Zyskujemy mocną kartę, żeby bardziej domagać się miejsca dla powstania wielkopolskiego w podręcznikach szkolnych - ocenił ustanowienie obchodzonego w poniedziałek Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego marszałek województwa Marek Woźniak.
Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 r. w Poznaniu i było największym zwieńczonym zwycięstwem zrywem niepodległościowym na terenie zaborów. W listopadzie prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o ustanowieniu Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. Główne uroczystości w 103. rocznicę insurekcji rozpoczną się w Poznaniu o godz. 16.30 przy pomniku Powstańców Wielkopolskich. Weźmie w nich udział prezydent Andrzej Duda. Organizatorem centralnych uroczystości jest samorząd województwa.
Marszałek województwa wielkopolskiego Marek Woźniak powiedział w poniedziałek PAP, że celebrowanie po raz pierwszy rocznicy powstania wielkopolskiego jako święta państwowego traktuje jako „rozpoczęcie nowego rozdziału” po kilkunastu latach starań o zwrócenie w kraju uwagi na historię tej insurekcji.
– ocenił.
Pytany o obawy jakie w kontekście planów ustanowienia nowego święta wyrażał publicznie ostrzegając przed „próbą zawłaszczenia historii do celów bieżącej polityki” marszałek Woźniak powiedział, że „w tym roku to się nie udało”.
– powiedział.
Po godz. 11 na poznańskim Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan delegacje władz samorządowych i wojewódzkich złożyły kwiaty na mogile pierwszego dowódcy powstania gen. Stanisława Taczaka oraz na grobie płk. Wincentego Wierzejewskiego. Kwiaty złożono również m.in. przed tablicami upamiętniającymi Franciszka Ratajczaka czy Ignacego Jana Paderewskiego.
Z okazji 103. rocznicy wybuchu powstania wielkopolskiego o 12.30 w Farze poznańskiej bp Grzegorz Balcerek odprawił mszę św., a o godz. 16.40 we wszystkich parafiach archidiecezji będą biły dzwony kościelne. Jest to nawiązanie do inicjatywy arcybiskupa poznańskiego i gnieźnieńskiego kard. Edmunda Dalbora, na którego wezwanie w pierwszą rocznicę wybuchu zwycięskiego powstania, 27 grudnia 1919 r., kościelne dzwony rozdzwoniły się o godz. 16.40.
W Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 mieszczącego się w budynku Odwachu na poznańskim Starym Rynku otwarto w poniedziałek wystawę poświęconą 24. powstańcom wielkopolskim, odznaczonym Orderem Wojennym Virtuti Militari, którzy za udział w wojnie polsko-bolszewickiej zostali zamordowani w Katyniu w 1940 r.
W Sali Kinowej Muzeum Powstania Wielkopolskiego będą prezentowane filmy o historii zwycięskiego zrywu, z kolei przed budynkiem Odwachu stanęła armata z okresu powstania - 7,7 cm FK 96 n.A. Przy stoisku Poczty Polskiej zlokalizowanym obok wejścia do placówki chętni mogą kupić okolicznościowe pocztówki ze stemplem z okazji Narodowego Święta Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.
Z okazji rocznicy zrywu o godz. 16.40 w Poznaniu zawyją syreny alarmowe, a na minutę zatrzymają się wszystkie tramwaje i autobusy komunikacji miejskiej.
Do godz. 18 potrwa zorganizowany przed Pomnikiem 15. Pułku Ułanów Poznańskich na rogu ulic Ludgardy i Paderewskiego piknik historyczny „Obozowisko powstańcze”, na którym rekonstruktorzy prezentują m.in. repliki karabinów maszynowych, czy samochód pancerny Ehrhardt M17. Organizatorzy tego wydarzenia będą również rozdawać mieszkańcom flagi powstańcze i rozetki.
Z okazji 103. rocznicy wybuchu powstania Poznańskie Ośrodki Sportu i Rekreacji otworzyły dla zwiedzających Kopiec Wolności przy Jeziorze Maltańskim, z którego można podziwiać panoramę miasta. Wejście na szczyt kopca jest możliwe tylko podczas najważniejszych świąt i uroczystości narodowych.
W poniedziałkowe popołudnie na poznańskich ulicach zaczęła kursować „Powstańcza Bimba” czyli tramwaj oklejony grafiką informującą o Narodowym Dniu Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. Przedsięwzięcie zrealizowano z inicjatywy Instytutu Poznańskiego, przy współpracy ze Stowarzyszeniem Projekt Poznań oraz Cyryl Club i MPK Poznań. Tramwaj z grafiką powstańczą ma kursować w stolicy regionu do 16 lutego.
Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 r. w Poznaniu. W pierwszym okresie walk, do końca roku, Polakom udało się zdobyć większą część stolicy regionu. Ostatecznie miasto zostało wyzwolone 6 stycznia, kiedy przejęto lotnisko Ławica, a w polskie ręce wpadło kilkaset samolotów. Do połowy stycznia wyzwolono też większą część Wielkopolski.
Zdobycze powstańców potwierdził rozejm w Trewirze, podpisany przez Niemcy i państwa ententy 16 lutego 1919 r. W myśl jego ustaleń, front wielkopolski został uznany za front walki państw sprzymierzonych. Ostateczne zwycięstwo przypieczętował podpisany 28 czerwca 1919 r. traktat wersalski, w wyniku, którego do Polski powróciła prawie cała Wielkopolska.(PAP)
Autor: Szymon Kiepel
szk/ pat/
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu