dr Wiktor Czeszejko-Sochacki, LL.M., Kancelaria Adwokacka adw. Krzysztof Czeszejko-Sochacki
Crowdfunding, czyli finansowanie społecznościowe, cieszy się coraz większą popularnością w naszym kraju. I to nie tylko wśród prowadzących zbiórki na cele charytatywne czy osób zbierających na realizację rozmaitych prywatnych projektów (np. zrobienie filmu, napisanie książki, relację z podróży do dalekich zakątków), lecz także wśród przedsiębiorców, którzy tą drogą coraz chętniej pozyskują pieniądze na rozwój działalności biznesowej. Z danych Związku Przedsiębiorstw Finansowych wynika, że jest to atrakcyjna forma zdobywania kapitału np. dla firm z branż gamingowej, IT, medycznej, spożywczej czy OZE. Tylko w zeszłym roku skorzystały z tej formy finansowania 82 firmy, które w zamian za przekazane pieniądze oferowały inwestorom objęcie akcji i udziałów w swoich przedsiębiorstwach. To prawie jedna trzecia wszystkich projektów, jakie przeprowadzono w ciągu 10 lat istnienia rynku finansowania społecznościowego w Polsce (łącznie przez ten okres polskie spółki w ramach crowdfundingu udziałowego pozyskały prawie 292 mln zł z emisji udziałów i akcji, przeprowadzono tą drogą 227 emisji, z których największa pozwoliła zdobyć aż 4,5 mln zł).
A to wszystko w sytuacji, gdy do tej pory nie było w Polsce żadnego przepisu, który definiowałby pojęcie crowdfundingu, ani jakiejkolwiek regulacji prawnej odnoszącej się do tego zjawiska. Tę lukę wypełniła właśnie ustawa z 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz.U. poz. 1488). Co do zasady obowiązuje od 29 lipca, część zmian wejdzie w życie od 10 listopada 2023 r. Implementuje ona przepisy unijne (gdyż prawodawca unijny postanowił stworzyć jedno uniwersalne rozwiązanie, które ureguluje to zjawisko oraz działanie platform crowdfundingowych na poziomie całej UE). Jednak znaczenie polskiej ustawy jest duże, gdyż konieczne było dostosowanie unijnych regulacji do polskiego rynku. Polski ustawodawca skorzystał też z możliwości odmiennego uregulowania niektórych kwestii. Polska ustawa zabrania np. kojarzenia za pośrednictwem platform crowdfundingowych inwestorów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością - od 10 listopada 2023 r. Próg emisji bez prospektu będzie wynosić początkowo 2,5 mln euro w okresie 12 miesięcy, natomiast od 10 listopada 2023 r. zostanie podwyższony do 5 mln euro. I taka właśnie będzie mogła być maksymalna kwota pozyskanego kapitału w ramach zbiórek społecznościowych na cele przedsięwzięć gospodarczych. W poradniku przedstawiamy zatem, jakie prawodawcy unijny i polski ustalili zasady gry na tym rynku. Gros obowiązków nałożono na organizacje pośredniczące w kojarzeniu inwestorów, czyli tzw. dostawców, którzy prowadzą platformy crowdfundingowe. Jednak pewne obowiązki muszą spełnić także właściciele projektów (czyli osoby fizyczne lub prawne, które ubiegają się o finansowanie za pośrednictwem platformy) - np. przygotowania nowego rodzaju dokumentu: arkusza kluczowych informacji inwestycyjnych. Wszystko po to, aby lepszą opieką objąć inwestorów, czyli tych, którzy udzielają pożyczek albo nabywają zbywalne papiery wartościowe lub instrumenty dopuszczone na potrzeby finansowania społecznościowego. ©℗
JP