Jest zarówno zakładem opieki zdrowotnej, jak i lecznictwa uzdrowiskowego, który zapewnia pacjentowi skierowanemu do niego na leczenie: udzielanie całodobowych świadczeń opieki zdrowotnej w warunkach stacjonarnych, opieki lekarskiej i całodobowej opieki pielęgniarskiej, realizacji przewidzianych programem leczenia zabiegów przyrodoleczniczych z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych oraz urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego, świadczeń profilaktycznych oraz edukacji zdrowotnej.

Zakres usług

W sanatoriach uzdrowiskowych leczy się:

• - choroby ortopedyczno-urazowe,
• - choroby układu nerwowego,
• - choroby reumatologiczne,
• - choroby kardiologiczne i nadciśnienie,
• - choroby naczyń obwodowych,
• - choroby górnych dróg oddechowych,
• - choroby dolnych dróg oddechowych,
• - choroby układu trawienia,
• - cukrzycę,
• - otyłość,
• - choroby endokrynologiczne,
• - osteoporozę,
• - choroby skóry,
• - choroby kobiece,
• - choroby nerek i dróg moczowych,
• - choroby krwi i układu krwiotwórczego,
• - choroby oka i przydatków oka.

Statut zakładu lecznictwa uzdrowiskowego określa rodzaj i zakres udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej ustalonych na podstawie kierunków leczniczych, wynikających z dostępnych naturalnych surowców leczniczych i warunków klimatycznych. W ramach określonych kierunków leczniczych zakładów uzdrowiskowych należy w szczególności uwzględnić leczenie uzdrowiskowe osób, u których wystąpiły choroby zawodowe.

Skierowania i zaświadczenia

Świadczenia zdrowotne w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego są udzielane na podstawie wystawionego przez lekarza:

• - skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo
• - zaświadczenia o braku przeciwskazań do korzystania z danego rodzaju świadczeń zdrowotnych w danym uzdrowisku.

Skierowanie na leczenie uzdrowiskowe wystawia lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia pacjenta, brak przeciwwskazań do leczenia uzdrowiskowego, wpływ leczenia uzdrowiskowego na stan zdrowia pacjenta. Skierowanie powinno być przesłane przez lekarza, który je wystawił, do Oddziału Wojewódzkiego NFZ, w zamkniętej kopercie opatrzonej napisem „Skierowanie na leczenie uzdrowiskowe”. Może być także przesłane bezpośrednio przez pacjenta. Skierowanie jest potwierdzone przez Fundusz, jeżeli lekarz specjalista w dziedzinie badań eoklimatologii medycyny fizykalnej lub rehabilitacji medycznej stwierdzi celowość skierowania oraz że są miejsca w odpowiednich zakładach lecznictwa uzdrowiskowego. Lekarzowi specjaliście przysługuje prawo zmiany kwalifikacji skierowania z leczenia sanatoryjno-uzdrowiskowego na leczenie w szpitalu uzdrowiskowym, jak i odwrotnie: z leczenia uzdrowiskowego szpitalnego na leczenie uzdrowiskowo-sanatoryjne.Jeżeli lekarz specjalista stwierdzi, iż skierowanie na leczenie uzdrowiskowe jest niecelowe, wówczas oddział funduszu nie potwierdza skierowania. Zwracane jest ono lekarzowi, który je wystawił, stosowna informacja przekazywana jest również pacjentowi. Na niepotwierdzenie skierowania przez Oddział Funduszu nie przysługuje odwołanie.

Urządzenia lecznicze

Lecznictwo uzdrowiskowe jest prowadzone przy wykorzystaniu urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego, służących do leczniczego wykorzystania naturalnych surowców leczniczych oraz właściwości leczniczych klimatu, w szczególności takich jak:

• - pijalnie uzdrowiskowe,
• - tężnie,
• - parki,
• - ścieżki ruchowe,
• - urządzone odcinki wybrzeża morskiego,
• - lecznicze i rehabilitacyjne baseny uzdrowiskowe,
• - urządzone podziemne wyrobiska górnicze.

Sanatorium dla dzieci udzielające świadczeń opieki zdrowotnej osobom objętym obowiązkiem szkolnym i obowiązkiem nauki zapewnia warunki do prowadzenia nauczania i wychowania w zakresie i na zasadach określonych w ustawie o systemie oświaty.

Koszty leczenia

Pobyt w sanatorium uzdrowiskowym jest bezpłatny i odbywa się w ramach zwolnienia lekarskiego lub może być częściowo odpłatny przez ubezpieczonego i odbywa się w ramach urlopu wypoczynkowego. W przypadku leczenia sanatoryjnego ambulatoryjnego osoba ubezpieczona ponosi koszty pobytu (we własnym zakresie zapewnia sobie zakwaterowanie i wyżywienie).Dzieci w wieku od 3 do 6 lat mogą być kierowane na leczenie uzdrowiskowe same lub pod nadzorem opiekuna prawnego. Leczenie dzieci jest bezpłatne, natomiast rodzice lub opiekunowie prawni ponoszą pełną odpłatność za pobyt w zakładzie. Dzieci uczęszczające do szkoły podstawowej lub gimnazjum kierowane są na leczenie uzdrowiskowe przez cały rok, zaś młodzież ponadgimnazjalna korzysta z leczenia w okresie wolnym od nauki.

Rezygnacja ze skierowania i zwrot

W przypadku rezygnacji, skierowanie należy bezzwłocznie zwrócić do oddziału funduszu. Każda rezygnacja powinna być uzasadniona i udokumentowana pisemnie. Oddział Funduszu uzna rezygnację i zwrot skierowania za zasadny, gdy ich powodem jest wypadek losowy, choroba ubezpieczonego (np. pobyt w szpitalu), potwierdzone dokumentem.W przypadku uzasadnionego zwrotu skierowania Fundusz wyznacza nowy termin realizacji skierowania, zgodnie z pierwotną datą wpływu skierowania. Nieuzasadniony zwrot skierowania traktowany jest jak złożenie nowego skierowania.Pacjent ma prawo skrócić pobyt w sanatorium:

• - z powodu swojej choroby, która uniemożliwia kontynuowanie pobytu w sanatorium,
• - z przyczyn niezależnych od pacjenta, w tym udokumentowanej choroby lub śmierci członka najbliższej rodziny i osoby pozostającej pod opieką pacjenta,
• - z przyczyn leżących po stronie sanatorium.

W przypadku skrócenia pobytu w sanatorium z przyczyn innych niż wymienione pacjent ponosi pełną odpłatność.

Agnieszka Jezierska

Podstawa prawna

• - Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. nr 91, poz. 408 z późn. zm.).
• - Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie leczenia uzdrowiskowego (Dz.U. nr 274, poz. 2724 z późn. zm.).