Autorem projektu o przekształceniu współużytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe we współwłasność gruntów jest Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju.

Jak mówił w Sejmie wiceminister inwestycji i rozwoju Artur Soboń, projekt jest "odpowiedzią na oczekiwania blisko 2,5 mln użytkowników wieczystych". "Wzmocnienie prawa do gruntu i skończenie z podwyżkami opłat rocznych zapewnia obywatelom naszego kraju poczucie stabilności prawnej" - wskazał. Zdaniem wiceszefa MIiR projekt ma "gigantyczne znaczenie społeczne i ogromne znaczenie dla obrotu gospodarczego w Polsce".

"Tym projektem całkowicie rozwiązujemy nieracjonalną sytuację, w której osoby będące właścicielami lokali i domów, nie są jednocześnie właścicielami gruntu pod tym lokalem czy domem. Rozwiązujemy palące problemy rodzin zamieszkujących w budynkach wielorodzinnych, w spółdzielniach mieszkaniowych, czy we wspólnotach mieszkaniowych, w których dążenie do nabycia prawa własności i do gruntu pod mieszkaniem napotyka od lat na poważne przeszkody" - mówił wiceminister.

Reklama

Stwierdził, że obecnie na gruntach zabudowanych budynkami wielolokalowymi dochodzi też do "absurdalnych sytuacji, w których mieszkańcy jednego bloku ponoszą opłaty za grunt w różnej wysokości".

Reklama

"Wzmocnienie prawa do gruntu i skończenie z podwyżkami opłat rocznych zapewni obywatelom naszego kraju poczucie stabilności prawnej" - wskazał, zaznaczając, że projekt "nie powtarza błędów poprzednich inicjatyw ustawodawczych". "Dokonaliśmy pogłębionej pełnej analizy orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i wyciągnęliśmy praktyczne wnioski" - zapewnił.

W projekcie zaproponowano, że od 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi i wielolokalowymi zostanie przekształcone w prawo współwłasności gruntu na rzecz właścicieli domów i lokali położonych na takich gruntach.

Osoby, które staną się z mocy prawa właścicielami gruntów, będą zobowiązane do uiszczania należności za nabycie prawa własności w formie opłat rocznych, przez okres 20 lat. Wysokość opłat za przekształcenie zostanie ustalona według stanu na 1 stycznia 2019 roku. Samorządy będą mogły waloryzować te opłaty - już z tytułu własności - ale tylko przy zastosowaniu wskaźników ogłaszanych przez GUS.

Osobom, które będą chciały uregulować opłaty wcześniej niż w ciągu 20 lat, zostaną zaproponowane bonifikaty. Dla tych, którzy postanowią zapłacić całą 20-letnią sumę jednorazowo w pierwszym roku, bonifikata będzie wynosiła 60 proc., a w kolejnych latach będzie obniżana o 10 proc. Taka bonifikata będzie dotyczyła tylko przekształcenia gruntów należących do Skarbu Państwa.

Podobnych ulg będą mogły udzielać samorządy, ale ich wysokość ustalą same - nie określono tego w projekcie ustawy.

Proponowane przepisy stanowią, że jeśli zajdzie taka sytuacja, iż na gruncie będą znajdowały się zarówno budynki mieszkalne, jak i komercyjne, to cały grunt zostanie przekształcony we własność, ale przedsiębiorca nie skorzysta z ewentualnej bonifikaty.

Własność gruntów w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków będzie ustalana na podstawie zaświadczenia wydawanego przez organy reprezentujące dotychczasowych właścicieli gruntów - Skarb Państwa oraz gminy. Wpisy mają być wolne od opłat sądowych.

Proponuje się także wprowadzenie przepisu likwidującego możliwość ustanawiania od 1 stycznia 2019 r. nowych praw użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe. Oznacza to, że od tej daty, z własnością lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego będzie mogło być związane wyłącznie prawo własności gruntu.

Projektodawcy tłumaczą, że proponowane zmiany są odpowiedzią na problemy z przekształcaniem praw użytkowania wieczystego na mocy obowiązującej ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Soboń zapowiedział, że podobne rozwiązanie zostanie zaproponowane do pozostałych gruntów, jednak taka zmiana wymaga notyfikacji w Komisji Europejskiej, dlatego obecnie przekształcenie będzie dotyczyło jedynie gruntów mieszkaniowych. (PAP)

autor: Katarzyna Fiuk

edytor: Sonia Sobczyk