Obecna dyskusja na temat stanu finansów głównie oparta jest jeszcze na emocjach politycznych oraz dotyka raczej tematów zastępczych, a brakuje w niej rzetelnych informacji i poważnej dyskusji nad strategią gospodarczą na kolejne lata. Tymczasem kampania wyborcza się skończyła, a sytuacja geopolityczna i gospodarcza na świecie jest bardzo napięta. Musimy odpowiedzieć na te wyzwania, gdzie podkreśliłbym 6 megatrendów, które będą kształtowały nasze otoczenie w tej dekadzie.
Po pierwsze regionalizacja, czyli odchodzenie od globalizacji w kierunku bloku BRICS i zachodu. Oczywiście tzw. Global South nie jest blokiem jednorodnym – np. niechęć pomiędzy Indiami i Chinami – ale to już w potężna i rosnąca siła. Drugi trend to w mojej ocenie największa w historii rewolucja technologiczna, którą przyniesie sztuczna inteligencja, robotyzacja i autonomiczność. Po trzecie, powrót środowiska inflacyjnego w krajach rozwiniętych i wysokich stóp procentowych. Oznacza to całkowicie inne warunki płynnościowe na rynkach, wyższe koszty pożyczania i niższą wycenę aktywów. Kolejny to transformacja energetyczna, która ma wymiar nie tylko ochrony klimatu i solidarności pokoleniowej, ale też bezpieczeństwa i konkurencyjności gospodarek. Piąty trend to starzejący się zachód i wyzwania polityki migracyjnej, które zmieniają krajobraz społeczny i polityczny. A ostatni, ale być może najważniejszy to olbrzymie napięcia geopolityczne, prowadzące do wojen w Ukrainie i Izraelu. Rosja i Chiny będą dążyły do osłabienia USA i testowały siłę NATO w różnych miejscach świata, w tym w naszym regionie.
Z tej perspektywy wyłaniają się następujące priorytety dla polskiej gospodarki. Mamy w ostatnich 3 latach rekordowy napływ inwestycji zagranicznych, w tym w ramach nearshoringu. Powinniśmy doinwestować infrastrukturę kolejową, drogową, portową i CPK, żeby w pełni skorzystać z trendu skracania łańcucha dostaw. Następnie edukacja, która w długim terminie jest głównym czynnikiem sukcesu! Programy kształcenia na każdym poziomie wymagają zmian dostosowujących je to rewolucji technologicznej i rynku pracy, a co za tym idzie także społecznej. Przykładowo więcej edukacji STEAM, ale również jak radzić sobie z emocjami, czy bezpieczeństwem w sieci itp. Potrzebujemy też jako kraj strategii AI. Kolejny to silny system finansowy – rynek kapitałowy, banki i ubezpieczenia – w połączeniu z odpowiedzialnymi finansami publicznymi. To są takie finanse, które pozwalają kontrolować dług wokół 50% PKB, a jednocześnie kładą nacisk na politykę rozwojową. Mamy wynegocjowane 770 mld zł środków z UE do wykorzystania w kolejnych latach, więc to olbrzymi bodziec dla inwestycji. Transformacja energetyczna to inwestycje w offshore, elektrownie atomowe i SMR, ale także sieci oraz nowe regulacje. Najtrudniejszy chyba, to polityka rodzinna, demograficzna i migracyjna. W tym jest opieka zdrowotna, czy infrastruktura opieki nad dziećmi. Bardzo dużo pozytywnego się w tym obszarze wydarzyło, ale nie przekłada się to na dzietność, która jest na bardzo niskim poziomie. I oczywiście absolutny priorytet dla bezpieczeństwa i wzmocnienia obronności. Z takim sąsiadem jak Rosja musimy mieć jedną z najsilniejszych armii w Europie, a to oznacza też wydatki.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.