wróć do działu: Prawo
Inkasent to podmiot obowiązany do pobrania od podatnika i odprowadzenia podatku we właściwym terminie na konto organu podatkowego. Może być nim osoba fizyczna (obywatel), osoba prawna (firma, pracodawca) lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej.
Inkasentom przysługuje zryczałtowane wynagrodzenie z tytułu terminowego wpłacania podatków pobranych na rzecz budżetu państwa. Jednak w razie stwierdzenia, że inkasent pobrał wynagrodzenie nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, będzie on musiał je oddać. Decyzję o zwrocie nienależnego wynagrodzenia wydaje organ podatkowy. Szczegółowe zasady ustalania wynagrodzenia inkasentów oraz tryb jego pobrania oraz ewentualnego zwrotu ustala w drodze rozporządzenia Minister Finansów. Wynagrodzenie inkasentów z tytułu terminowego wpłacania podatków wynosi 0,1 proc. kwoty podatków pobranych przez nich na rzecz budżetu państwa. Kwota należnego wynagrodzenia jest potrącana z kwoty pobranych podatków. Jednocześnie inkasent, który pobrał podatek nienależny lub za wysoki, musi dokonać zwrotu nienależnego wynagrodzenia na rachunek właściwego urzędu skarbowego wraz z odsetkami za zwłokę. Również rada gminy, rada powiatu oraz sejmik województwa mogą ustalać wynagrodzenie dla inkasentów z tytułu poboru podatków stanowiących ich dochody.
Za niewywiązanie się z obowiązku pobrania i odprowadzenia podatku w terminie inkasentowi grożą sankcje. Za podatek pobrany, ale niewpłacony, inkasent odpowiada całym swoim majątkiem. O odpowiedzialności orzeka organ podatkowy w drodze decyzji, jeżeli w postępowaniu podatkowym stwierdzi niedopełnienie obowiązku. Wówczas określa wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku. Uprawnienie to przysługuje organom podatkowym również po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego. Sankcji za niepobranie i niewpłacenie podatku w terminie nie stosuje się, jeżeli odrębne przepisy stanowią inaczej, jak również wtedy, gdy podatek nie został pobrany z winy podatnika. Jeżeli inkasentem jest firma posiadająca osobowość prawną albo jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, muszą one wyznaczyć osoby, do których obowiązków należy obliczanie i pobieranie podatków oraz terminowe wpłacanie organowi podatkowemu pobranych kwot. Ich imiona, nazwiska i adresy muszą zgłosić odpowiednio właściwemu miejscowo organowi podatkowemu (zob. właściwość miejscowa). Inkasenci muszą przechowywać dokumenty związane z poborem lub inkasem podatków do czasu upływu terminu przedawnienia ich zobowiązania.
Inkasentom przysługuje większość uprawnień przewidzianych dla podatników, w tym m.in. prawo do uzyskania wiążącej interpretacji prawa podatkowego, korekty deklaracji itd., jak również obowiązków, jakie ciążą na podatnikach, np. konieczność wyjawienia nieruchomości, które mogą być przedmiotem hipoteki, czy rzeczy i praw mogących być przedmiotem zabezpieczenia w postaci zastawu skarbowego itd.
Aleksandra Tarka
Podstawa prawna
