Prawo spółdzielcze to zbiór przepisów regulujących tryb tworzenia i rejestrowania spółdzielni, zakres kompetencji i sposób działania ich organów, zakres praw i obowiązków członków spółdzielni, zasady prowadzenia działalności spółdzielni, tryb ich lustrowania, zasady łączenia i podziału oraz ich upadłość i likwidację, a także reguły działania związków spółdzielczych i Krajowej Rady Spółdzielczej. Odnosi się ono do spółdzielni produkcji rolnej, spółdzielni kółek rolniczych, spółdzielni pracy, spółdzielni socjalnych oraz mieszkaniowych. Spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Może też prowadzić działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków i ich środowiska. Majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków.
Członkiem spółdzielni może być osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych oraz osoba prawna, jeśli statut na to pozwala. Warunkiem uzyskania członkostwa jest złożenie pisemnej deklaracji, wniesienie wpisowego i zadeklarowanych udziałów. Osoba, która została członkiem spółdzielni, może korzystać z jej świadczeń w sposób przewidziany w statucie. Członek spółdzielni może z niej wystąpić za wypowiedzeniem. Może też zostać wykreślony z rejestru członków spółdzielni lub wykluczony.
Spółdzielnia może w każdym czasie połączyć się z inną spółdzielnią. Wystarczą do tego uchwały walnych zgromadzeń łączących się spółdzielni podjęte większością 2/3 głosów. Może też się podzielić. Podstawą jest uchwała walnego zgromadzenia podjęta zwykłą większością głosów w ten sposób, że z jej wydzielonej części zostaje utworzona nowa spółdzielnia. Spółdzielnia zostanie postawiona w stan likwidacji, jeśli upłynie okres, na który ją utworzono, liczba członków zmniejszy się poniżej wskazanej w statucie lub w ustawie, a spółdzielnia w ciągu roku nie zwiększy liczby członków do wymaganej wielkości lub walne zgromadzenie podejmie odpowiednie uchwały większością 3/4 głosów na dwóch kolejno po sobie następujących walnych zgromadzeniach, w odstępie co najmniej dwóch tygodni. Może też zostać ogłoszona upadłość, jeśli spółdzielnia jest niewypłacalna.
RADZIMY
Spółdzielnia powinna poddawać się przynajmniej raz na 3 lata
lustracji. Dzięki temu zostanie zbadana legalność, gospodarność i
rzetelność jej działania. Z postępowania lustracyjnego przygotowywany
jest protokół z zapisanymi niedociągnięciami i uchybieniami, które
trzeba usunąć.
4 KROKI Jak założyć spółdzielnię
Krok 1
Zebranie
minimalnej liczby członków. Utworzenie spółdzielni wymaga minimum 10
członków, jeżeli są to osoby fizyczne, i 3 członków – jeśli są to osoby
prawne. W przypadku spółdzielni produkcji rolnej i spółdzielni
socjalnych minimalna liczba członków założycieli wynosi 5 osób
fizycznych.
Krok 2
Przygotowanie i uchwalenie statutu. Statut
powinien zawierać: oznaczenie nazwy z dodatkiem „spółdzielnia” lub
„spółdzielczy” i podaniem jej siedziby; przedmiot działalności
spółdzielni oraz czas trwania; wysokość wpisowego oraz wysokość i
liczbę udziałów, terminy wnoszenia i zwrotu oraz skutki niewniesienia
udziału w terminie; jeżeli statut przewiduje wnoszenie więcej niż
jednego udziału, może określać ich górną granicę; prawa i obowiązki
członków; zasady i tryb przyjmowania członków, wypowiadania
członkostwa, wykreślania i wykluczania członków; zasady zwoływania
walnych zgromadzeń, obradowania na nich i podejmowania uchwał; zasady i
tryb wyboru oraz odwoływania członków organów spółdzielni; zasady
podziału nadwyżki bilansowej oraz pokrywania strat spółdzielni.
Członkowie założyciele uchwalają przygotowany statut, składając pod
jego tekstem podpisy.
Krok 3
Wybór organów spółdzielni.
Członkowie założyciele po uchwaleniu statutu wybierają organy
spółdzielni. Organy spółdzielni to: walne zgromadzenie, rada nadzorcza
i zarząd, a w spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest
zastąpione przez zebranie przedstawicieli – zebrania grup członkowskich.
Krok 4
Rejestracja
spółdzielni. Ponieważ spółdzielnia podlega obowiązkowej rejestracji,
trzeba złożyć wniosek w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z chwilą
rejestracji spółdzielnia nabywa osobowość prawną.
Jadwiga Sztabińska
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 188, poz. 1848 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu