statystyki

Praca

choroba zawodowa

wróć do działu: Praca »

Jest to schorzenie spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy, wymienione w specjalnym wykazie chorób zawodowych. Spośród czynników szkodliwych dla zdrowia można wyróżnić: fizyczne, chemiczne, biologiczne.

Aby choroba została uznana za zawodową, konieczne jest ustalenie związku między chorobą a warunkami pracy.

Postępowanie w razie choroby zawodowej
Postępowanie dotyczące chorób zawodowych składa się z trzech etapów: zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wydanie orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania, wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Podejrzenie choroby zawodowej może zgłosić m.in. pracodawca, pracownik za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę oraz lekarz, który powziął podejrzenie choroby zawodowej u pracownika. Zgłoszenia dokonuje się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu inspektorowi pracy. Państwowy inspektor sanitarny wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika na badanie lekarskie. Po jego przeprowadzeniu lekarz spełniający wymagania do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania. Jeśli pracownik nie zgadza się z treścią orzeczenia, może wystąpić z wnioskiem (w ciągu 14 dni od otrzymania orzeczenia) o przeprowadzenie ponownego badania, m.in. na podstawie orzeczenia właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia. Przesyła ją zainteresowanemu pracownikowi oraz pracodawcy lub pracodawcom zatrudniającym pracownika w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej.

Świadczenia przysługujące z tytułu choroby zawodowej lub wypadku przy pracy z ubezpieczenia wypadkowego
Rodzaj świadczeniaOsoby uprawnione
Jednorazowe odszkodowanie– ubezpieczony (osoba podlegająca ubezpieczeniu wypadkowemu), który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,
– członkowie rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty
Zasiłek chorobowy– ubezpieczony, którego niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową
Świadczenie rehabilitacyjne– ubezpieczony, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy
Zasiłek wyrównawczy
Renta z tytułu niezdolności do pracy (wcześniej nazywana inwalidzką)– ubezpieczony, który stał się niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej
Renta szkoleniowa– ubezpieczony, w stosunku do którego orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie spowodowaną wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową
Renta rodzinna– członkowie rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty uprawnionego do renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej
Dodatek do renty rodzinnej– sierota zupełna uprawniona do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego
Dodatek pielęgnacyjny– osoba uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego
Pokrycie kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne – ubezpieczony

Od decyzji tej zarówno pracownik, jak i pracodawca mogą się odwołać – od decyzji wydanej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego przysługuje odwołanie do właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, a od decyzji państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego – skarga do NSA. Jeśli mimo posiadania decyzji inspektora sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej pracodawca albo ZUS nie wypłacają ci należnych świadczeń, możesz dochodzić swoich roszczeń przed sądem.

PRZYKŁAD
Paweł T. miał w pracy styczność z gazami drażniącymi. Po jakimś czasie zaczął poważnie chorować. Stwierdzono przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc. W ciągu ostatnich 5 lat były już przypadki stwierdzenia na zajmowanym przez niego stanowisku pracy przekroczenia norm higienicznych. Z uwagi na to, że stwierdzona u Pawła T. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. wyrok SN z 19 lipca 1984 r., sygn. akt II PRN 9/84, OSNC 1985/4/53). Pracodawca może to domniemanie oddalić, jeśli wykaże, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to jednak została spowodowana przyczynami (warunkami) niepozostającymi w związku z pracą.

Wykaz chorób zawodowych (stan prawny na 9.07.2009 r.)

Monika Bugaj-Wojciechowska

Podstawa prawna
* Art. 235–2371 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
* Art. 4 i 6 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. nr 199, poz. 1673 z późn. zm.).
* Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115).

Prawo dla specjalisty