Obława Augustowska – największa powojenna zbrodnia Rosjan na Polakach. Tablica w Wiżajnach

ipn instytut pamięci narodowej komisja ścigania zbrodni przeciwko narodowi polskiemu
ShutterStock
6 lipca 2025

Na ścianie Urzędu Gminy w Wiżajnach została w niedzielę odsłonięta tablica upamiętniającą ofiary Obławy Augustowskiej. W tym roku mija 80. rocznica tej zbrodni dokonanej na Polakach przez Sowietów. Obława augustowska to – jak podkreślają historycy – największa po II wojnie światowej niewyjaśniona zbrodnia dokonana na Polakach. Oddziały NKWD i Smierszu 12 lipca 1945 r. rozpoczęły na Suwalszczyźnie operację, w której zginęło – jak do niedawna sądzono - 592 działaczy podziemia niepodległościowego. Obecnie mówi się nawet o 2 tys. osób. Do dziś nie wiadomo, co się z nimi stało ani gdzie są ich groby.

Instytut Pamięci Narodowej z gminą Wiżajny zorganizował w niedzielę uroczystość, podczas której odsłonięto tablicę poświęconą ofiarom. Wzięli w niej udział podlascy parlamentarzyści, samorządowcy z regionu, mieszkańcy oraz rodziny ofiar. Miejsce tej tablicy nie jest przypadkowe, bo 80 lat wcześniej w ówczesnej szkole mieścił się punkt filtracyjny, do którego trafiali aresztowani przez Sowietów mieszkańcy gminy Wiżajny i ziemi suwalskiej.

Obława Augustowska. Powojenna zbrodnia Rosjan na Polakach

Tu byli gromadzeni mieszkańcy działający w podziemiu, członkowie AK i ich rodziny. Stąd byli odsyłani do Gib, a stamtąd już nie wrócili. Ta tablica jest bardzo ważna. Co roku będziemy tu uczestniczyć w obchodach i tę pamięć o pomordowanych i zaginionych kultywować” – powiedział wójt gminy Wiżajny Jacek Pietrukiewicz.

Wystawa IPN poświęcony Obławie Augustowskiej

Po uroczystości przed urzędem gminy otwarto wystawę Instytutu Pamięci Narodowej "...I nigdy nie wrócili do domu. Alfabet Obławy Augustowskiej". Mobilna wystawa składa się z 12 dwustronnych makiet, na których zawarte są informacje o obławie, jej uczestnikach, oprawcach oraz rodzinach pomordowanych.

12 lipca odbędą się uroczystości 80. rocznicy tej zbrodni. Instytut Pileckiego otworzy w Augustowie Dom Pamięci Obławy Augustowskiej.

Białostocki oddział IPN od lat zajmuje się sprawą obławy. Dotyczy ona zbrodni komunistycznej przeciwko ludzkości. Przyjęto, że w lipcu 1945 r. w nieustalonym dotychczas miejscu zginęło około 600 osób zatrzymanych w powiatach augustowskim, suwalskim i sokólskim. Zatrzymali ich żołnierze sowieckiego Kontrwywiadu Wojskowego Smiersz III Frontu Białoruskiego Armii Czerwonej przy współudziale funkcjonariuszy polskich organów Bezpieczeństwa Publicznego, MO oraz żołnierzy I Armii Wojska Polskiego.

Gdzie są groby Polaków zabranych przez Rosjan? Białoruś odmówiła pomocy Polsce

Wciąż nie wiadomo, gdzie są groby ofiar. Biegli z zakresu kartografii, którzy analizowali powojenne zdjęcia lotnicze, wskazali ponad 60 miejsc na Białorusi - większość w okolicach miejscowości Kalety - które mogą być jamami grobowymi. Białoruś odmówiła pomocy prawnej w tej sprawie. Prace sondażowe we wskazanych miejscach po polskiej stronie granicy nie przyniosły jednoznacznego rezultatu. Znaleziono pojedyncze szczątki ludzkie, ale nie wiadomo, czy mają związek z obławą.

Autopromocja
381367mega.png
381364mega.png
381208mega.png
Źródło: PAP

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.