Nagroda „Świadek Historii” jest przyznawana w poszczególnych regionach kraju osobom, a także stowarzyszeniom, instytucjom i organizacjom społecznym zasłużonym dla upamiętniania historii Polski i narodu polskiego w latach 1939–1989. W ten sposób honorowane są też osoby i instytucje wspierające działania pionu edukacyjnego Instytutu Pamięci Narodowej.

„Świadek historii dzieli się swoim doświadczeniem. Nie ma lepszego przekazu historii, bo świadek może przekazać dużo więcej niż najwierniej opisujący te same wydarzenia historyk. Świadkami historii są też osoby, które dziś swoją działalnością świadczą o tym, że historia jest bardzo ważnym elementem naszej współczesności. Że pamięć nie znaczy tylko zwracania się w przeszłość” – powiedział w piątek w Poznaniu prezes IPN Łukasz Kamiński.

Laureatem tegorocznej edycji nagrody "Świadek Historii” został ochotnik kampanii 1939 r., b. prezes Okręgu Wielkopolska Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych gen. bryg. Jan Podhorski. W 1946 r. został aresztowany w związku z działalnością w strukturach podziemia antykomunistycznego. Od lat prowadzi aktywną działalność edukacyjną na terenie całej Polski.

Wyróżnienie wręczono też współorganizatorowi Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Wielkopolska mjr. Ludwikowi Miśkowi. Jako żołnierz ZWZ/AK nie ujawnił się w Urzędzie Bezpieczeństwa i do sierpnia 1945 roku działał w tzw. II konspiracji. Od początku powołania Instytutu Pamięci Narodowej współpracuje z poznańskim Oddziałem IPN, udostępniając badaczom swoje cenne zbiory.

Nagrodzona "Świadkiem Historii" kpt. Maria Krzyżańska była łączniczką Kedywu Inspektoratu Piotrków Trybunalski AK. Jest zaangażowana w popularyzowanie wiedzy o Armii Krajowej wśród młodzieży. Działa w Światowym Związku Żołnierzy AK Okręg Wielkopolska. Zainicjowała tworzenie szkolnych kół przyjaciół AK i Wielkopolskiego Stowarzyszenia Pamięci AK.

„Wbrew temu, co wszyscy mówią, młodzi ludzie są bardzo zainteresowani historią. Mamy przy Związku całą grupę młodzieży, która jest z nami codziennie, pomaga nam. Ja jestem młodzieżą zachwycona” – powiedziała PAP Maria Krzyżańska.

Wśród wyróżnionych znalazła się też dziennikarka, reportażystka poznańskiego Radia Merkury, prezes wielkopolskiego oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Barbara Miczko-Malcher. Dziennikarka zawodowo zajmuje się głównie tematami dotyczącymi kultury i historii.

„W tej chwili w radiu jest ogromne zainteresowanie historią. Młodzi ludzie sięgają do archiwów, wyciągają z nich co mogą i docierają do źródeł. Na audycje o historii jest wielki popyt” – powiedziała PAP nagrodzona dziennikarka.

Nagrodę odebrała w piątek także s. Małgorzata Krupecka, która od lat współpracuje z poznańskim oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej, biorąc udział w konferencjach poświęconych Kościołowi w latach PRL. Jak zaznaczono w trakcie uroczystości, s. Krupecka "służy życzliwą pomocą w pozyskiwaniu i identyfikacji źródeł ikonograficznych związanych z dziejami Kościoła po drugiej wojnie światowej".

„Czuję się zaszczycona przyznanym wyróżnieniem. Z jednej strony jest to docenienie badań naukowych, które rzeczywiście czasem bywają mrówcze, zaś z drugiej, w tym tytule jest zawarte wezwanie, by swoje życie przeżyć jako świadek” – powiedziała dziennikarzom s. Krupecka.

Prezes IPN uhonorował ponadto Okręg Wielkopolska Narodowych Sił Zbrojnych. Okręg działa na terenie Wielkopolski od 1993 roku, skupia w swoich szeregach oficerów i żołnierzy formacji zbrojnych podziemia narodowego konspiracji antyniemieckiej i antykomunistycznej, oraz, zgodnie ze swoim statutem, osoby kultywujące pamięć Narodowych Sił Zbrojnych. Od wielu lat jednym z zadań Związku jest działalność edukacyjna skierowana przede wszystkim do młodego pokolenia Polaków.

Nagrody "Świadek Historii" przyznano w Poznaniu po raz siódmy. Tegoroczni laureaci dołączyli do grona ponad 40 uhonorowanych osób i instytucji m.in. Janusza Pałubickiego, ks. Jarosława Wąsowicza, Andrzej Nowotnego, Światowego Związku Żołnierzy AK Okręg Wielkopolska, Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego Oddział Wielkopolska, Stowarzyszenia "Katyń" w Poznaniu czy Stowarzyszenia "Poznański Czerwiec 1956".

Przyznawane wyróżnienie jest inicjatywą prezesa IPN prof. Janusza Kurtyki, który zginął w katastrofie smoleńskiej. (PAP)