Gdzie trafia majątek osoby bezdzietnej po śmierci? Sprawa wcale nie jest oczywista

list pisanie listu umowa podpis
Shutterstock
22 października 2025

Jeżeli osoba bezdzietna umrze nie zostawiając po sobie testamentu, sprawa dziedziczenie może się nieco skomplikować. W przypadku tego typu sytuacji należy odwołać się do dziedziczenia ustawowego. Niewykluczone, że majątek przejmie Skarb Państwa.

Dziedziczenie ustawowe - jak przebiega proces

Dziedziczenie ustawowe w Polsce opiera się na zasadzie więzi rodzinnych i odbywa się według kolejności wskazanej w Kodeksie cywilnym. W pierwszej kolejności spadek przypada dzieciom i małżonkowi zmarłego, którzy dziedziczą w równych częściach. Jeśli dzieci jest więcej niż troje, małżonek otrzymuje stały udział wynoszący co najmniej jedną czwartą majątku. W przypadku braku dzieci, spadek przypada małżonkowi oraz rodzicom zmarłego.

Małżonek zachowuje prawo do spadku niezależnie od ustroju majątkowego małżeństwa i nawet w przypadku separacji faktycznej – traci je dopiero po rozwodzie, unieważnieniu małżeństwa lub stwierdzeniu jego nieistnienia. Połowa majątku wspólnego małżonków przypada automatycznie osobie żyjącej, a druga część wchodzi do masy spadkowej, z której małżonek dziedziczy wraz z dziećmi.

Po zmarłym dziedziczą także dalsi zstępni, czyli wnuki i prawnuki, ale tylko wtedy, gdy ich rodzic (dziecko spadkodawcy) nie dożył otwarcia spadku. Wówczas obowiązuje tzw. dziedziczenie według szczepów — udział przypadający zmarłemu dziecku dzieli się równo między jego potomków. System ten pozwala zachować równowagę i ciągłość dziedziczenia w rodzinie, nawet w przypadku śmierci jednego z bezpośrednich spadkobierców.

Dziedziczenie ustawowe Kiedy majątek zmarłego przechodzi w ręce gminy lub Skarbu Państwa

Spadkobiercy ustawowi w Polsce zostali podzieleni na cztery główne grupy, które dziedziczą majątek zmarłego według zasady pierwszeństwa. Oznacza to, że osoby z dalszej grupy mogą otrzymać spadek dopiero wtedy, gdy brak jest spadkobierców z grupy bliższej.

  • I grupa obejmuje małżonka i dzieci zmarłego, którzy dziedziczą w równych częściach. Udział małżonka nie może być jednak mniejszy niż jedna czwarta całego spadku.
  • II grupa to małżonek, rodzice oraz rodzeństwo spadkodawcy. W tym przypadku małżonek otrzymuje połowę spadku, a rodzice po jednej czwartej. Rodzeństwo dziedziczy jedynie w sytuacji, gdy jeden z rodziców nie żyje.
  • III grupa obejmuje dziadków i pasierbów spadkodawcy. W przypadku braku bliższych krewnych dziadkowie dziedziczą w częściach równych, a pasierbowie mogą przejąć majątek, jeśli nie żyją dziadkowie.
  • IV grupa to gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub – jeśli nie można jej ustalić – Skarb Państwa.

Jeśli w toku postępowania spadkowego nie uda się ustalić żadnych spadkobierców ustawowych ani testamentowych, majątek zmarłego przechodzi właśnie na własność Skarbu Państwa. Jest to rozwiązanie ostateczne, stosowane w sytuacji, gdy nie istnieją żadne osoby, które mogłyby prawnie dziedziczyć po zmarłym. W przypadku śmierci osoby bezdzietnej, która nie posiadała rodzeństwa, nie miała już rodziców i dziadków ani nie była w związku małżeńskim, majątek może trafić więc w ręce Państwa.

Autopromocja
381367mega.png
381364mega.png
381208mega.png
Źródło: gazetaprawna.pl

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.