Kolejne fundacje złożą sprawozdania tylko online. I to już za 2022 rok

Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o fundacjach podmioty te muszą składać corocznie właściwemu ministrowi sprawozdania ze swojej działalności. Obejmują one najważniejsze informacje o ich funkcjonowaniu w okresie sprawozdawczym, które pozwalają ocenić, czy cele statutowe są prawidłowo realizowane. Właściwy minister jako organ nadzorujący jest wskazywany dla danej fundacji przez sąd z uwzględnieniem zakresu jego działania i celów fundacji. Odbywa się to w ramach procedury rejestracyjnej w Krajowym Rejestrze Sądowym, po uwzględnieniu ewentualnego wskazania fundatora fundacji.

Dotychczas zakres i forma sprawozdania mogły ulegać modyfikacjom i wynikały przede wszystkim z rozporządzenia ministra sprawiedliwości z 8 maja 2001 r. w sprawie ramowego zakresu sprawozdania z działalności fundacji. Jednak z 1 stycznia 2023 r. utraciło ono moc w związku z art. 81 pkt 5 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców. Zgodnie z nowymi regulacjami od tego dnia funkcjonuje tylko elektroniczna forma składania sprawozdań i jednolity, zamiast ramowego, wzór sprawozdania. Wprowadziło go rozporządzenie ministra sprawiedliwości z 20 grudnia 2022 r. w sprawie jednolitego wzoru formularza sprawozdania z działalności fundacji Co ważne, omawiane zmiany dotyczą już sprawozdań za 2022 r.

Warto podkreślić, że fundacje mające status organizacji pożytku publicznego, które zamieściły na stronie internetowej Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w Biuletynie Informacji Publicznej sprawozdanie merytoryczne z działalności oraz sprawozdanie finansowe zgodnie z przepisami ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie są zwolnione z obowiązku składania właściwemu ministrowi corocznego sprawozdania z działalności fundacji spełniającego nowe wymogi.

Elektronizacja

Wprowadzane zmiany zamykają proces elektronizacji sprawozdań organizacji pozarządowych (ang. non governmental organisation, NGO). Po sprawozdaniach organizacji pożytku publicznego oraz sprawozdaniach finansowych, które organizacje od 2019 r. mogą składać wyłącznie w określonej formie elektronicznej, przyszedł czas na sprawozdania fundacji. Od 2023 r. sprawozdanie fundacji sporządza się wyłącznie w postaci elektronicznej, na formularzu udostępnionym w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra sprawiedliwości. Sprawozdanie będzie też podpisywane elektronicznie przez co najmniej dwóch członków zarządu fundacji, chyba że jej statut stanowi inaczej. Podobnie jak w przypadku sprawozdań finansowych możliwe jest podpisywanie poprzez kwalifikowany podpis elektroniczny (zwykle płatny), podpis zaufany albo podpis osobisty. To zarząd fundacji wybiera podpis, jakim zostanie opatrzone sprawozdanie fundacji. Nie musi być to ten sam, którym podpisywane będzie sprawozdanie finansowe. Także w tym wypadku trzeba zweryfikować, czy podpis będzie umieszony prawidłowo. Warto pamiętać, że w sytuacji gdy któryś z członków zarządu fundacji korzysta z podpisu profilem zaufanym, to taki podpis powinien być złożony przed podpisem kwalifikowanym czy osobistym. Te ostatnie ograniczają bowiem możliwość skutecznego podpisania podpisem zaufanym.