Obowiązkowo tylko przedsiębiorcy

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego oraz Ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 112 z późn. zm.) [dalej jako: ukrs] dotyczy przede wszystkim przedsiębiorców, tj. wpisu oraz składania dalszych wniosków do rejestru przedsiębiorców prowadzonego w ramach Krajowego Rejestru Sądowego. Oznacza to, że w przypadku rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, złożenie wniosku za pośrednictwem systemu teleinformatycznego będzie tylko jedną z opcji – dostępną dla strony obok formy pisemnej.

Podpis i załączniki

W zmienionym postępowaniu rejestrowym wniosek o wpis będzie mógł zostać podpisany tak jak dotychczas zarówno przez stronę, jak i przez jej pełnomocnika. W sytuacji gdy wniosek zostanie złożony za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, wnoszący będzie mógł go podpisać kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Teoretycznie zatem nowa forma powinna być dość łatwo dostępna, choć w niektórych przypadkach np. dotyczących cudzoziemców, będzie wymagało to dodatkowych czynności.

Ciekawym rozwiązaniem jest przyznanie profesjonalnym pełnomocnikom, czyli m.in. radcom prawnym, uprawnienia do samodzielnego uwierzytelnienia w systemie dokumentów stanowiących podstawę wpisu. Tym samym pełnomocnik będzie mógł odpowiednio podpisać odpis elektroniczny (skan) i wysłać go do sądu bez konieczności przekazywania oryginału w formie pisemnej. Strona chcąca złożyć wniosek samodzielnie będzie musiała w takim wypadku albo skorzystać z uwierzytelnienia cyfrowego odpisu przez notariusza albo w terminie 3 dni od daty złożenia wniosku dosłać do sądu rejestrowego oryginał dokumentu albo jego odpis lub wyciąg poświadczony urzędowo.

Środki zaskarżenia

W przypadku, gdy w danym postępowaniu rejestrowym będzie obowiązkowa elektroniczna forma komunikacji, reguła ta rozciągać się będzie również na środki zaskarżenia, tj. apelację, zażalenie i skargę na orzeczenie referendarza sądowego. Forma pisemna będzie jednak właściwa w odniesieniu do tych środków zaskarżenia, które będą rozpoznawane przez Sąd Najwyższy.

Naprawienie błędu

Nowe przepisy w pewnym stopniu ograniczą możliwość naprawienia błędu w przypadku złożenia wniosku w niewłaściwej formie, jego nieprawidłowego opłacenia lub wystąpienia innych uchybień. Zasadą ma być zwrot wniosku i to bez względu na to, czy wnioskodawcę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, czy też występuje samodzielnie. Na szczęście dla stron zgodnie z art. 19 ust. 10 ukrs po zwrocie wniosku będzie można go ponownie złożyć w terminie 7 dni i jeżeli zostanie odpowiednio uzupełniony, poprawiony i opłacony, to będzie wywoływał skutki od daty pierwotnego wniesienia.

Interaktywne formularze

Składanie wniosków w formie elektronicznej według założeń powinno polegać na wypełnieniu odpowiednich interaktywnych formularzy i załączeniu dokumentów. Teoretycznie ma to ułatwić stronom prawidłowe sformułowanie wniosków, choć dostrzegając problemy we wdrożeniu i działaniu systemu zakładania spółek przez Internet (S24) nie można wykluczyć, że pojawią się problemy wynikające chociażby z niejasnych pouczeń, nieprzejrzystości samych formularzy lub zwykłych błędów programistycznych, które zostaną wyeliminowane dopiero po pewnym czasie.

Przyśpieszenie postępowania

Opisywana zmiana ma służyć przede wszystkim przyśpieszeniu postępowania rejestrowego i ułatwieniu komunikacji wnioskodawców z sądem. Znaczna część postępowań rejestrowych dotyczy przedsiębiorców, a w ich przypadku obligatoryjna będzie forma elektroniczna wniosków. Istnieje zatem szansa, że tempo rozpoznawania wniosków wzrośnie o ile po stronie sądu zautomatyzowany zostanie proces przetwarzania zawartych w nich danych.

Jan Jarzyński – Partner w Kancelarii Prawnej Jarzyński & Wspólnicy

Jan Jarzyński – Partner w Kancelarii Prawnej Jarzyński & Wspólnicy / Media