Zgodnie z prawem autorskim, bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego. Zakres własnego użytku osobistego obejmuje korzystanie z pojedynczych egzemplarzy utworów przez krąg osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego.

Przepisami o dozwolonym użytku chronionych utworów usprawiedliwia się zwykle korzystanie z muzyki przez robotników na placu budowy, który nie jest miejscem publicznym, bo co do zasady nie jest dostępny dla nieograniczonej liczby osób. Decydujące znaczenie ma w tym przypadku właśnie niedostępność placu budowy dla osób postronnych. Podobnie jest np. ze słuchaniem przez motorniczego muzyki w kabinie tramwaju, czy kierowcę w kabinie autobusu. Można słuchać muzyki w ramach dozwolonego użytku także np. na zapleczu sklepu, parkingu czy stacji benzynowej. Należy jednak zwrócić uwagę, aby muzyka nie przedostawała się do miejsc publicznych przeznaczonych do obsługi klientów. W przeciwnym przypadku należy się liczyć z koniecznością uiszczenia na rzecz twórców opłat za odtwarzanie muzyki pobieranych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi.

Dr Bartosz Kleban – radca prawny. Partner w Kancelarii Prawnej Jarzyński & Wspólnicy / Materiały prasowe

Zasadniczo opłaty są pobierane wszędzie tam, gdzie do korzystania z muzyki dochodzi w miejscu publicznym i łączy się z tym – choćby pośrednio – osiąganie korzyści majątkowych (czyli np. gdy muzyka stanowi tło dla działalności gospodarczej, powodując wzrost atrakcyjności miejsca lub lokalu, jak np. w restauracji czy barze).

Zakazy ustawowe

Przy okazji odtwarzania muzyki zawsze (nie tylko na budowie) należy pamiętać, że według Kodeksu wykroczeń: kto hałasem zakłóca spokój, porządek publiczny albo spoczynek nocny, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

Natomiast Prawo ochrony środowiska zabrania używania instalacji lub urządzeń nagłaśniających na publicznie dostępnych terenach miast, terenach zabudowanych oraz na terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Używanie radia a prawo autorskie

Prawo autorskie łagodniej traktuje przypadki publicznego odtwarzania utworów nadawanych na antenie radiowej lub w telewizji. Zgodnie z prawem posiadacze urządzeń służących do odbioru programu radiowego lub telewizyjnego mogą za ich pomocą odbierać nadawane utwory, choćby urządzenia te były umieszczone w miejscu ogólnie dostępnym, jeżeli nie łączy się z tym osiąganie korzyści majątkowych.

W trakcie wykonywania robót budowlanych można zatem postawić radio, nawet wtedy gdy plac budowy nie został jeszcze wyodrębniony np. poprzez ogrodzenie.

dr Bartosz Kleban – radca prawny. Partner w Kancelarii Prawnej Jarzyński & Wspólnicy