Trybunał Sprawiedliwości UE w 2023 r. orzekł, że polskie przepisy uniemożliwiające poddawanie kontroli sądowej planów urządzenia lasu (PUL) są niezgodne z prawem unijnym. Zgodnie z wyrokiem Polska powinna zapewnić organizacjom ekologicznym możliwość kwestionowania przed sądami krajowymi uchybień materialnych i proceduralnych w tych planach. Na podstawie planów urządzenia lasu prowadzona jest gospodarka leśna, mogą też mieć wpływ na chronione obszary Natura 2000.

KE podkreśla znaczenie dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych

W wydanym w piątek komunikacie KE podała, że dostęp do wymiaru sprawiedliwości ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia społeczeństwu możliwości wpływania na zarządzanie środowiskiem i podejmowanie decyzji środowiskowych.

„Prawie trzy lata po wydaniu wyroku Polska nadal się do niego nie zastosowała. Organizacje pozarządowe działające na rzecz ochrony środowiska nie mają prawnych możliwości kwestionowania planów urządzenia lasu przed sądami krajowymi” – zauważyła KE.

W związku z tym Komisja poinformowała o skierowaniu do Polski wezwania do usunięcia uchybienia. Rząd ma teraz dwa miesiące na odpowiedź i usunięcie wskazanych uchybień. W przypadku braku satysfakcjonującej odpowiedzi KE może podjąć decyzję o skierowaniu sprawy przeciw Polsce do TSUE z wnioskiem o nałożenie kar.

TSUE zarzuca Polsce naruszenie dyrektyw środowiskowych i praw obywatelskich

W 2023 r. TSUE zarzucił Polsce naruszenie dyrektywy siedliskowej, Karty praw podstawowych UE i Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska z Aarhus.

W odpowiedzi na pytania PAP w tej sprawie Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekazało, że Polska zastosuje się do decyzji TSUE poprzez nowelizację ustawy o lasach oraz o ochronie przyrody (założenia do projektu tej noweli trafiły do wykazu prac legislacyjnych i programowych rządu w maju 2024 r. – PAP). Zaznaczyło, że realizacja tego wyroku „jest planowana w najbliższych miesiącach bieżącego roku”.

„Projekt ustawy realizujący wyrok TSUE dot. zaskarżania PUL przez organizacje został przekazany Komisji Europejskiej w połowie ubiegłego roku, po trwającym wiele tygodni etapie uzgodnień, opiniowania i konsultacji. Projektowane zmiany budzą wiele emocji – zarówno wśród przedstawicieli strony społecznej, w tym organizacji ekologicznych, jak i przeciwników wdrażania w życie zmian wskazanych w wyroku TSUE” – wskazał w piątek resort klimatu i środowiska w komentarzu dla PAP.

Ministerstwo przekazało, że projekt został skierowany do opiniowania Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego i na Stały Komitet Rady Ministrów (SKRM) w sierpniu 2025 r. Zaznaczyło przy tym, że na skutek uwag zgłaszanych przez członków SKRM projekt ulegał „dodatkowym aktualizacjom”. Obecnie MKiŚ czeka na decyzję SKRM w sprawie „pozostałych, nielicznych rozbieżności” – zaznaczono.

„Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest w pełni świadome wagi procedowanej regulacji i dokłada wszelkich starań, aby jak najszybciej wdrożyć projektowane przepisy” – dodał resort.