Poniżej praktyczny poradnik krok po kroku, jak poradzić sobie z zadłużeniem w ZUS.

Krok 1: Sprawdź dokładnie stan zadłużenia w ZUS

Pierwszym działaniem powinno być sprawdzenie salda na koncie płatnika przez Platformę Usług Elektronicznych PUE ZUS. Po zalogowaniu widoczne są wszystkie wpłaty, rozliczone składki, niedopłaty oraz naliczone odsetki.

Część przedsiębiorców nie wie, że posiada zaległość. Powodem może być:

  • błędnie wykonany przelew
  • nieprawidłowe oznaczenie miesiąca składkowego
  • automatyczne rozliczenie wpłaty na wcześniejsze zaległości
  • niedopłata wynikająca z zaokrągleń

Zdarza się również sytuacja odwrotna, czyli nadpłata. Wtedy środki można:

  • pozostawić na poczet przyszłych składek
  • złożyć wniosek o ich zwrot na rachunek bankowy

Bez znajomości realnej kwoty długu nie da się podjąć właściwej decyzji.

Krok 2: Oceń możliwość jednorazowej spłaty

Jeżeli zaległość jest niewielka, najprostszym rozwiązaniem jest szybkie uregulowanie długu wraz z bieżącymi składkami. Im szybciej nastąpi spłata, tym mniejsze odsetki zostaną naliczone.

Trzeba pamiętać, że do momentu zawarcia umowy ratalnej lub uzyskania odroczenia odsetki za zwłokę narastają automatycznie. Zwlekanie powoduje wyłącznie zwiększenie zobowiązania.

Jeśli jednorazowa spłata nie jest możliwa, kolejnym krokiem jest złożenie wniosku o ulgę.

Krok 3: Złóż wniosek o rozłożenie zadłużenia na raty

Rozłożenie zaległości na raty to najczęściej stosowane rozwiązanie. Polega na zawarciu umowy z ZUS, w której ustala się:

  • liczbę rat
  • wysokość miesięcznej spłaty
  • harmonogram regulowania zobowiązań

Wniosek składa się na formularzu RSR. Można to zrobić:

  • elektronicznie przez PUE ZUS
  • osobiście w placówce
  • pocztą
  • telefonicznie przez centrum obsługi, po uwierzytelnieniu

We wniosku należy szczegółowo opisać sytuację finansową i wskazać, dlaczego jednorazowa spłata nie jest możliwa. ZUS analizuje realne możliwości płatnika.

Po podpisaniu umowy:

  • postępowanie egzekucyjne zostaje zawieszone
  • przestają być naliczane standardowe odsetki
  • naliczana jest opłata prolongacyjna zamiast odsetek
  • można uzyskać zaświadczenie o niezaleganiu, jeśli raty i bieżące składki są opłacane terminowo

Warunek podstawowy jest jeden: bieżące składki muszą być regulowane na czas. Brak wpłat może skutkować rozwiązaniem umowy.

Krok 4: Rozważ odroczenie terminu płatności składek

Jeżeli problem dotyczy składek, których termin jeszcze nie minął, można wystąpić o odroczenie płatności. To rozwiązanie dla firm, które mają chwilowy problem z płynnością finansową.

Odroczenie pozwala:

  • przesunąć termin zapłaty
  • uniknąć naliczania odsetek za zwłokę
  • uniknąć wszczęcia egzekucji

Zamiast odsetek naliczana jest opłata prolongacyjna. Wniosek należy złożyć najpóźniej w dniu upływu terminu płatności składek. Jeśli termin już minął, konieczne będzie złożenie wniosku o raty.

Krok 5: Sprawdź możliwość umorzenia należności

Umorzenie długu to rozwiązanie wyjątkowe i stosowane w szczególnych sytuacjach. ZUS analizuje, czy zachodzą przesłanki uzasadniające rezygnację z dochodzenia należności.

Pod uwagę brane są m.in.:

  • trwała niewypłacalność
  • brak majątku umożliwiającego skuteczną egzekucję
  • ciężka choroba uniemożliwiająca prowadzenie działalności
  • wyjątkowo trudna sytuacja życiowa

Nie wszystkie składki mogą zostać umorzone, zwłaszcza te finansowane z wynagrodzeń pracowników. Wniosek musi być dobrze udokumentowany.

Krok 6: Dopilnuj formalności i terminów

ZUS analizuje wniosek po otrzymaniu kompletu dokumentów. Jeśli dokumentacja jest niepełna, przedsiębiorca zostanie wezwany do jej uzupełnienia.

Po pozytywnym rozpatrzeniu sprawy zawierana jest umowa cywilnoprawna. Jej warunki trzeba bezwzględnie przestrzegać. Należy pamiętać o:

  • terminowej spłacie rat
  • regulowaniu bieżących składek
  • odbiorze korespondencji w wyznaczonym czasie

Naruszenie warunków może skutkować cofnięciem ulgi i wznowieniem egzekucji.

Krok 7: Nie ignoruj problemu

Unikanie kontaktu z ZUS powoduje narastanie konsekwencji. W przypadku braku reakcji możliwe są:

  • zajęcie rachunków bankowych
  • zajęcie wynagrodzenia
  • wpis do rejestrów dłużników
  • utrata możliwości udziału w przetargach

W każdej placówce działają doradcy ds. ulg i umorzeń. Pomagają dobrać odpowiednie rozwiązanie oraz wskazują wymagane dokumenty.

Najskuteczniejszy schemat działania jest prosty:

  • sprawdzenie salda w PUE ZUS
  • wybór odpowiedniego rodzaju ulgi
  • złożenie wniosku
  • konsekwentne regulowanie bieżących składek