Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (GIODO)

Jest to organ do spraw ochrony danych osobowych. Powołuje go i odwołuje Sejm za zgodą Senatu. Kandydat na Generalnego Inspektora musi spełniać określone warunki: mieć obywatelstwo polskie i mieszkać na terytorium Polski, cieszyć się wysokim autorytetem moralnym, mieć ukończone studia prawnicze i odpowiednie doświadczenie zawodowe, a także nie może być karany za przestępstwo.

Kadencja GIODO trwa cztery lata, ta sama osoba może zostać wybrana ponownie tylko raz. Sejm za zgodą Senatu może go odwołać w pewnych wypadkach: jeżeli zrzekł się stanowiska, stał się trwale niezdolny do pełnienia obowiązków wskutek choroby, sprzeniewierzył się złożonemu ślubowaniu lub został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa. GIODO musi pozostać apolityczny, tzn. nie może należeć do partii politycznej, związku zawodowego ani prowadzić działalności publicznej niedającej się pogodzić z godnością jego urzędu. Nie może też zajmować innego stanowiska, z wyjątkiem stanowiska profesora szkoły wyższej. Przysługuje mu immunitet.

Główne zadania GIODO to:

• - kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych,
• - wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych,
• - prowadzenie ogólnokrajowego jawnego rejestru zbiorów danych oraz udzielanie informacji o zarejestrowanych zbiorach,
• - opiniowanie projektów ustaw i rozporządzeń dotyczących ochrony danych osobowych,
• - inicjowanie i podejmowanie przedsięwzięć w zakresie doskonalenia ochrony danych osobowych,
• - uczestniczenie w pracach międzynarodowych organizacji i instytucji zajmujących się problematyką ochrony danych osobowych.
  
  WARTO ZAPAMIĘTAĆ
  Dotychczas w Polsce urząd ten sprawuje jedna osoba:
  Ewa Kulesza – I kadencja (1998–2002),
  Ewa Kulesza – II kadencja (od 2002).

W celu wykonywania tych zadań GIODO, jego zastępca oraz upoważnieni inspektorzy mają prawo wstępu do pomieszczeń, w których przechowuje się i przetwarza zbiory danych, mogą przeglądać dokumenty i dane mające związek z przedmiotem ich kontroli, żądać pisemnych i ustnych wyjaśnień, a także zlecać sporządzanie ekspertyz i opinii. Jeżeli przepisy o ochronie danych osobowych zostaną naruszone, GIODO z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem w drodze decyzji administracyjnej (przysługuje na nią jednak skarga do sądu administracyjnego) lub zawiadamia organy powołane do ścigania przestępstw.

Kamila Latosińska

Podstawa prawna

• - Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 z późn. zm.).