Nowelizację Kodeksu wykroczeń oraz Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia przygotowało Ministerstwo Sprawiedliwości. Ustawę podpisał 15 grudnia prezydent Karol Nawrocki. Zmiany obowiązują od piątku i dotyczą zarówno osób fizycznych, jak i podmiotów odpowiedzialnych za zabezpieczenie obiektów i terenów przed pożarem.

Zaostrzenie kar za wypalanie traw i zagrożenie pożarowe

Najistotniejsza zmiana dotyczy górnej granicy grzywny za sprowadzenie zagrożenia pożarowego. Dotychczas maksymalna kara finansowa wynosiła 5 tys. zł. Po wejściu w życie nowelizacji sądy mogą wymierzać grzywnę do 30 tys. zł. Równolegle podniesiono wysokość mandatów nakładanych w postępowaniu wykroczeniowym – z 500 zł do 5 tys. zł.

Zaostrzenie sankcji obejmuje wprost wypalanie traw, ale także inne działania polegające na rozniecaniu ognia w miejscach szczególnie narażonych na szybkie rozprzestrzenianie się pożaru, takich jak lasy, łąki czy torfowiska. Przepisy mają zastosowanie również w sytuacjach, gdy ogień stwarza realne ryzyko dla ludzi, mienia lub środowiska, nawet jeśli do pożaru ostatecznie nie doszło.

Zmiany w Kodeksie wykroczeń i nowe sankcje

Nowela wprowadza istotne modyfikacje w art. 82 Kodeksu wykroczeń. Z przepisów tych usunięto karę nagany, uznając ją za nieskuteczną. Jednocześnie dodano możliwość orzekania kary ograniczenia wolności. Zmiany obejmują paragrafy 1, 2, 4 i 5, które dotyczą m.in. działań mogących spowodować pożar, przyczynić się do jego rozprzestrzeniania albo utrudnić prowadzenie akcji ratowniczej lub ewakuacyjnej.

Oznacza to, że sprawcy nie będą już mogli liczyć na symboliczne sankcje. W przypadku uznania winy sąd może sięgnąć po dotkliwe kary finansowe lub ograniczenie wolności, co znacząco podnosi ciężar odpowiedzialności za wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu pożarowemu.

Odpowiedzialność za brak ochrony przeciwpożarowej

Takimi samymi karami będą zagrożone osoby, które nie dopełniły obowiązków w zakresie zapewnienia odpowiednich warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu lub terenu. Przepisy obejmują zarówno właścicieli, zarządców, jak i inne osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo danego miejsca.

Nowelizacja jednoznacznie wskazuje, że odpowiedzialność nie ogranicza się wyłącznie do bezpośredniego użycia ognia. Brak nadzoru, niewłaściwe zabezpieczenie terenu czy tolerowanie działań zwiększających ryzyko pożaru również mogą skutkować wysokimi grzywnami lub innymi sankcjami przewidzianymi w Kodeksie wykroczeń.

Wypalanie traw blisko zabudowań i utrudnianie ruchu

Nowe przepisy precyzyjnie regulują także kwestie wypalania traw w pobliżu zabudowań, lasów i terenów podobnych. Karalne jest wypalanie prowadzone w odległości mniejszej niż 100 metrów od takich miejsc. Odpowiedzialność wykroczeniowa grozi również wtedy, gdy wypalanie traw powoduje utrudnienia w ruchu drogowym, na przykład przez zadymienie jezdni.

Takie same sankcje będą stosowane wobec osób, które nieostrożnie obchodzą się z ogniem lub nie sprawują odpowiedniego nadzoru nad miejscem wypalania. Ustawodawca zrównał w tym zakresie odpowiedzialność sprawców bezpośrednich i tych, którzy dopuścili do zagrożenia przez zaniedbanie.

Mandaty do 5 tys. zł i grzywny do 30 tys. zł

Podniesienie maksymalnych mandatów do 5 tys. zł znacząco zmienia praktykę reagowania służb na tego typu wykroczenia. Dotychczasowe limity często nie miały charakteru odstraszającego. Nowe stawki mają pełnić funkcję prewencyjną i ograniczyć skalę wypalania traw, które co roku prowadzi do setek pożarów i angażuje znaczne siły ratownicze.

Wprowadzone zmiany obejmują cały katalog zachowań uznanych za niebezpieczne pożarowo, bez względu na to, czy ich skutkiem był realny pożar, czy jedynie powstanie zagrożenia.