Powrót kontroli na lotniskach. Azja reaguje na ognisko w Bengalu

W poniedziałek dziennik „The Independent” przekazał, że - po wykryciu ogniska zakażeń wirusem Nipah (NiV) w Bengalu Zachodnim w Indiach - Tajlandia, Nepal i Tajwan przywróciły na lotniskach kontrole sanitarne, jakie stosowano podczas pandemii COVID-19.

Wirus Nipah przenoszony jest przez nietoperze owocożerne z rodzaju Pteropus, nazywane latającymi psami, lisami lub rudawkami. To jedne z największych nietoperzy na świecie - rudawka wielka waży około kilograma. Żyją w koloniach, w dzień wisząc na gałęziach drzew, a w nocy wylatując na żer. Ze względu na efektowny wygląd nietoperze te często hodowane są w ogrodach zoologicznych.

Wirusem można się zakazić od tych zwierząt (także od świń), ale również poprzez zakażoną żywność (na przykład owoce) czy od zakażonego wirusem człowieka.

Gorączka, wymioty i zapalenie mózgu. Jak rozpoznać zakażenie?

Sam wirus Nipah należy do paramyksowirusów, podobnie jak wirus paragrypy, świnki czy odry. Razem z wirusem Hendra zaliczono go do rodzaju Henipavirus. Jak sama nazwa wskazuje, wirus Nipah wywołuje chorobę Nipah - ciężkie zapalenie płuc, układowe zapalenie naczyń i ciężkie zapalenie mózgu, które często (w 40-75 proc. przypadków) kończy się śmiercią. Objawy przypominające grypę (gorączka, bóle mięśni, głowy, gardła, wymioty, objawy neurologiczne, zapalenie płuc) występują zwykle w ciągu 4-14 dni od zakażenia, ale może ono także przebiegać bezobjawowo.

Świnie również mogą ulec zakażeniu wirusem Nipah, co może powodować duże straty finansowe wśród hodowców (padają głównie prosięta, ale aby chronić ludzi, likwiduje się całe hodowle). Typowy objaw u świń to kaszel przypominający szczekanie. Mogą chorować także psy, koty, konie, owce i kozy.

Epidemie Nipah w przeszłości

Do 2017 roku opisano około 200 zgonów z powodu zakażenia wirusem Nipah. Pierwszą epidemię choroby Nipah odnotowano w roku 1999 wśród hodowców świń w Malezji. Początkowo lekarze myśleli, że chodzi o japońskie zapalenie mózgu - chorobę, którą wywołują arbowirusy, a przenoszą przez komary (i na którą istnieje szczepionka).

Jak podaje WHO, pierwsza epidemia w Bangladeszu miała miejsce w roku 2001, a kolejne pojawiały się niemal co roku. Od czasu do czasu choroba nawiedzała też wschodnie obszary Indii. Wirusa wykrywano u nietoperzy między innymi w Tajlandii i Kambodży, ale także w Indonezji, na Filipinach, Madagaskarze czy w Ghanie.

O ile pierwszą epidemię w Malezji specjaliści przypisują kontaktom z wydzielinami i mięsem zakażonych świń, to w przypadku Bangladeszu i Indii najprawdopodobniej źródłem zakażenia były owoce i surowy sok palmowy zanieczyszczone moczem bądź śliną nietoperzy. Zakażenia człowieka od człowieka odnotowano w przypadku osób opiekujących się chorymi.

Nie ma specyficznej szczepionki przeciwko wirusowi Nipah, a leczenie chorych jest tylko objawowe.

Szczelne bariery i mycie rąk. Jak chronić się przed wirusem Nipah?

Indyjskie Ministerstwo Zdrowia za pośrednictwem mediów społecznościowych apeluje o zachowanie szczególnej ostrożności - dokładne mycie owoców przed spożyciem, picie wyłącznie przegotowanej lub odkażonej chemicznie wody, regularne mycie rąk wodą z mydłem, zabezpieczenie paszy dla zwierząt oraz źródeł wody przed dostępem nietoperzy.

Specjaliści przestrzegają także przed jedzeniem nieumytych lub nadgryzionych owoców, które spadły z drzewa, oraz kontaktami z nietoperzami i innymi zwierzętami, zwłaszcza chorymi lub padłymi, oraz ich wydzielinami.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ bar/