Przeprowadzenie inwentaryzacji ma na celu zweryfikowanie danych wynikających z ksiąg rachunkowych ze stanem rzeczywistym, rozliczenie osób materialnie odpowiedzialnych oraz wykrycie nieprawidłowości w gospodarowaniu majątkiem jednostki. Dzięki niej możliwe jest przedstawienie w sprawozdaniu finansowym prawidłowego i rzetelnego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej jednostki, w tym rzeczywistego wyniku finansowego. Należy zauważyć, że przepisy bilansowe zawierają jedynie ogólne wytyczne dotyczące przeprowadzenia inwentaryzacji. Dlatego w celu prawidłowego ustalenia stanu rzeczywistego inwentaryzowanych składników aktywów lub pasywów warto również zwrócić uwagę na rozwiązania stosowane w praktyce oraz rozstrzygnięcia zawarte w zaleceniach Komitetu Standardów Rachunkowości. ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U z 2021 r. poz. 217; dalej: u.r.) wskazuje, że na ostatni dzień każdego roku obrotowego przeprowadza się inwentaryzację drogą spisu z natury, drogą otrzymania od banków i uzyskania od kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego w księgach rachunkowych jednostki stanu aktywów oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic oraz drogą porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji wartości tych składników. Te działania zawsze rodzą wiele konkretnych pytań. Odpowiedzi na część z nich zamieszczamy obok.
Uwaga! Wzór instrukcji inwentaryzacyjnej wraz z opisem znajduje się w Poradniku Rachunkowości Budżetowej nr 10/2021.