pracowniczy program emerytalny

PPE jest formą zorganizowanego, grupowego i systematycznego oszczędzania pieniędzy na przyszłą emeryturę. W Polsce programy funkcjonują od 1999 r. i składają się na III filar systemu emerytalnego. Są to programy emerytalne tworzone przez pracodawców dla zatrudnianych przez nich pracowników.

PPE tworzy się przez:

* zawarcie umowy zakładowej (lub międzyzakładowej); zawiera ją pracodawca z reprezentacją pracowników; określa zasady prowadzenia programu przez pracodawcę,

* zawarcie umowy z wybraną instytucją finansową (dotyczy inwestowania gromadzonych środków) albo utworzenie towarzystwa emerytalnego i funduszu emerytalnego lub nabycie przez pracodawcę akcji istniejącego towarzystwa emerytalnego,

* zawarcie umowy z wybraną instytucją finansową (dotyczy inwestowania gromadzonych środków) albo utworzenie towarzystwa emerytalnego i funduszu emerytalnego lub nabycie przez pracodawcę akcji istniejącego towarzystwa emerytalnego,

* rejestrację przez Komisję Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych (KNUiFE).

Prawa do uczestnictwa w PPE mają pracownicy zatrudnieni u danego pracodawcy przynajmniej 3 miesiące, chyba że umowa zakładowa przewiduje inaczej.
W ramach PPE odprowadzane są dwa rodzaje składek:

* podstawowa:
  - finansowana przez pracodawcę,

  - nie może być wyższa niż 7 proc. wynagrodzenia pracownika,

  - jej wysokość jest ustalana procentowo od wynagrodzenia (może być określona maksymalna jej kwota) albo w jednakowej kwocie dla wszystkich uczestników,

  - składka nie jest wliczana do wynagrodzenia stanowiącego podstawę naliczania składek na ubezpieczenie społeczne,

* dodatkowa:
  - jest finansowana przez uczestnika PPE z jego wynagrodzenia,
  - uczestnik może zmienić jej wysokość (lub zrezygnować z jej odprowadzania),

  - suma tych składek nie może w ciągu roku kalendarzowego przekroczyć 150 proc. średniego wynagrodzenia w gospodarce narodowej,

  - jest potrącana z wynagrodzenia po jego opodatkowaniu.

Kiedy pracodawca może nie opłacać składki na PPE

Pracodawca może zawiesić odprowadzanie składek podstawowych albo czasowo ograniczyć wysokość naliczonej składki w razie pogarszenia się jego kondycji finansowej. Decyzję podejmuje jednostronnie (nie musi konsultować jej z pracownikami). Łączny okres zawieszenia nie może trwać dłużej niż 3 miesiące (w okresie obejmującym 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych) lub – gdy przewiduje to zakładowa umowa – 6 miesięcy. Po upływie tego okresu pracodawca może, gdy jest to uzasadnione sytuacją finansową firmy, zawrzeć z reprezentacją pracowników porozumienie o:

* zawieszeniu naliczania i odprowadzania składek podstawowych lub

* czasowym ograniczeniu wysokości składek podstawowych.

Środki zgromadzone w ramach PPE są własnością uczestnika programu i mogą podlegać:

* wypłacie, która następuje:
  - na wniosek uczestnika, gdy ukończy 60 lat,

  - na wniosek uczestnika po przedstawieniu przez niego decyzji o przyznaniu prawa do emerytury i po ukończeniu 55 lat,

  - w przypadku ukończenia przez uczestnika 70 lat, jeżeli wcześniej nie wystąpił o wypłatę środków,

  - w przypadku śmierci uczestnika – na wniosek osoby uprawnionej,

* przeniesieniu do innego PPE lub na indywidualne konto emerytalne (IKE),

* zwrotowi – w przypadku likwidacji PPE, gdy nie zachodzą warunki wypłaty lub wypłaty transferowej; 30 proc. sumy składek podstawowych wpłaconych do PPE jest przekazywane do FUS i ewidencjonowane na indywidualnym koncie jako składka na ubezpieczenie emerytalne.

WARTO ZAPAMIĘTAĆ
PPE są dobrowolne. Pracodawca nie ma obowiązku jego tworzenia, a pracownik uczestniczenia w programie.

4 KROKI Jak założyć PPE
Krok 1
Rozważ, czy utworzyć PPE. Z inicjatywą utworzenia w firmie PPE mogą wystąpić pracodawca lub pracownicy. Decyzja o utworzeniu PPE należy do pracodawcy.
Krok 2
Złóż ofertę. Pracodawca przedstawia pracownikom ofertę utworzenia programu. Powinna ona zawierać projekt umowy zakładowej, warunki umowy z instytucją finansową lub projekt statutu funduszu emerytalnego. Okres ważności oferty nie może być krótszy niż 3 miesiące.
Krok 3
Zawrzyj umowę zakładową. Pracodawca zawiera umowę z reprezentacją pracowników (działającymi w firmie związkami zawodowymi lub z reprezentacją pracowników wyłonioną w trybie przyjętym u tego pracodawcy).
Krok 4
Zawrzyj umowę z wybraną instytucją finansową. Złoż następnie w KNUiFE wniosek o wpis programu do rejestru.

Bartosz Marczuk

Podstawa prawna
* Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych (Dz.U. nr 116, poz. 1207 z późn. zm.).