kodeks rodzinny i opiekuńczy

Pojutrze wchodzi w życie nowelizacja kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz.U. z 2019 r. poz. 2089), która wydłuża terminy na zaprzeczenie ojcostwa i macierzyństwa. Najważniejsza zmiana polega na tym, że czas na wytoczenie powództwa będzie liczony od momentu, w którym dana osoba dowiedziała się, że prawdziwym rodzicem jest ktoś inny.

Polskie prawo nie przewiduje adopcji osoby pełnoletniej. Nawet takiej jak Marta: niepełnosprawnej, po przejściach, która do końca życia będzie potrzebowała opieki. Dla takich ludzi państwo przewidziało domy pomocy społecznej.

Niespodziewana przerwa w obradach Sejmu powoduje, że ważne zmiany w prawie rodzinnym wejdą w życie z opóźnieniem. Chodzi przede wszystkim o nowelizację kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, która wprowadza nowe zasady obliczania terminu na wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa lub macierzyństwa.

Zawierając związek małżeński nikt nie myśli o rozwodzie. Zdarzyć się mogą jednak takie sytuacje, i to zaraz po ślubie, które będą uzasadniały tak drastyczny krok jak złożenie pozwu o rozwód. Czy w świetle polskiego prawa jest to w ogóle dopuszczalne?

Rząd zatwierdził zmiany w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym ułatwiające ustalenie więzi rodzinnych zgodnie z prawdą biologiczną.

Pomysł Ministerstwa Sprawiedliwości na szybsze i prostsze uzyskanie alimentów to postępowanie nakazowe alimentacyjne. Według założeń projektu nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz innych ustaw, pozwy będą składane na urzędowych formularzach, zaś sąd będzie miał 14 dni na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Wysokość alimentów będzie z góry określona i zależna od różnych czynników.

Bez zezwolenia sądu opiekuńczego rodzice nie mogą nabyć nieruchomości dla pozostającego pod ich władzą rodzicielską dziecka na podstawie umowy sprzedaży nawet wtedy, gdy pieniądze na ten cel pochodzą z dokonanej przez nich darowizny celowej.

Interpretacja przepisów o ograniczeniu władzy rodzicielskiej z art. 107 i 58 k.r.o. jest na tyle wątpliwa, że warto pomyśleć o ich zmianie.

Majątek wspólny zasilany jest przede wszystkim zarobkami małżonków. Do majątku osobistego każdego z małżonków wchodzą m.in. rzeczy nabyte przed zawarciem małżeństwa oraz nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę. Przy ewentualnym podziale majątku wspólnego każdy z małżonków powinien co do zasady zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty.

- Za chwilę przedstawię projekt kodeksu rodzinnego. Jedną z propozycji będzie zastąpienie pojęcia „władza” – „odpowiedzialnością rodzicielską” - mówi w wywiadzie dla DGP Marek Michalak, rzecznik praw dziecka.

Rodzice obowiązani są sprawować z należytą starannością zarząd majątkiem dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Tak stanowi kodeks rodzinny i opiekuńczy. Zwykły, bieżący zarząd składnikami majątku małoletniego nie wymaga zgody sądu opiekuńczego. Uprzednia zgoda sądowa potrzebna jest jednak, gdy planowana czynność wobec majątku dziecka ma np. duży ciężar gatunkowy, znaczącą wartość lub poważne skutki.

Rodzice są zobowiązani do łożenia na dzieci, które nie są w stanie samodzielnie się utrzymać. Świadczenie ma pierwszeństwo o ile nie jest wykorzystywane, w celu pokrzywdzenia wierzycieli.

To rodzice w pierwszej kolejności są zobowiązani do pokrywania kosztów utrzymania dziecka. Powinnością tą można obarczyć dalszych krewnych, ale trzeba udowodnić trudną sytuację materialną.

Dziecko, które stało się ofiarą molestowania czy przemocy w rodzinie, będzie mogło być reprezentowane w sądzie wyłącznie przez adwokata lub radcę prawnego. W mniej skomplikowanych sprawach, np. przed organem administracji, na kuratora małoletniego sąd rodzinny będzie miał prawo wyznaczyć również prawnika bez uprawnień zawodowych (np. aplikanta), a nawet osobę bez dyplomu magistra prawa. To tylko niektóre propozycje, które znalazły się w projekcie nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przedstawionym przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

Władza rodzicielska nakłada na sprawujących ją prawa i obowiązki. Wychowanie dziecka, z poszanowaniem jego godności to jeden z nich.

Nie można sądownie zmusić zdradzanej żony, aby zgodziła się na rozwód – orzekł Europejski Trybunał Praw Człowieka, analizując zgodność przepisów kodeksu rodzinnego z konwencją.

Adwokat Magdalena Czernicka-Baszuk: Pokutuje przekonanie, że sprawy rodzinne są łatwe. To nieprawda. Adwokat, który się w nich specjalizuje, powinien być mocny merytorycznie w zakresie prawa rodzinnego i procedury cywilnej, mieć odpowiednie przygotowanie psychologiczne i właściwą konstrukcję psychiczną

Pomoc ubezwłasnowolnionej matce w codziennych czynnościach nie musi być darmowa. To, czego można wymagać od osoby bliskiej z powołaniem się na zasady współżycia społecznego, ma swoje granice - wskazał Sąd Okręgowy w Białymstoku.