Art. 94. Ustawy o PPK mówi, że uczestnik PPK może rozporządzać środkami zgromadzonymi na jego rachunku PPK jedynie na zasadach określonych w przepisach, z zastrzeżeniem art. 21, którego najważniejsze zapisy dotyczą możliwości wskazania osoby lub osób, które mają po jego śmierci otrzymać środki zgromadzone na jego rachunku PPK.

Art. 95. wskazuje też na fakt, że środki zgromadzone na rachunku PPK nie podlegają egzekucji sądowej ani administracyjnej. Wyjątek stanowi konieczność zaspokojenia  roszczeń alimentacyjnych.

Wypłata środków po 60. roku życia

Standardowo, wypłata środków zgromadzonych na rachunku PPK uczestnika PPK następuje wyłącznie na złożony w wybranej instytucji finansowej wniosek uczestnika PPK po osiągnięciu przez niego 60. roku życia.

Uczestnik PPK po osiągnięciu 60. roku życia  może wybrać jedno z rozwiązań:
•    dalej odkładać środki w PPK
lub
•    skorzystać z domyślnej formy wypłaty, czyli jednorazowo wypłacić 25% środków, a pozostałe wypłacać co miesiąc przez 10 lat (w co najmniej 120 ratach). Wypłata w tej formie będzie zwolniona z podatku od zysków kapitałowych.

Pracownik może też wszystkie środki wypłacać w dowolnej liczbie rat. Jednorazowo nawet 100 proc.  środków, jednak należy pamiętać, że skrócenie okresu wypłat poniżej 10 lat lub podniesienie jednorazowej wypłaty powyżej 25 proc. będzie skutkować koniecznością zapłaty podatku od zysków kapitałowych.

Jeżeli wysokość pierwszej raty jest mniejsza niż 50 zł, środki zapisane na rachunku PPK uczestnika PPK wypłaca się jednorazowo.

Jeżeli uczestnik PPK zawarł z zakładem ubezpieczeń umowę, na podstawie której po osiągnięciu przez niego 60. roku życia nabędzie prawo do świadczenia okresowego lub dożywotniego, może dokonać wypłaty transferowej zgromadzonych w PPK środków do tego zakładu ubezpieczeń.

Wypłata transferowa

Wypłata transferowa czyli przeniesienie środków znajdujących się na rachunku członka z jednego funduszu do innego funduszu emerytalnego lub przeniesienie tych środków dokonywane między rachunkami tego samego funduszu może być zrealizowane na różne typy rachunków.

I tak, może być to: inny rachunek PPK, rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej uczestnika PPK, po osiągnięciu przez niego 60. roku życia czy  rachunek lokaty terminowej uczestnika PPK prowadzony w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, także  po osiągnięciu przez niego 60. roku życia. Środki mogą być też przeniesione na  IKE małżonka zmarłego uczestnika PPK lub na IKE osoby uprawnionej,  rachunek w PPE, prowadzony dla małżonka zmarłego uczestnika PPK lub dla osoby uprawnionej. Na liście znajdzie się też zakład ubezpieczeń, rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej, rachunek lokaty terminowej małżonka lub byłego małżonka uczestnika PPK.

Kiedy istnieje możliwość wyboru środków przed ukończeniem 60. roku życia bez potrąceń oraz z potrąceniami – pisaliśmy tutaj

Świadczenie małżeńskie

Uczestnik PPK, po osiągnięciu przez niego 60. roku życia, może wnioskować o wypłatę środków zgromadzonych na jego rachunku PPK w formie świadczenia małżeńskiego.

Kiedy jest to możliwe? Gdy  drugi z małżonków również ukończy 60. rok życia, będzie posiadał umowę o prowadzenie PPK z tą samą instytucją finansową, a ponadto małżonkowie złożą oświadczenie, że zamierzają korzystać z wypłat w nowej formie.

Jeśli te warunki będą spełnione, wybrana instytucja finansowa otworzy wspólny rachunek PPK dla małżonków, zwany dalej „rachunkiem małżeńskim”, z którego środki będą wypłacane w co najmniej 120 ratach miesięcznych, małżonkom wspólnie, do wyczerpania środków zgromadzonych na rachunku małżeńskim.

W przypadku śmierci jednego z małżonków świadczenie małżeńskie wypłaca się drugiemu małżonkowi w dotychczasowej wysokości, do wyczerpania środków zapisanych na rachunku małżeńskim.

Rozwód lub unieważnienie małżeństwa

W przypadku rozwodu, po dokonaniu podziału majątku wspólnego, środki zgromadzone na rachunku PPK pracownika, które przypadają byłemu małżonkowi, zostaną przekazane w formie wypłaty transferowej na rachunek PPK byłego małżonka.

Jeżeli jednak były małżonek pracownika, nie jest stroną umowy o prowadzenie PPK (nie ma konta PPK) środki, które przypadają mu w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków, będzie trzeba zwrócić albo w formie pieniężnej, albo w formie wypłaty transferowej na wskazany przez byłego małżonka rachunek.

Śmierć uczestnika PPK

W przypadku śmierci uczestnika PPK pozostającego w chwili śmierci w związku małżeńskim, połowa środków zgromadzonych na rachunku PPK należna małżonkowi zmarłego uczestnika PPK (co związane jest z ustaniem z chwilą śmierci wspólności małżeńskiej) zostanie przekazana w formie wypłaty transferowej na rachunek PPK małżonka. Możliwe jest także przekazanie jej na rachunek IKE lub PPE.

Możliwe jest też wnioskowanie małżonka o zwrot środków w formie pieniężnej.

Pozostała część środków przekazywana będzie tzw. osobom uprawnionym tj. osobom wskazanym przez uczestnika lub jego spadkobiercom.