statystyki

Kuszenie agenta. Jak działały polskie i amerykańskie służby u schyłku PRL

autor: Paulina Nowosielska06.12.2019, 07:23; Aktualizacja: 06.12.2019, 19:04
Amerykanie od połowy lat 70. mieli kilka sukcesów w pozyskiwaniu polskich oficerów.

Amerykanie od połowy lat 70. mieli kilka sukcesów w pozyskiwaniu polskich oficerów.źródło: ShutterStock

W ostatnich latach PRL działania polskiego i amerykańskiego wywiadu przypominały grę w szachy, gdzie każdy ruch miał znaczenie.

L uty 1985 r. Z PRL w atmosferze skandalu zostaje wydalony agent CIA Frederic Myer. W ramach retorsji Amerykanie wyrzucają czterech naszych „dyplomatów”. Na miejsce jednego z nich, do konsulatu w Chicago, kilka miesięcy później trafia Krzysztof S. Zostaje szefem rezydentury, czyli siatki wywiadowczej. Stanowisko przykrycia – zastępca szefa placówki.

Konsulat nie był, delikatnie mówiąc, miejscem lubianym przez Polonię. W 1981 r., po wprowadzeniu stanu wojennego, dochodziło przed nim do burzliwych demonstracji. Pierwsza, zorganizowana przez Kongres Polonii Amerykańskiej i organizację „Pomost”, przyciągnęła 40 tys. osób – elewacja budynku została wówczas obrzucona balonami z czerwoną farbą. Późniejsze protesty, organizowane w kolejne miesięcznice stanu wojennego, odbywały się po przeciwnej stronie wielopasmowej Lake Shore Drive.

Magazyn DGP 6 grudnia 2019

Magazyn DGP 6 grudnia 2019

źródło: Dziennik Gazeta Prawna

– Gdy przyjechałem do USA w 1985 r., konsulat przypominał oblężoną twierdzę – opowiada mi Krzysztof S.

Biuro Podróży FBI Tours

Rok 1986 przyniósł spore zmiany. Pierwszy sekretarz KPZR Michaił Gorbaczow zainicjował pieriestrojkę, która zakładała m.in. ocieplenie stosunków z Zachodem. W PRL ogłoszono z tego powodu amnestię, która objęła kilkaset osób. Zaś rezydentury w USA podjęły działania w ramach walki i porozumienia – tak określiło je kierownictwo wywiadu. Walki z tą częścią opozycji, która nie godziła się na kontakty z władzami, a porozumienie z tymi, którzy widzieli taką możliwość w przyszłości.

Rezydentura w Chicago otrzymała zadanie przekonania Kongresu Polonii Amerykańskiej, Polskiego Związku Rzymsko-Katolickiego, Związku Polek w Ameryce, że władzom Polski Ludowej autentycznie zależy na dialogu. Temu służyło poluzowanie polityki paszportowo-wizowej. Były też metody nieoficjalne: uruchomienie współpracowników, spotkania i rozmowy oficerów z działaczami i miejscową hierarchią, a także covert actions, czyli inspirowanie miejscowej prasy, anonimowe listy itp. Tymi działaniami sterował Wydział XII Centrali Wywiadu.


Pozostało 73% tekstu

Prenumerata wydania cyfrowego

Dziennika Gazety Prawnej
9,80 zł
cena za dwa dostępy
na pierwszy miesiąc,
kolejny miesiąc tylko 79 zł
Oferta autoodnawialna
KUPUJĘ

Pojedyncze wydanie cyfrowe

Dziennika Gazety Prawnej
4,92 zł
Płać:
KUPUJĘ

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Galerie