Zmiana czasu na letni 2026. W tym roku zegarki przestawimy wcześniej

Dłuższy dzień brzmi jak zapowiedź wiosny. Ale krótsza noc dla wielu osób oznacza rozregulowany sen, zmęczenie i trudniejszy start w nowy tydzień.

Zmiana czasu na letni 2026 – kiedy przestawiamy zegarki i o ile godzin?

W 2026 roku ostatnia niedziela marca przypada 29 marca. To oznacza, że zegarki przestawimy w nocy z 28 na 29 marca 2026 r. Rok wcześniej zmiana miała miejsce w nocy z 29 na 30 marca, a dwa lata wcześniej jeszcze później.

Mechanizm jest prosty: w całej Unii Europejskiej przejście na czas letni odbywa się w ostatnią niedzielę marca – tak stanowi dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/84/WE. Polska stosuje te zasady na podstawie krajowego rozporządzenia. O godzinie 2:00 przesuwamy zegarki na 3:00. Jedna godzina – między 2:00 a 3:00 – formalnie nie istnieje.

Jak przestawić zegarki na czas letni 2026? Które urządzenia zmienią godzinę automatycznie?

Większość z nas nie musi już wstawać w nocy, by ręcznie przestawiać wskazówki. Smartfony, komputery i nowoczesne zegarki elektroniczne synchronizują się automatycznie z siecią. Warto jednak pamiętać o kilku urządzeniach, które nadal wymagają ręcznej zmiany:

• zegarki analogowe,
• piekarniki i mikrofalówki,
• starsze zegary samochodowe,
• niektóre systemy alarmowe.

Zasada jest prosta: w marcu przesuwamy wskazówki do przodu, w październiku – cofamy.

Zmiana czasu na letni 2026 – czy dzień będzie dłuższy czy krótszy?

W dniu zmiany doba trwa 23 godziny, więc formalnie jest krótsza. Ale od poniedziałku odczujemy coś zupełnie innego – dłuższe popołudnia z naturalnym światłem.

Słońce będzie zachodzić później, co poprawia komfort po pracy i sprzyja aktywności na świeżym powietrzu. Ciemniej zrobi się jednak rano. Przez pierwsze dni wiele osób będzie wstawać do pracy czy szkoły jeszcze przed świtem. To właśnie ten poranny dysonans jest najtrudniejszy dla organizmu.

Jak zmiana czasu na letni wpływa na organizm? Skutki dla zdrowia, seniorów i dzieci

Lekarze od lat wskazują, że nagła zmiana rytmu dobowego może zaburzyć tzw. zegar biologiczny. Najczęściej pojawiają się:

• trudności z zasypianiem,
• senność w ciągu dnia,
• rozdrażnienie,
• spadek koncentracji.

Szczególnie wrażliwe są osoby starsze, dzieci oraz osoby z chorobami przewlekłymi. Seniorzy często potrzebują kilku dni, by przyzwyczaić się do nowego rytmu. U części osób obserwuje się też przejściowy wzrost ciśnienia tętniczego czy nasilenie problemów kardiologicznych – choć badania w tej sprawie nie są jednoznaczne. Dla większości dorosłych adaptacja trwa od 2 do 5 dni. Kluczowe jest wystawianie się na światło dzienne rano oraz unikanie ekranów tuż przed snem.

Zmiana czasu a praca – czy skrócona noc wpływa na wynagrodzenie i nadgodziny?

W przypadku osób pracujących w nocy zmiana czasu ma realne znaczenie organizacyjne. W nocy z 28 na 29 marca zmiana będzie krótsza o godzinę. Przy wynagrodzeniu miesięcznym pracownik nie traci pensji – skrócenie czasu pracy wynika z przepisów, a nie z jego winy. Wątpliwości mogą dotyczyć dodatków za pracę w porze nocnej czy nadgodzin, jeśli grafik obejmuje „nieistniejącą” godzinę.

Zmiana czasu wpływa też na:

• transport kolejowy i lotniczy (korekty rozkładów),
• systemy informatyczne i bankowe,
• branżę energetyczną,
• handel i logistykę.

Z perspektywy gospodarki efekty są dziś znacznie mniejsze niż kilkadziesiąt lat temu. Nowoczesne systemy radzą sobie z korektą czasu automatycznie.

Kiedy najwcześniej przestawialiśmy zegarki w historii Polski? Rekordowe daty zmiany czasu

Choć dziś kojarzymy zmianę czasu z ostatnią niedzielą marca, w historii bywało inaczej. W okresie międzywojennym oraz podczas II wojny światowej daty wprowadzania czasu letniego bywały zmienne i zależały od decyzji administracyjnych. Jedne z najwcześniejszych zmian wprowadzano już w pierwszej połowie marca – np. w latach 40. XX wieku, gdy czas letni obowiązywał dłużej i był narzędziem oszczędności energii w czasie wojny.

W obecnym, ujednoliconym systemie unijnym najwcześniejsza możliwa data zmiany to 25 marca, jeśli ostatnia niedziela miesiąca wypada właśnie wtedy. W 2026 roku to 29 marca – czyli relatywnie wcześnie, ale nie rekordowo.

Czy zmiana czasu zostanie zlikwidowana w Polsce i UE? Czy 2026 rok będzie ostatni?

Dyskusja o zniesieniu zmian czasu trwa w Unii Europejskiej od 2018 roku. W konsultacjach publicznych przeprowadzonych przez Komisję Europejską wzięło udział ok. 4,6 mln osób – większość opowiedziała się za odejściem od sezonowego przestawiania zegarków. Parlament Europejski poparł tę ideę w 2019 roku, jednak brak porozumienia państw członkowskich w Radzie UE sprawił, że projekt utknął.

W Polsce obowiązuje obecnie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów określające daty zmian czasu do 2026 roku. Oznacza to, że marcowa zmiana w 2026 r. odbędzie się zgodnie z planem. Czy będzie ostatnia? Na dziś brak decyzji legislacyjnej, która kończyłaby system zmian czasu w całej Unii Europejskiej.

Podstawa prawna i dokumenty

• Dyrektywa 2000/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 stycznia 2001 r. w sprawie ustaleń dotyczących czasu letniego.
• Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026 (Dz.U. 2022 poz. 539).
• Stanowisko Parlamentu Europejskiego z 2019 r. w sprawie zaprzestania sezonowych zmian czasu.