W poszukiwaniu wiarygodności ekonomicznej

Siedem obszarów wpływających na wiarygodność państwa

W „Indeksie wiarygodności ekonomicznej Polski” eksperci wymieniają siedem obszarów, które wpływają na wiarygodność ekonomiczną państwa. Są to: 1. praworządność, 2. swoboda działalności gospodarczej, 3.wiarygodność finansów publicznych, 4. stabilność systemu finansowego, 5. ochrona i bezpieczeństwo pracy, 6. jakość usług publicznych, 7. respektowanie zobowiązań międzynarodowych. Każdy z nich ma oczywiście niepodważalne znaczenie, bo – jak twierdzi jedna z autorek „Indeksu” i Członkini Rady Programowej OEES, prof. SGH dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie – Gdy polityki publiczne w każdym z tych obszarów są stabilne, przejrzyste i ukierunkowane na stabilny i zrównoważony rozwój społeczno-gospodarczy, wówczas możemy mówić o wiarygodności ekonomicznej państwa. Agnieszka Chłoń-Domińczak za mające największe znaczenie w czasach wysokiej inflacji oraz rosnącego długu publicznego uważa obszar trzeci i czwarty, czyli wiarygodność finansów publicznych oraz stabilność systemu finansowego. – Są to fundamenty stabilnej polityki fiskalnej, która jest konieczna dla wspierania działań polityki monetarnej na rzecz ograniczenia inflacji – tłumaczy.

Sytuacja w Polsce

Wiarygodność ekonomiczna danego kraju to przede wszystkim przestrzeganie przez niego reguł, w tym głównie reguł fiskalnych, które mają ograniczyć m.in. możliwość arbitralnego podnoszenia podatków oraz wzrostu wydatków, i które to reguły mają też po prostu ograniczyć możliwość nadmiernego powiększenia długu publicznego. W przypadku naszej gospodarki są one szczególnie istotne, ponieważ nie mamy tak dużych oszczędności krajowych jak państwa wysoko rozwinięte.– Kryzys to słowo, które towarzyszy przedsiębiorcom wyjątkowo często w ostatnich latach. Może mieć on wiele różnych przyczyn, ale zawsze ma jedną cechę wspólną i jest nią niepewność, która generuje ryzyka – mówi Jacek Siwiński, Prezes VELUX Polska. Te ryzyka, a raczej pewien ich poziom muszą być oczywiście przez biznes akceptowane i musi on nimi umieć zarządzać. Istnieje jednak granica, która jeśli zostanie przekroczona, to – jak mówi Jacek Siwiński – biznes staje się loterią, a zarządzenie ryzykiem staje się wróżbą. Prezes VELUX Polska określa to graniczne miejsce jako moment, w którym ryzyka rynkowe i biznesowe są mniejsze niż ryzyka polityczno-regulacyjne. W Polsce nie wygląda to dobrze w ostatnich latach. – Sytuacja, w której o zapowiedziach zmian podatkowych dowiadujemy się z mediów społecznościowych w weekend, i które po kilku czy kilkunastu dniach są wycofywane lub modyfikowane w niejasnych okolicznościach, każe się conajmniej zastanowić, po której stronie tej granicy jesteśmy – konkluduje Jacek Siwiński.

Wspomina o tym też Brunon Bartkiewicz, prezes ING Banku Śląskiego: – Jeśli rynki finansowe traktują decyzje w polityce pieniężnej czy fiskalnej jako wiarygodne, wówczas zmiany stóp procentowych czy zmiany w budżecie, potrzebne dla przywrócenia stabilności makroekonomicznej, są mniejsze. – W przypadku polityki pieniężnej – kontynuuje Brunon Bartkiewicz – wiarygodność umożliwia skuteczne zarządzanie oczekiwaniami inflacyjnymi, a w polityce fiskalnej wpływa na koszty zarządzania długiem publicznym. Wysoka wiarygodność polityk jest również magnesem dla inwestycji zagranicznych, co stwarza dla kraju nowe szanse rozwoju. Brunon Bartkiewicz mówi, że z wielkim zaciekawieniem czeka na publikację „Indeksu wiarygodności ekonomicznej Polski”. – Będziemy mogli zderzyć wartość indeksu dla Polski, opartego o metodologię i dane, z własnym przekonaniem. Spodziewam się, że indeks pokaże też miejsca do poprawy w tym zakresie.

Wiarygodność przedsiębiorstw

Co, prócz oczywiście wiarygodności państwa, wpływa na wiarygodność ekonomiczną przedsiębiorstwa? – Wiarygodność – bez względu na to, czy mówimy o firmie, osobie lub instytucji – zawsze musi oznaczać dotrzymywanie obietnic – mówi Jacek Siwiński. W tym przypadku chodzi tu m.in. o społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR), czyli ideę budowania przez przedsiębiorstwa strategii uwzględniającej interesy społeczne, ochronę środowiska oraz relacje z różnymi grupami interesariuszy. To wszystko bardzo doniosłe i popularne dziś hasła, jednak niestety wiele firm kończy ich realizację na działaniach pozornych, które często zamykają się w konkretnej umowie sponsoringowej, komórce zajmującej się odpowiedzialnością czy w zbiorze zrealizowanych projektów.

A tu chodzi o coś więcej! Realne zaangażowanie społeczne organizacji to zbiór wartości przeżywanych i potwierdzanych spójnymi postawami. Gdy Jacek Siwiński mówi o wiarygodności jako obietnicy, to w przypadku firmy ma na myśli m.in. obietnicę jakości. – Jeżeli firma zbuduje wokół swojej marki poczucie wysokiej jakości, to nie może pozwolić sobie na rozczarowanie swoich klientów. Myślę że największym wyzwaniem najbliższych lat będzie dotrzymanie obietnic w zakresie zrównoważonego rozwoju. – Wielu firmom pewnie się uda, bo wiele z nich naprawdę działa w duchu wyznawanej odpowiedzialności, a ich podejście, powstające w gabinetach liderów, nie pozostaje tam, lecz przenika całą strukturę organizacji. Ale są też takie, o których działaniach Jacek Siwiński mówi, że nie nastrajają optymistycznie. – Obecnie mamy na rynku prawdziwy wysyp ekologicznych produktów, „zielonych” marek oraz ambitnych strategii zrównoważonego rozwoju i ograniczania negatywnego wpływu firm na środowisko. Za kilkanaście lat nadejdzie moment rozliczeń tego, co zaplanowaliśmy, a co osiągnęliśmy. To będzie prawdziwy test wiarygodności biznesu. Chcę wierzyć, że zdamy ten test zawodowo – kończy prezes VELUX Polska.

Anna Wyrwik