Moduł EDR (Event Data Recorder) to rejestrator danych zdarzeń, który od 7 lipca 2024 r. jest obowiązkowym elementem wyposażenia każdego nowo rejestrowanego samochodu osobowego w Unii Europejskiej. Jego główną funkcją jest zapis parametrów jazdy w krytycznym momencie – tuż przed zderzeniem i bezpośrednio po nim.

Dla policji oznacza to zasadniczą zmianę w praktyce dochodzeniowej. Zamiast opierać się wyłącznie na relacjach kierowców, funkcjonariusze mogą sięgnąć po obiektywny zapis techniczny, który pokazuje, co faktycznie działo się z pojazdem. Dane z EDR pozwalają odpowiedzieć na kluczowe pytania: czy kierowca hamował, czy przyspieszał, z jaką prędkością się poruszał i czy wykonywał manewr obronny.

Podstawa prawna: rozporządzenie UE 2019/2144

Obowiązek stosowania EDR wynika bezpośrednio z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2144, które ustanowiło nowe wymogi dotyczące ogólnego bezpieczeństwa pojazdów silnikowych. Akt ten wprowadził EDR jako element obowiązkowy dla nowych typów pojazdów od lipca 2022 r., a następnie rozszerzył ten obowiązek na wszystkie nowo rejestrowane samochody osobowe od 7 lipca 2024 r.

Rozporządzenie jasno wskazuje, że dane z EDR mogą być wykorzystywane w analizie wypadków drogowych oraz w postępowaniach prowadzonych przez uprawnione organy, w tym policję i sądy. Jednocześnie dokument precyzyjnie reguluje zakres zapisywanych informacji oraz sposób ich udostępniania.

Harmonogram objęcia EDR kolejnych pojazdów

Unijne przepisy wprowadzają EDR etapami. Po samochodach osobowych kolejne terminy są następujące:

  • 7 stycznia 2026 r. – obowiązek dla autobusów, autokarów i ciężkich ciężarówek (kategorie M2, M3, N2 i N3),
  • 7 stycznia 2029 r. – objęcie obowiązkiem pozostałych grup pojazdów.

Każdy z tych terminów wynika wprost z rozporządzenia i obowiązuje we wszystkich państwach członkowskich.

Jak działa moduł EDR i kiedy zapisuje dane?

EDR to niewielki moduł elektroniczny, który w wielu pojazdach znajduje się w obrębie kierownicy, w zespole poduszki powietrznej. Urządzenie pracuje stale, ale zapis trwały uruchamia się tylko w ściśle określonych sytuacjach.

Dane zapisywane są w zakresie 5 sekund przed zdarzeniem oraz 300 milisekund po nim. Zapis zostaje wyzwolony w momencie zderzenia, rozumianego technicznie jako zmiana prędkości o ponad 8 km/h w czasie 150 milisekund, albo w chwili aktywacji systemów bezpieczeństwa, takich jak napinacze pasów, poduszki powietrzne lub pirotechniczny system unoszenia maski silnika.

Jakie dane zapisuje czarna skrzynka EDR

Zakres danych zapisywanych przez EDR jest szeroki, ale precyzyjnie ograniczony do parametrów istotnych dla rekonstrukcji zdarzenia. Moduł rejestruje m.in.:

  • prędkość pojazdu w zakresie 0–250 km/h,
  • stopień wciśnięcia pedału przyspieszenia,
  • użycie hamulca,
  • ruchy kierownicą,
  • zmiany prędkości wzdłużnej i poprzecznej,
  • stan pasów bezpieczeństwa na sekundę przed zderzeniem,
  • prędkość obrotową silnika,
  • aktywację ABS i systemu stabilizacji toru jazdy,
  • moment zadziałania poduszek powietrznych,
  • położenie przednich foteli, jeśli miało wpływ na decyzję systemów bezpieczeństwa,
  • stan systemu TPMS,
  • działanie tempomatu,
  • aktywność systemów wspomagania kierowcy.
  • To zestaw informacji, który pozwala odtworzyć przebieg zdarzenia z dokładnością do ułamków sekundy.

Dostęp policji do danych EDR i procedura odczytu

Policja nie odczytuje danych bezpośrednio na miejscu zdarzenia. Funkcjonariusze zabezpieczają pojazd lub moduł EDR, a następnie – przy udziale biegłych lub autoryzowanych serwisów – uzyskują dostęp do zapisu przy pomocy specjalistycznych narzędzi.

W praktyce oznacza to, że już na wczesnym etapie postępowania możliwe jest jednoznaczne ustalenie faktów, co znacząco skraca czas postępowań i ogranicza liczbę sporów dowodowych.

Prywatność kierowców i ograniczenia dostępu do danych

Unijne przepisy jednoznacznie wskazują, że EDR nie służy do stałego monitorowania kierowców. Moduł nie przesyła danych, nie korzysta z internetu ani sieci komórkowej, a zapis ma charakter lokalny i nadpisujący.

Dane przekazywane do analiz statystycznych muszą być anonimizowane, a dostęp do zapisu w konkretnych sprawach przysługuje wyłącznie uprawnionym organom.