W środę odbyło się drugie czytanie poselskiego projektu ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym, który ma wzmocnić pozycję konsumenta w procesie reklamacyjnym w tych instytucjach. Projekt został zgłoszony przez grupę posłów PO i ma akceptację Ministerstwa Finansów.

Projekt przewiduje m.in. rozszerzenie kompetencji Rzecznika Ubezpieczonych i przekształcenie tej instytucji w nową - Rzecznika Finansowego, który będzie zajmował się także m.in. klientami banków, instytucji pożyczkowych czy towarzystw emerytalnych. Rzecznika Finansowego - według projektu - miałby na czteroletnie kadencję powoływać premier. Jednak jeden z projektowanych przepisów przejściowych stanowi, że "Rzecznik Ubezpieczonych z dniem wejścia w życie ustawy staje się Rzecznikiem Finansowym i rozpoczyna się jego czteroletnia kadencja". Funkcję RU pełni obecnie Aleksandra Wiktorow, której czteroletnia kadencja dobiega końca w listopadzie tego roku.

Ta propozycja wzbudziła zdecydowany sprzeciw klubu poselskiego PiS.

"W trakcie prac komisji pojawiło się wiele problemów, których rozstrzygnięcie budzi nasze podstawowe wątpliwości, a nawet oczywisty sprzeciw. Po pierwsze i najważniejsze, do projektu w trybie poprawki poselskiej został wprowadzony przepis, na mocy którego ustawowo pominięta została procedura powołania nowego Rzecznika Finansowego" - mówiła w imieniu klubu PiS posłanka Barbara Bubula.

Reklama

Jak przypomniała, kadencja obecnego Rzecznika Ubezpieczonych upływa w listopadzie, "tymczasem Platforma chce, by na mocy ustawy obecny Rzecznik Ubezpieczonych stał się automatycznie Rzecznikiem Finansowym i by natychmiast automatycznie rozpoczęła się dla niego nowa czteroletnia kadencja bez procedury wyboru".

"W ten sposób, bez odpowiednich procedur i tuż przed wyborami parlamentarnymi w trybie forsowania partyjnego ustępującej koalicji rozstrzyga się o obsadzie arcyważnego urzędu, dysponującego budżetem 30 mln zł. (...) Ten typ politycznego skoku na nową instytucję w końcówce kadencji należy ocenić zdecydowanie negatywnie. Zgłaszamy więc poprawkę, która uniemożliwia tego typu polityczną grę" - powiedziała Bubula. Klub PiS postuluje, by obecny Rzecznik Ubezpieczonych "spokojnie" ukończył kadencję, a nowego Rzecznika Finansowego mianował po wyborach nowy premier.

Reklama

Posłanka PiS krytykowała również szybkie tempo prac nad projektem, który określiła jako ważny dla milionów Polaków, "ofiar lichwiarskich pożyczek" czy "oszukanych frankowiczów", a mimo to pisany "naprędce i na kolanie", w związku z czym obarczony wadami.

"W obecnym kształcie nie możemy głosować za takim rozwiązaniem" - podkreśliła posłanka PiS.

Pozostałe kluby poparły w środę przygotowany przez posłów PO projekt, choć zgłoszono do niego poprawki i dlatego wrócił on do Komisji Finansów Publicznych w celu ich rozpatrzenia.

Nowe przepisy dot. składania reklamacji mają dotyczyć osób fizycznych - w tym mikroprzedsiębiorców i rolników indywidualnych - które są klientami instytucji finansowych. W pierwotnej wersji miały one objąć także przedsiębiorców, z czego zrezygnowano w trakcie prac w komisji.

Zgodnie z propozycją Platformy instytucja finansowa miałaby obowiązek dostarczenia klientowi w chwili zawierania umowy informacji na piśmie dotyczących procedury składania i rozpatrywania reklamacji. Chodzi m.in. o sposób składania reklamacji - jej formę oraz miejsce, gdzie należy ją złożyć, a także termin rozpatrzenia reklamacji.

Instytucja finansowa ma według projektu obowiązek rozpatrzenia złożonej reklamacji i odpowiedzenia na nią na piśmie. Ponadto odpowiedź na reklamację powinna - według propozycji PO - zawierać m.in. uzasadnienie, a także wyczerpującą informację na temat stanowiska podmiotu finansowego oraz wskazanie osoby udzielającej odpowiedzi. W przypadku nieuwzględnienia ewentualnych roszczeń klienta, instytucja miałaby obowiązek poinformowania go o możliwości i sposobie ewentualnego odwołania się od stanowiska zawartego w odpowiedzi na reklamację.

Odpowiedź na reklamację powinna zostać udzielona w ciągu 30 dni od chwili otrzymania reklamacji. Projekt PO przewiduje przy tym, że w przypadku uzasadnionych i niezależnych od instytucji przeszkód, uniemożliwiających dotrzymanie 30-dniowego terminu, instytucja ta miałaby obowiązek wyjaśnienia przyczyn, wskazania okoliczności, które muszą zostać ustalone dla rozpatrzenia sprawy, a także wskazania przewidywanego terminu rozpatrzenia reklamacji i udzielenia odpowiedzi. Termin ten nie mógłby przekroczyć 60 dni od dnia otrzymania reklamacji.

W pierwotnej wersji projektu, w przypadku niedotrzymania tych terminów, reklamacja miała zostać uznana za rozpatrzoną zgodnie z wolą klienta. Z propozycji tej wycofano się jednak w trakcie prac w komisji pod wpływem Komisji Nadzoru Finansowego. KNF argumentowała, że taki przepis dawałby nieuczciwym klientom ogromne pole do nadużyć. Zamiast tego, na instytucję, która narusza te oraz inne obowiązki przewidziane w ustawie, może zostać nałożona kara finansowa w wysokości do 100 tys. zł.

Kary te miałby nakładać na instytucje finansowe właśnie nowo powołany Rzecznik Finansowy.

Do zadań Rzecznika Finansowego należałoby także: podejmowanie działań w zakresie ochrony klientów instytucji finansowych. Chodzi np. o rozpatrywanie skarg i wniosków w indywidualnych sprawach kierowanych do Rzecznika; opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących organizacji i funkcjonowania podmiotów rynku finansowego; występowanie do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej bądź o wydanie lub zmianę innych aktów prawnych w sprawach dotyczących organizacji i funkcjonowania rynku finansowego w razie zaistnienia takiej potrzeby.

Rzecznik miałby ponadto informować właściwe organy nadzoru i kontroli o dostrzeżonych nieprawidłowościach w działaniu podmiotów rynku finansowego; inicjowanie i organizowanie działalności edukacyjnej i informacyjnej w dziedzinie ochrony interesów klientów podmiotów rynku finansowego oraz przeprowadzanie postępowania mediacyjnego między klientem a podmiotem rynku finansowego.

Kosztem działalności Rzecznika Finansowego zostałyby w różnym stopniu obciążone same instytucje finansowe w zależności od tego, ile skarg wpływa na ich poszczególne rodzaje.

Biuro Rzecznika Ubezpieczonych potwierdziło w rozmowie z PAP, że jeśli przepisy zostaną uchwalone w obecnym brzmieniu, Rzecznik Ubezpieczonych Aleksandra Wiktorow zostanie Rzecznikiem Finansowym.