Mogłoby się wydawać, że ogłoszenie upadłości przekreśla szanse na zachowanie zadłużonego przedsiębiorstwa – wszak syndyk ma za zadanie objąć cały majątek upadłego, spieniężyć go, a następnie podzielić uzyskane środki między wierzycieli dłużnika, dbając o jak najwyższe ich zaspokojenie. W praktyce rzadko udaje się zbyć przedsiębiorstwo upadłego w całości i poszczególne jego składniki sprzedawane są oddzielnie, co powoduje, że likwidowane przedsiębiorstwo traci swój byt i możliwość dalszego prowadzenia działalności. Czy da się temu zapobiec? Czy istnieją instrumenty prawne, które umożliwiają restrukturyzację przedsiębiorstwa w toku postępowania upadłościowego?

Pre-pack, czyli jak uratować upadające przedsiębiorstwo

Z pomocą przedsiębiorcom przychodzi instytucja przygotowanej likwidacji – tzw. pre-pack, która pozwala podmiotowi składającemu wniosek o ogłoszenie upadłości na samodzielne przygotowanie sprzedaży przedsiębiorstwa dłużnika, jego zorganizowanej części lub składników majątkowych stanowiących znaczną część przedsiębiorstwa.

Reklama

Całą procedurę może zainicjować sam dłużnik (co ciekawe, w przypadku spółek kapitałowych wniosek o pre-pack może złożyć samodzielnie każda osoba, która ma prawo do reprezentowania spółki i prowadzenia jej spraw, nawet jeżeli do składania oświadczeń woli w imieniu spółki wymagana jest reprezentacja łączna) oraz każdy z jego wierzycieli osobistych.

Podmioty chcące skorzystać z dobrodziejstw przygotowanej likwidacji w pierwszej kolejności powinny zlecić biegłemu sądowemu sporządzenie opisu i oszacowania przedsiębiorstwa albo jego części, w zależności od tego co ma być przedmiotem pre-packu. Następnie wraz z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, podmioty te składają wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży, który powinien określać warunki proponowanej sprzedaży poprzez wskazanie co najmniej ceny i nabywcy. O ile spełnione są wszystkie ustawowe przesłanki, sąd wydając postanowienie o ogłoszeniu upadłości zatwierdza jednocześnie warunki sprzedaży. W przypadku złożenia co najmniej dwóch wniosków o zatwierdzenie warunków sprzedaży, wybór oferenta zostaje poprzedzony aukcją. Kolejnym etapem jest zawarcie umowy sprzedaży i wydanie przedsiębiorstwa oznaczonemu nabywcy.

Korzyści z przygotowanej likwidacji pre-pack

Niewątpliwym atutem pre-packu jest możliwość wskazania konkretnego nabywcy, co pozwala uniknąć powierzenia przedsiębiorstwa przypadkowym osobom oraz zapobiec rozdrobnieniu poszczególnych jego składników. Sprzedaż w ramach przygotowanej likwidacji odnosi skutek egzekucyjny. Kupujący nabywa więc przedsiębiorstwo, jego część lub poszczególne składniki majątkowe bez żadnych obciążeń. Pomimo ogłoszenia upadłości przedsiębiorstwo w ruchu może bez przeszkód kontynuować działalność, zminimalizowane jest w ten sposób ryzyko strat spowodowanych przestojami. Przygotowana likwidacja pomaga również znacznie skrócić czas trwania postępowania upadłościowego – umowa sprzedaży powinna bowiem zostać zawarta nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia stwierdzenia prawomocności postanowienia o ogłoszeniu upadłości, podczas gdy w klasycznym postępowaniu upadłościowym likwidacja masy upadłości może trwać latami.

Dla potencjalnych nabywców najważniejszym czynnikiem decydującym o atrakcyjności takiego zakupu jest natomiast cena, która nie powinna być niższa niż kwota możliwa do uzyskania w postępowaniu upadłościowym przy likwidacji na zasadach ogólnych, pomniejszona o koszty postępowania oraz inne zobowiązania masy upadłości, które należałoby ponieść przy likwidacji w takim trybie. Tak więc, cena wyjściowa odpowiadająca wartości likwidacyjnej przedmiotu sprzedaży, która już sama w sobie jest atrakcyjna (wartość likwidacyjna w postępowaniu upadłościowym określana jest w granicach 70-80 proc. wartości rynkowej) może zostać dodatkowo pomniejszona o koszty magazynowania, transportu czy ubezpieczenia, które w przypadku dużych przedsiębiorstw mogą sięgać nawet kilkuset tysięcy złotych. Powyższa obniżka nie dotyczy jednak podmiotów powiązanych, które nie mogą zaoferować ceny niższej niż wartość oszacowania ustalona na podstawie opinii biegłego sądowego.

adwokat Paweł Lewandowski

Temat ten stanowił jeden z wątków II Edycji Konferencji ,,Adwokat dla Przedsiębiorcy”, zorganizowanej przez Sekcję Praktyków Prawa przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie 14 października 2022 roku.

Patronat nad wydarzeniem objęła gazetaprawna.pl