ratownictwo medyczne

System ratownictwa medycznego – zintegrowany system działania różnych służb cywilnych, publicznych i porządkowych w sytuacjach zagrożenia życia.

Organami administracji publicznej do wykonywania zadań z zakresu ratownictwa medycznego są:

• - Minister Zdrowia,
• - wojewoda,
• - starosta.

Zadania ministra

Do zadań ministra zdrowia należy m.in.:

• - sprawowanie nadzoru nad funkcjonowaniem całego systemu,
• - uzgadnianie i zatwierdzanie wojewódzkich planów zabezpieczenia medycznych działań ratunkowych,
• - przygotowywanie i aktualizacja przynajmniej raz w roku krajowego planu zabezpieczenia medycznych działań ratowniczych,
• - finansowanie działalności lotniczego pogotowia ratunkowego,

Zadania wojewody

Do zadań wojewody w zakresie działania systemu ratownictwa medycznego należy m.in.:

• - określenie liczby i rozmieszczenia centrów powiadamiania ratunkowego, szpitalnych oddziałów ratunkowych oraz zespołów ratownictwa medycznego,
• - prowadzenie rejestru jednostek tego systemu,
• - uzgadnianie i zatwierdzanie rocznych powiatowych planów zabezpieczenia medycznych działań ratunkowych,
• - określenie szczegółowych zadań z zakresy medycyny ratunkowej dla podmiotów, które działają na obszarze województwa.

Zadania starosty

Do zadań starosty w tym zakresie należy m.in.:

• - zarządzanie systemem na obszarze powiatu,
• - organizacja i finansowanie bieżącej działalności centrum powiadamiania ratunkowego,
• - przygotowywanie planu działań ratowniczych,
• - rozpoznawanie i monitorowanie zagrożeń dla życia lub zdrowia na obszarze powiatu.

W wybranych powiatach działają centra powiadamiania ratunkowego (CPR). Do zadań centrum należy w szczególności przyjmowanie powiadomień o stanach nagłych, przekazywanie niezbędnych informacji osobom udzielającym pierwszej pomocy oraz przekazywanie niezbędnych informacji o stanach zagrożenia życia lub zdrowia innym jednostkom wykonującym zadania z zakresu ratownictwa medycznego. W CPR stały dyżur pełni dyspozytor medyczny. W gotowości do pracy w zakresie koordynacji działań ratowniczych pozostaje lekarz koordynator medyczny.

Działania ratownicze

Kierowanie medycznymi działaniami ratowniczymi rozpoczyna się z chwilą zawiadomienia centrum powiadamiania ratunkowego. Kieruje nimi lekarz ratunkowy zespołu ratownictwa medycznego, który przybył pierwszy na miejsce zdarzenia. Do czasu jego przybycia dyspozytor medyczny z CPR może wyznaczyć jako kierującego akcją innego lekarza, który nie posiada specjalizacji z zakresu medycyny ratunkowej. Jednostkami systemu ratownictwa medycznego są:

• - szpitalne oddziały ratunkowe (SOR),
• - zespoły ratownictwa medycznego,
• - lotnicze pogotowie ratunkowe.

Natomiast działania ratownicze w tych jednostkach są podejmowane przez lekarzy ratunkowych, pielęgniarki ratunkowe oraz ratowników medycznych. W przypadku tych ostatnich zawód ten może wykonywać osoba, która uzyskała dyplom ukończenia wyższych studiów zawodowych w zakresie ratownictwa medycznego lub uzyskała tytuł ratownika medycznego w policealnych szkołach medycznych przed 30 września 2006 r.Jednostki systemu biorące udział w medycznych działaniach ratowniczych współdziałają z:

• - jednostkami krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego i policji,
• - z pododdziałami sił zbrojnych,
• - organizacjami społecznymi i stowarzyszeniami (np. Górskim Ochotniczym Pogotowiem Ratunkowym).

Świadczenia zdrowotne wykonywane w fazie przedszpitalnej (czyli od wypadku do momentu dowiezienia do szpitala) są finansowane środkami z budżetu państwa, którymi dysponuje właściwy wojewoda. Świadczenia przedszpitalne udzielane przez jednostki lotniczego pogotowia ratunkowego są opłacane przez Ministra Zdrowia. Natomiast koszt udzielania samych świadczeń ratujących życie oraz koszt transportu ponosi NFZ.

Dominika Sikora

Podstawa prawna

• - Ustawa z dnia 25 lipca 2001 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. nr 113 poz. 1207 z późn. zm.).
• - Ustawa z dnia 6 grudnia 2002 r. o świadczeniu usług ratownictwa medycznego (Dz.U. nr 241, poz. 2073 z późn. zm.).
• - Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 maja 2002 r. w sprawie trybu tworzenia powiatowych, wojewódzkich i krajowych rocznych planów zabezpieczania medycznych działań ratowniczych (Dz.U. nr 79, poz. 721).