST liberalizm, a socjalizmu bliżej. Poczytaj najpierw, bo głupoty straszne pleciesz.

  • Yorg(2010-09-21 17:12) Odpowiedz 00

    w peerelu rzeczpospolitej maja
    OBYWATELI W ODBYTNICY
    ale obiecuja duzo HOHO!!!

  • korektor(2010-09-25 19:54) Odpowiedz 00

    OOO i 17 ,niestety, też przydałby się kontakt ze słownikiem ort.

  • REBELKA(2010-09-20 11:18) Odpowiedz 00

    BARDZO SIE ZDZIWILAM CZYTAJAC KOMENTARZ DOTYCZACY WYBOROW W SZWECJI. TO NIE SYTUACJA EKONOMICZNA SZWECJI JEST TEMATEM DNIA, TO CO BULWERSUJE SZWECJE PO OGLOSZENIU WYNIKOW WYBOROW, TO DOBRY WYNIK PARTI "SZWEDZKICH DEMOKRATOW", SKRAJNYCH NACJONALISTOW, KTORZY WEJDA DO PARLAMENTU I BEDA MIELI DECYDUJACY GLOS, PONIEWAZ ZWYCIESKA PARTIA W WYBORACH NIE UZYSKALA WIEKSZOSCI GLOSOW. JAK PISZE JEDNA Z CZOLOWYCH GAZET "SZWECJA WSTRZYMALA ODDECH". SD TO PARTIA BARDZO NIEPRZYCHYLNA EMIGRANTOM, WRECZ WROGA.

  • korektor(2010-09-25 19:51) Odpowiedz 00

    Do 1: A może tak troche polszczyzny by się przydało Polaku?

  • 2`fg(2010-09-21 08:01) Odpowiedz 00

    Szwedzkie państwo dobrobytu nie pracuje już dla Szwedów, tylko ludności napływowej, skrajnie różnej etnicznie. Stąd rozmontowywanie, niestety jest już trochę za późno... teraz pojawią się napięcia etniczne i ciekawe jak to się potoczy...

  • gbc(2010-09-21 03:33) Odpowiedz 00

    Mozna zwykle ograniczyc deficyt budzetowy.

  • ByteEater(2010-09-20 23:35) Odpowiedz 00

    @3: A tam liberałowie, PO podnosi podatki, zwiększa dług publiczny, liczbę urzędników, to przecież socjaliści i etatyści, tylko z inną czasami retoryką!

  • rydzykant(2010-09-20 19:04) Odpowiedz 00

    Przyzwoicie ludziom w Polsce to się już żyło-teraz jest i będzie coraz gorzej-rządzący wszystkich opcji mają społeczeństwo w czterech literach-upajają się władzą.

  • M.(2010-09-20 17:49) Odpowiedz 00

    He, he, a w Polsce nie ma nawet co ograniczac, bo w PL nie ma wydatków socjalnych - ludzie pozostawieni są sami sobie a Państwo ma w dupie czy kto zemrze czy nie... Już i tak niewiele można zabrac ludziom którzy i tak nic nie mają od państwa więc łatwiej podnosic podatki

  • Dobromir(2010-09-25 18:42) Odpowiedz 00

    Juz za pozno na ratunek dla szwcji, system emerytalny sie im wali bo mlodych malo a jak sa to kolorowi na zasilku. Szwedzkie produkty przestaly byc tymi co kiedyc i juz tylko leszczyzna placi za dawna jakosc-azja przejmuje wszystko robiac taniej i czesto na lepszym poziomie.

  • Liberałom też dziękujemy ....(2010-09-20 12:06) Odpowiedz 00

    ...można o komunie powiedzieć wiele złego lecz fakt ,że te zakałdy ,osiedla i miasta które zostały wybudowane jest bez dyskusyjny -owszem nabrali długów lecz zamiast drewnianej polski zostawili huty ,kopalnie i firmy.
    A Wy co -wszystko wyprzedajecie jak pijacy rodowe srebra ,płace sobie porobiliście tak wysokie ,że kominom wstyd - nic nie budujecie poza jakimiś tam stadionami na które to nie macie nawet na ich utrzymanie -dług POlski rośnie niebotycznie , Donald lata do Brukselki o inne liczenie długu , ministrowie przylatują z zagranicy Rządzić POlską gdyż wiedzą iż pozostawanie w tym kraju na dłuższą metę może być bardzo niebezpieczne!

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Prawo na co dzień

Galerie

reklama