Jest nadzieja na rozstrzygnięcie korzystne dla mieszkańców. W wyroku z 8 grudnia 2025 r. (sygn. akt III FSK 1232/24) NSA orzekł bowiem, że zwrot nadpłaconej opłaty za wywóz odpadów należy się za okres, w którym obowiązywały podwyżki, jeśli uchwała je wprowadzająca została unieważniona.

Unieważnienie uchwały rady miejskiej

Sprawa, która stała się przyczyną skierowania pytania pod uchwałę, zaczęła się od wniosku spółdzielni mieszkaniowej o stwierdzenie nadpłaty. Jak wskazała, uiszczała opłatę za gospodarowanie odpadami w zawyżonej wysokości, ponieważ była ona obliczana według stawek wynikających z uchwały rady miejskiej.

Ta natomiast została prawomocnie uznana przez sąd administracyjny za nieważną (wyrok WSA we Wrocławiu z 9 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 584/21). Zdaniem spółdzielni oznacza to, że należało stosować wcześniejszą uchwałę określającą niższe stawki opłat.

Innego zdania były organy podatkowe. Uznały, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz.U. 2025 poz. 733) nie pozwalają na składanie korekt deklaracji zmniejszających wysokość opłaty za okresy wsteczne – poza ściśle określonymi wyjątkami. W związku z tym organy przyjęły, że nie było podstaw do stwierdzenia nadpłaty.

Czy mieszkańcy mogą liczyć na zwrot nadpłaconej opłaty za śmieci?

WSA we Wrocławiu podzielił stanowisko spółdzielni (I SA/Wr 729/23). Sąd uznał, że skoro uchwała została wyeliminowana z obrotu prawnego, to opłaty pobrane na jej podstawie były nienależne.

Stanowisko to zostało jednak zakwestionowane przez sąd kasacyjny (III FSK 966/24). Stwierdził on, że WSA błędnie zastosował zasadę związania prawomocnym wyrokiem dotyczącym nieważności uchwały, gdyż sprawa ta dotyczyła innego stosunku prawnego niż postępowanie w przedmiocie nadpłaty.

Sprawa trafiła więc do WSA we Wrocławiu. W wyroku z 29 maja 2025 r. (I SA/Wr 152/25) ponownie nie zgodził się z interpretacją fiskusa. Orzekł, że w przypadku stwierdzenia nieważności uchwały rady miejskiej zastosowanie znajdują przepisy ordynacji podatkowej dotyczące nadpłaty. Uznał, że ograniczenia wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości nie mogą blokować zwrotu nienależnie pobranych środków.

Innymi słowy, zakaz korygowania opłat za śmieci „wstecz” nie dotyczy sytuacji, gdy podstawą zmian jest sądowe unieważnienie uchwały rady miejskiej. Skoro uchwała o podwyżkach była nieważna od samego początku, podatnik ma prawo do zwrotu nadpłaty. Wysokość opłaty należy obliczyć według stawek z poprzednio obowiązującej, prawidłowej uchwały – wynika z wyroku WSA.

Możliwe odzyskanie pieniędzy? Uchwała NSA przyniesie odpowiedź

NSA, rozpoznając skargę kasacyjną fiskusa, miał jednak wątpliwości. Postanowił skierować pytanie pod uchwałę. Siedmioosobowy skład sędziów NSA rozstrzygnie, czy wyeliminowanie gminnej uchwały o opłatach za śmieci pozwala na odzyskanie nadpłaty, pomimo wykonania usługi odbioru odpadów.

Uchwała może mieć kluczowe znaczenie nie tylko dla tej konkretnej sprawy, lecz także dla innych podatników, którzy w przeszłości uiszczali opłaty za gospodarowanie odpadami na podstawie wadliwych uchwał śmieciowych. Jeśli zapadnie, będzie wiążąca dla wszystkich składów orzekających.