Miasta tworzą nie budynki, ale ludzie. Trzeba więc ich słuchać. Głosy mieszkańców nie są jednak monolitem, często się wykluczają. – Podczas prac rewitalizacyjnych zależało nam na tym, aby inwestycje miały sens i wynikały z potrzeb gdynian – tłumaczy Maciej Warszakowski, zastępca dyrektora Laboratorium Innowacji Społecznych w Gdyni.

Za wsłuchiwaniem się w głos mieszkańców stoi sukces rewitalizacji najstarszej dzielnicy w Gdyni – Oksywia. Podczas konsultacji społecznych gdynianie mówili, że brakuje im miejsc, w których mogliby ze sobą być, oraz wygodnego połączenia w przestrzeni między górną a dolną częścią tej dużej dzielnicy. Opracowując Gminny Program Rewitalizacji Miasta Gdyni, uwzględniono te potrzeby. Powstały m.in. centrum sąsiedzkie Przystań oraz Park leśny, który zbiera przychylne opinie mieszkańców.

Łącznie na program rewitalizacji w programie „Gdynia OdNowa” przeznaczono blisko 126 mln zł środków gminnych, prywatnych (budżety wspólnot mieszkaniowych) i pozyskanych przez miasto środków unijnych. A proces rewitalizacji objął łącznie sześć podobszarów: Babie Doły, Witomino-Radiostację, osiedla Meksyk i Pekin, wspomniane już Oksywie oraz rejon ulic Opata Hackiego-Zamenhofa na Chyloni.

Na osiedlu na Chyloni w rejonie ulic Opata Hackiego-Zamenhofa powstała unikalna przestrzeń. Pomiędzy blokami powstał duży obszar rekreacyjny dla różnych grup wiekowych wraz z elementami małej architektury, umożliwiającej różne formy aktywności: place zabaw, siłownie, ławki czy leżaki. Nie stałoby się tak, gdyby nie polityka włączająca mieszkańców w działania rewitalizacyjne.

– Dla nas konsultacje społeczne nie są wymogiem, ale koniecznością, żeby zrozumieć, po co coś robimy, i żeby odpowiedzieć na potrzeby mieszkańców – mówi Maciej Warszakowski, zastępca dyrektora Laboratorium Innowacji Społecznych.

Zanim przystąpiono do prac rewitalizacyjnych, urzędnicy zaczęli badać potrzeby mieszkańców tych obszarów, wychodząc na ulice, stojąc na przystankach z mapami tych miejsc, prowadząc warsztaty i spacery badawcze. Oczywiście nigdy nie jest tak, że wszystkie pomysły da się zrealizować i wszyscy będą zadowoleni, bo często te uwagi są ze sobą sprzeczne.

– Prace rewitalizacyjne nie miały na celu stworzenia pocztówkowego rynku, ale to, aby te inwestycje miały sens i wynikały z potrzeb. Realizujemy inwestycje i uruchamiamy działania społeczne, które mają rozwiązać faktyczne problemy mieszkańców – informuje Agnieszka Jurecka-Fryzowska, kierowniczka działu rewitalizacji w Laboratorium Innowacji Społecznych.

Nie tylko podczas rewitalizacji sześciu podobszarów miasto pyta gdynian o zdanie. W ciągu ostatnich lat kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców wzięło udział w konsultacjach społecznych. Poza tym miasto oferuje internetowe narzędzie – Gdyńską Platformę Dialogu. Dzięki stronie https://konsultujemy.gdynia.pl gdynianie mogą brać udział w procesach konsultacyjnych także online.

To właśnie podczas konsultacji społecznych w różnych dzielnicach pojawiła się potrzeba wspólnej przestrzeni, w której mieszkańcy mogliby się spotykać. W ten sposób powstała sieć siedmiu centrów sąsiedzkich Przystań, w których sąsiedzi sąsiadom organizują różne aktywności i inicjatywy .

Kolejnym narzędziem, z którego mogą skorzystać mieszkańcy, jest Budżet Obywatelski. Obecnie 730 projektów jest realizowanych, 689 zostało wybranych w głosowaniu, 25 zostało dofinansowanych przez radę dzielnicy lub darczyńcę, 16 projektów przeszło do realizacji w ramach nagrody za frekwencję „Projekt +1+ ”.

Co ważne, na projekty zgłoszone do budżetu obywatelskiego mogą głosować gdynianie niezależnie od wieku. Bo warto od najmłodszych lat zachęcać i włączać dzieci do współdecydowania o kształcie najbliższej okolicy i swoim mieście.

– Mamy świadomość, że Budżet Obywatelski jest narzędziem, z którym wiąże się wiele wyzwań. Wciąż pracujemy nad zwiększeniem frekwencji i jego dostępności – mówi Ewa Król, zastępca dyrektora Laboratorium Innowacji Społecznych, dodając, że zmieniają się potrzeby i oczekiwania, a wraz z nimi zmienia się Budżet Obywatelski.

Kilka lat temu uruchomiono Klimatyczny Budżet Obywatelski. A w tym roku przeznaczono 1 mln zł na Jubileuszowy Budżet Obywatelski z okazji 100-lecia Gdyni, po to, aby mieszkańcy wspólnie zaplanowali obchody 100-lecia w 2026 r. Gdynianie złożyli 29 pomysłów na świętowanie urodzin miasta. ©℗