Obok ewidencji zakupu i sprzedaży VAT, jednolity plik kontrolny obejmuje także inne dane, które podatnik będzie musiał przesłać na żądanie urzędników.

JPK_VAT dla wszystkich

Od 1 stycznia 2018 roku obowiązkową dla wszystkich przedsiębiorców strukturą będzie JPK_VAT. Chodzi o ewidencję zakupu i sprzedaży, która umożliwia identyfikację transakcji i podmiotu, który ich dokonuje. JPK_VAT odzwierciedla dane zawarte w ewidencji zakupu i sprzedaży (informacje identyfikujące podatnika). Dane wykazane w JPK_VAT powinny być zgodne z danymi ujętymi w deklaracji VAT.

JPK_VAT należy przesyłać wyłącznie drogą elektroniczną bez wezwania organów skarbowych. Termin przesłania tego pliku mija 25. dnia kolejnego miesiąca.

Kogo dotyczy ten obowiązek? Niebawem wszystkich. Największe podmioty przekazują JPK_VAT od lipca 2016 roku. W 2017 roku obowiązkiem tym objęty został sektor MSP, zaś 1 stycznia 2018 roku do tej grupy dołączą mikrofirmy.

Inne struktury na żądanie urzędników

Pozostałe struktury tj. JPK_KR, JPK_WB, JPK_MAG, JPK_FA, JPK_PKPIR, JPK_EWP nie podlegają obowiązkowi comiesięcznej wysyłki. Dane te udostępniane są na żądanie skarbówki.

• JPK_KR to elektroniczna wersja ksiąg rachunkowych przedsiębiorstwa. Tego rodzaju dane są podstawą do weryfikacji ujęcia wpisów w księgach oraz naliczania podatków.

• JPK_MAG to magazyn czyli przyjęcia z zewnątrz, wydania na zewnątrz, rozchód wewnętrzny i przesunięcia międzymagazynowe.

• Strukturą odzwierciedlającą wygląd faktur sprzedaży jest JPK_FA.

• JPK_PKIR to podatkowa księga przychodów i rozchodów. Ta służy ujmowaniu w uproszczonej formie operacji gospodarczych m.in poprzez księgowanie przychodów i wydatków.

• Ewidencja przychodów JPK_EWP dotyczy podatników rozliczających się w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Ujmuje się w niej przychody z prowadzonej działalności.

• Szczególną strukturą jest JPK_WB czyli wyciągi bankowe. Podatnik, we współpracy z bankiem zobowiązany będzie na wezwanie fiskusa przesłać wyciągi bankowe w ramach JPK. Jak wyjaśnia MF, w praktyce to organ podatkowy będzie mógł zwrócić się do banku za zgodą podatnika o wydanie wyciągów bankowych. Z czasem pojawił się pomysł dobowego przekazywania wyciągów bankowych skarbówce, jednak został on szybko zarzucony. Wyciągi bankowe mikroprzedsiębiorców od 1 lipca 2018 roku będą przekazywane wyłącznie na żądanie skarbówki.

O ile JPK_VAT przesyłany jest wyłącznie drogą elektroniczną, to pozostałych struktur podczas kontroli fiskus może zażądać w formie fizycznej np. na płycie CD. Zestawienie obrotów magazynowych za cały rok w firmie handlowej byłoby zwyczajnie zbyt kłopotliwe do przesyłania. Struktury JPK dostępne na żądanie zawierają ogromną ilość informacji, ale mają swoje liczne ograniczenia, więc na chwilę obecną stosunkowo rzadko fiskus po nie sięga. Przykładowo; struktura JPK_FA, chociaż zawiera wszystkie informacje o fakturze, wraz z znajdującymi się na niej pozycjami, to dotyczy wyłącznie faktur sprzedaży. Plik JPK_MAG obejmuje jedynie część dokumentów magazynowych, więc często wartości tam pokazane nie będą się zgadzać z rzeczywistymi obrotami magazynu, choćby wykazanymi w księgach rachunkowych JPK_KR. Kontroler powinien zatem znać bardzo dobrze struktury JPK, ich ograniczenia i być w stałym kontakcie z badaną jednostką, która na bieżąco pomoże mu wyjaśnić wszystkie niespójności. W rękach sprawnego kontrolera są jednak potężnym narzędziem i możemy się spodziewać coraz częstszego ich wykorzystania. Zwłaszcza, że procesy biznesowe mikroprzedsiębiorców oraz liczba operacji jest znacznie mniejsza, a zatem ich wykorzystanie będzie o wiele prostsze niż w przypadku dużych firm – mówi Tomasz Tekieli, projektant systemów Comarch ERP.

Będzie nowa struktura?

JPK_Paragon czyli informacje dotyczące utargu firm to struktura, która miałaby być konsekwencją wprowadzenia obowiązku wymiany tradycyjnych kas fiskalnych na kasy online. Ostatecznie obowiązek wymiany kas ma dotyczyć nawet 1,2 mln podatników, jednak w 2018 roku jedynie przedstawiciele wybranych branż muszą kupić nowe kasy fiskalne online. Pozostali przedsiębiorcy przynajmniej do 2019 roku będą mogli korzystać z tradycyjnych kas fiskalnych. Ministerstwo Finansów ma jednak pomysł, by niekorzystający z nowych kas raportowali skarbówce o transakcjach w ramach jednolitego pliku kontrolnego. Ma temu służyć nowa struktura JPK_Paragon. Resort dodaje, że na razie trwają prace nad tym pomysłem, a ewentualne pojawienie się nowej struktury nastąpi nie wcześniej niż w połowie 2018 roku.

więcej
Wideo

Czym jest jednolity plik kontrolny?