Zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego, materiały wyborcze muszą mieć wyraźne oznaczenie komitetu, od którego pochodzą; nie wolno umieszczać ich m.in. na terenie urzędów, sądów czy szkół, ale wyborcy mogą rozwieszać je na swoich prywatnych posesjach.
Reklama

Agitacja wyborcza - a więc publiczne nakłanianie lub zachęcanie do głosowania na kandydata określonego komitetu wyborczego - jest niedozwolona na terenie urzędów administracji rządowej i administracji samorządu terytorialnego oraz sądów, na terenie zakładów pracy w sposób i w formach zakłócających normalne funkcjonowanie, na terenie jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych podległych MON oraz oddziałów obrony cywilnej, a także skoszarowanych jednostek podległych MSWiA, a także na terenie szkół. W tych miejscach nie wolno także umieszczać banerów, plakatów i innych materiałów wyborczych.

Materiałem wyborczym - w rozumieniu Kodeksu wyborczego - jest każdy pochodzący od komitetu wyborczego upubliczniony i utrwalony przekaz informacji mający związek z zarządzonymi wyborami. Materiały te podlegają ochronie prawnej. Ponadto - zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego - materiały wyborcze muszą mieć wyraźne oznaczenie komitetu, od którego pochodzą.

Kodeks wyborczy przewiduje obowiązek wskazywania przez samorządy miejsc, w których można bezpłatnie rozwieszać plakaty i inne materiały promocyjne związane z wyborami.

Reklama

Przepisy mówią, że materiały wyborcze można umieszczać na ścianach budynków, przystankach komunikacji publicznej, tablicach i słupach ogłoszeniowych, ogrodzeniach, latarniach, urządzeniach energetycznych, telekomunikacyjnych i innych - wyłącznie po uzyskaniu zgody właściciela lub zarządcy nieruchomości, obiektu albo urządzenia.

Policja lub straż gminna jest obowiązana usuwać na koszt komitetów wyborczych plakaty i hasła wyborcze, których sposób umieszczenia może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi albo bezpieczeństwu mienia bądź bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Ponadto, plakaty i hasła wyborcze należy umieszczać w taki sposób, aby można je było usunąć bez powodowania szkód.

Zgodnie z Kodeksem wyborczym, agitację - oprócz komitetu wyborczego - może prowadzić każdy wyborca. Korzystają na tym komitety, które rozdają wyborcom banery promujące ich kandydatów i zachęcają do wywieszenia ich na prywatnych posesjach, ogrodzeniach, balkonach. Wszystkie takie materiały muszą zawierać wyraźne oznaczenia komitetu, od którego pochodzą.

Krzysztof Lorentz z Krajowego Biura Wyborczego uczulał jednak, że wyborca nie może ponosić kosztów działań agitacyjnych w porozumieniu z komitetem. Jeśli komitet wyborczy wiedziałby, że wyborca sam płaci np. za druk plakatów, mogłoby to być uznane za nieprawidłowe finansowanie kampanii, bowiem zgodnie z przepisami, wszystkie wydatki na kampanię może ponosić jedynie komitet wyborczy. "Jeśli wyborca podejmowałby działania agitacyjne, które wiążą się z wydatkami, to może niechcący skomplikować życie komitetowi" - mówił Lorentz.

"Zalecana jest daleko idąca ostrożność. Generalna zasada z Kodeksu wyborczego mówi, że wyłączność na prowadzenie kampanii mają komitety wyborcze. Nie ogranicza to możliwości, żeby jedni wyborcy przekonywali innych o tym, kto jest najlepszym kandydatem w takiej formie, która nie wiąże się z żadnymi kosztami i polega np. tylko na perswazji ustnej" - podkreślił.

Ponadto, Lorentz zwracał uwagę, że wyborcy mają możliwość przekazania środków finansowych komitetowi, dzięki czemu kampania jest przejrzysta, a jej finansowanie - transparentne.

Komitety muszą uważać też na wartość materiałów, które rozdają wyborcom. Rozdawanie gadżetów reklamowych jest dopuszczalne, komitety muszą jednak zwrócić uwagę, by nie rozdawać przedmiotów, których wartość użytkowa jest nieproporcjonalnie większa od ich wartości jako materiału reklamowego. Jeżeli będzie to cenny przedmiot, komitet może narazić się na podejrzenie, że korumpuje wyborców.

Zabrania się także komitetom, kandydatom oraz wyborcom prowadzącym agitację wyborczą organizowania loterii fantowych, innego rodzaju gier losowych oraz konkursów, w których wygrać można nagrody pieniężne lub przedmioty cenniejsze od tych zwyczajowo używanych w celach reklamowych lub promocyjnych. Niedozwolone jest też podawanie lub dostarczanie napojów alkoholowych nieodpłatnie lub po zaniżonych cenach.