Wspólna lista bezpiecznych krajów pochodzenia

Za ustanowieniem unijnej listy bezpiecznych krajów pochodzenia głosowało 408 europosłów, przeciw było 184, a 60 wstrzymało się od głosu.

Nowa lista bezpiecznych państw pochodzenia obejmie: Bangladesz, Kolumbię, Egipt, Kosowo, Indie, Maroko i Tunezję. Wnioski o azyl, składane przez obywateli tych krajów, będą mogły być rozpatrywane w trybie przyspieszonym.

Zgodnie z przyjętymi zasadami, to na wnioskodawcy będzie spoczywać obowiązek wykazania, że w jego indywidualnym przypadku kraj pochodzenia nie jest bezpieczny, np. z uwagi na realne ryzyko prześladowania lub doznania poważnej krzywdy po powrocie.

Wyjątki i monitoring listy bezpiecznych państw

Bezpiecznymi państwami pochodzenia mają być, co do zasady, również kraje kandydujące do UE. Wyjątki będą możliwe w sytuacjach szczególnych, takich jak trwający konflikt zbrojny, wysoki, przekraczający 20 proc. odsetek pozytywnie rozpatrywanych wniosków azylowych obywateli danego kraju w UE lub nałożenie na to państwo sankcji w związku z naruszaniem praw podstawowych.

Komisja Europejska ma na bieżąco monitorować sytuację w krajach znajdujących się na liście i reagować w przypadku zmiany okoliczności. Może czasowo zawiesić uznanie danego państwa za bezpieczne lub zaproponować jego trwałe skreślenie z wykazu.

Jednocześnie państwa członkowskie zachowają prawo do tworzenia własnych, krajowych list bezpiecznych państw pochodzenia.

Nowe zasady dotyczące bezpiecznego państwa trzeciego

Parlament zatwierdził również nowe zasady stosowania koncepcji bezpiecznego państwa trzeciego. Oznacza to, że wniosek o azyl może zostać uznany za niedopuszczalny, jeśli wnioskodawca miał realną możliwość uzyskania skutecznej ochrony w państwie trzecim. Warunkiem będzie m.in. istnienie związku między wnioskodawcą a tym krajem, jego wcześniejszy pobyt lub tranzyt przez to państwo, bądź obowiązywanie odpowiedniej umowy międzynarodowej o przyjmowaniu osób ubiegających się o azyl.

Zastosowanie tej koncepcji nie będzie dotyczyć małoletnich bez opieki. Przepisy dopuszczają również możliwość uznania państwa za bezpieczne tylko w odniesieniu do części jego terytorium lub określonych kategorii osób.

Przyjęte regulacje wymagają jeszcze formalnego zatwierdzenia przez państwa członkowskie w ramach Rady UE.

Z Brukseli Łukasz Osiński (PAP)