ryczałt

To forma opodatkowania podatkiem dochodowym. Opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym również wtedy, gdy działalność ta prowadzona jest w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej.

Opodatkowaniu ryczałtem podlegają również pieniądze, wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze.
Podatnicy mogą opłacać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli w roku poprzedzającym rok podatkowy uzyskali przychody z działalności prowadzonej wyłącznie samodzielnie w wysokości nieprzekraczającej 250 000 euro albo uzyskali przychody wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, a suma przychodów wspólników spółki z tej działalności nie przekroczyła kwoty 250 000 euro. Tylko wtedy, gdy podatnik rozpoczyna wykonywanie działalności w danym roku podatkowym (np. 2005) i nie korzysta z opodatkowania w formie karty podatkowej, może płacić ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, bez względu na wysokość przychodów.
Niestety, możliwość opłacania ryczałtu jest wyłączona w stosunku do niektórych rodzajów działalności. Przykładowo, ryczałtu nie mogą płacić osoby osiągające w całości lub w części przychody z tytułu prowadzenia aptek. Z ryczałtu nie skorzystają też podatnicy rozpoczynający działalność samodzielnie lub w formie spółki, jeżeli podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników przed rozpoczęciem działalności w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres działalności podatnika lub spółki.
Stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych są zróżnicowane i wynoszą odpowiednio 20, 17, 8,5, 5,5 oraz 3 proc. przychodów. To, jaka stawka znajdzie zastosowanie, zależy od rodzaju wykonywanej działalności. Najwyższa stawka ryczałtu – 20 proc. – jest właściwa w przypadku przychodów osiąganych w zakresie wolnych zawodów, najniższa – 3 proc. – znajduje zastosowanie m.in. do przychodów z działalności usługowej w zakresie handlu. Bardzo istotne jest to, że podatek zryczałtowany pobiera się bez pomniejszenia przychodu o koszty uzyskania przychodów.
Podatnicy opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych mają – mimo że jest to stosunkowo nieskomplikowana forma opodatkowania – sporo obowiązków. Muszą posiadać i przechowywać dowody zakupu towarów, prowadzić wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ewidencję wyposażenia oraz – odrębnie za każdy rok podatkowy – ewidencję przychodów. Podatnicy obliczają za każdy miesiąc ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i wpłacają go na rachunek urzędu skarbowego do 20 dnia następnego miesiąca, a za grudzień w terminie złożenia zeznania, czyli do 31 stycznia następnego roku.
Warto pamiętać, że podatnicy mogą opłacać ryczałt nie tylko miesięcznie, ale także kwartalnie (czyli raz na trzy miesiące). Z możliwości tej mogą skorzystać jednak wyłącznie ci podatnicy, których otrzymane przychody z działalności prowadzonej samodzielnie albo przychody spółki (w roku poprzedzającym rok podatkowy) nie przekroczyły kwoty stanowiącej 25 000 euro.
Oczywiście fakt, że podatnik zdecydował się na opłacanie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, nie oznacza jeszcze, że skazany jest wyłącznie na tę formę opodatkowania. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby podatnik zrzekł się opodatkowania w formie ryczałtu i skorzystał z innej możliwej do zastosowania wobec niego formy opodatkowania dochodów uzyskanych przez osoby fizyczne, np. zaczął płacić podatek liniowy według stawki 19 proc. lub opodatkował swoje dochody według zasad ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej (stawki 19, 30 i 40 proc.).

WARTO ZAPAMIĘTAĆ
Jeśli podatnik chce opłacać ryczałt, powinien zawiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego. Zawiadomienia o wyborze tej formy opodatkowania należy dokonać do 20 stycznia roku podatkowego, chyba że podatnik rozpoczyna działalność gospodarczą w trakcie roku podatkowego. Wtedy zawiadomienia należy dokonać do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Jeśli podatnik nie powiadomi naczelnika w odpowiednim terminie, straci możliwość korzystania w danym roku z opodatkowania w formie ryczałtu.

Anna Wojda

Podstawa prawna
* Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).