Agencja Rozwoju Przemysłu wchodzi w kolejny etap rozwoju, koncentrując się na aktywach istotnych dla bezpieczeństwa i konkurencyjności polskiej gospodarki. Wśród najważniejszych projektów są przejęcie kontroli nad Hawe Telecom, odnowa taboru Polregio, rozbudowa Euroterminalu Sławków oraz rozwój inwestycji związanych z technologiami dual use.
Hawe Telekom: koniec dziesięcioletniej restrukturyzacji
Jednym z najważniejszych wydarzeń ostatnich dni jest zakończenie wieloletniego procesu restrukturyzacyjnego Hawe Telekom. Jak wyjaśnia Daniel Ryczek, prezes zarządu Agencji Rozwoju Przemysłu, kilka dni przed rozmową odbyło się walne zgromadzenie akcjonariuszy, które symbolicznie domknęło trwający około 10 lat proces.
ARP skonwertowała swoją wierzytelność wobec Hawe Telekom na akcje spółki. W efekcie Agencja objęła 99,87 proc. akcji w kapitale akcyjnym przedsiębiorstwa, co pozwoliło na powołanie nowych organów i przejęcie odpowiedzialności operacyjnej za spółkę. Hawe Telekom weszło tym samym do grupy kapitałowej ARP.
Znaczenie Hawe Telekom wykracza jednak poza kwestie finansowe. Spółka jest operatorem około 4 tys. kilometrów światłowodów, tworzących szkieletową infrastrukturę telekomunikacyjną w Polsce, także w dużych ośrodkach miejskich.
– To jest bardzo istotny element infrastruktury cybernetycznej – podkreślał Ryczek, wskazując jednocześnie na strategiczny wymiar przejęcia spółki przez państwową Agencję Rozwoju Przemysłu.
Na razie ARP nie przedstawia szczegółowego planu dalszego rozwoju Hawe Telekom. Pierwszym krokiem ma być audyt otwarcia, który pozwoli sprawdzić sytuację operacyjną przedsiębiorstwa. Dopiero na jego podstawie mają zostać określone kolejne działania. Prezes ARP ocenia, że na taką inwentaryzację potrzeba co najmniej dwóch miesięcy.
Polregio musi odnowić flotę
Drugim dużym wyzwaniem pozostaje Polregio. ARP posiada 50 proc. plus jedną akcję spółki, a pozostałymi akcjonariuszami są samorządy województw.
Polregio jest największym pasażerskim przewoźnikiem kolejowym w Polsce. Uruchamia ponad 2 tys. pociągów dziennie, obsługując także te obszary, w których konkurenci nie zawsze widzą ekonomiczne uzasadnienie prowadzenia regularnych przewozów. Spółka realizuje więc nie tylko działalność biznesową, ale również zadanie związane z przeciwdziałaniem wykluczeniu transportowemu.
Jednym z najważniejszych problemów jest wiek taboru. Flota Polregio jest mocno zróżnicowana, a część wykorzystywanych jednostek ma kilkadziesiąt lat. Dlatego jednym ze strategicznych wyzwań jest jej systematyczna wymiana.
Pierwszym krokiem jest kontrakt na sześć nowych elektrycznych zespołów trakcyjnych Elf 3.0 produkowanych przez Pesę Bydgoszcz. Umowa przewiduje również możliwość rozszerzenia zakupu o kolejnych 16 jednostek, choć realizacja tego wariantu będzie uzależniona od pozyskania środków unijnych.
Nowe pociągi mają znaczenie nie tylko z punktu widzenia komfortu pasażerów. W perspektywie 2030 r. istotne stanie się również to, jakim taborem dysponują przewoźnicy konkurujący o obsługę poszczególnych województw.
Jak wskazywał prezes ARP, po zakończeniu okresu przejściowego pojawi się wyzwanie związane z obligatoryjnymi postępowaniami przetargowymi na wybór przewoźników. Wiek taboru może wówczas stać się jednym z elementów decydujących o pozycji Polregio w rywalizacji o kontrakty.
Liberalizacja rynku kontra misja publiczna
Otwarcie rynku kolejowego oznacza dla Polregio jeszcze jedno wyzwanie. Konkurencja może być szczególnie silna na najbardziej atrakcyjnych ekonomicznie trasach. Tymczasem przewoźnik obsługuje również połączenia, których rentowność jest znacznie niższa.
Zdaniem Ryczka jest to szerszy dylemat dotyczący transportu publicznego w Unii Europejskiej: z jednej strony liberalizacja rynku i dopuszczanie nowych przewoźników, z drugiej – konieczność zapewnienia transportu mieszkańcom obszarów, na których działalność wyłącznie na zasadach rynkowych może być nieopłacalna.
Polregio pełni więc również funkcję społeczną, zapewniając połączenia tam, gdzie konkurenci mogą nie być zainteresowani wejściem.
Sławków ma być bramą dla odbudowy Ukrainy
Kolejnym strategicznym aktywem ARP jest Euroterminal Sławków. Jego znaczenie wynika z wyjątkowego położenia – terminal znajduje się na zachodnim końcu szerokotorowej linii kolejowej o rozstawie 1520 mm, stosowanym m.in. w Ukrainie.
Dzięki temu możliwy jest przeładunek towarów pomiędzy systemem kolejowym o szerokości torów charakterystycznej dla Europy Wschodniej a europejską siecią kolejową. W perspektywie odbudowy Ukrainy może to być jedna z istotnych przewag polskiej infrastruktury logistycznej.
Problemem pozostaje jednak przepustowość terminala. Obecne możliwości są – zdaniem prezesa ARP – niewystarczające w kontekście potencjalnego wzrostu przewozów związanych z odbudową Ukrainy.
Dlatego ARP przygotowuje dużą inwestycję. Po uporządkowaniu struktury organizacyjnej i połączeniu Euroterminalu z Terminalami Przeładunkowymi Sławków-Medyka projekt uzyskał finansowanie unijne w wysokości 76 mln zł. Cała inwestycja ma kosztować około 190 mln zł. Jej celem jest podwojenie przepustowości terminala – do 500 tys. jednostek transportowych rocznie.
ARP jest obecnie w trakcie porządkowania struktury właścicielskiej Euroterminalu. Agencja zawarła już porozumienie z PKP Cargo Connect, a docelowo ma sprawować funkcje właścicielskie w terminalu. Rozpoczęcie prac jest planowane po wyborze wykonawcy.
Inwestycja będzie realizowana etapami, tak aby ograniczyć wpływ prac na bieżące funkcjonowanie terminala. Jednocześnie ARP zakłada, że cały proces należy rozpatrywać w perspektywie kilku lat.
Specjalne strefy ekonomiczne z nową rolą
ARP chce również rozwijać działalność specjalnych stref ekonomicznych. Agencja zarządza czterema strefami, które mają tworzyć atrakcyjne warunki dla inwestorów.
Szczególne znaczenie mają dwie strefy w południowo-wschodniej Polsce – mielecka i tarnobrzeska. Ich położenie, w pobliżu Ukrainy, może w przyszłości tworzyć nowe możliwości inwestycyjne.
Już w pierwszych siedmiu miesiącach roku inwestorzy, którzy otrzymali decyzje o wsparciu w mieleckiej strefie, zadeklarowali nakłady inwestycyjne na poziomie 1,5 mld zł. W przypadku strefy tarnobrzeskiej było to blisko 700 mln zł.
ARP podkreśla, że rolą stref nie jest wyłącznie oferowanie instrumentów podatkowych. Ważne jest także przygotowanie infrastruktury, zaplecza oraz wsparcie inwestorów w kwestiach formalnych i konsultacyjnych.
Dual use jednym z filarów strategii ARP
W strategii Agencji na lata 2026–2030 ważne miejsce zajmują również technologie podwójnego zastosowania, czyli dual use.
Chodzi o rozwiązania, które mogą być wykorzystywane zarówno w sektorze obronnym, jak i cywilnym. ARP chce angażować się w projekty znajdujące się na styku tych dwóch obszarów.
– Dual use, nowoczesne technologie, współpraca międzynarodowa, local content to są kolejne obszary, które dopełniają i definiują tę naszą strategię – mówił Daniel Ryczek.
Według prezesa ARP Agencja prowadzi już kilka projektów zakładających większe zaangażowanie lub współpracę z przedsiębiorstwami działającymi jednocześnie w obszarze obronności i produkcji cywilnej. Szczegóły tych przedsięwzięć mają zostać przedstawione w późniejszym terminie.
ARP: od zarządzania aktywami do budowania strategicznej infrastruktury
W rozmowie zarysował się więc szerszy obraz planów Agencji Rozwoju Przemysłu. Hawe Telecom, Polregio i Euroterminal Sławków działają w różnych sektorach, ale łączy je znaczenie dla funkcjonowania państwa.
Światłowody Hawe Telecom są elementem infrastruktury cybernetycznej, Polregio zapewnia dostęp do transportu kolejowego również w mniej rentownych regionach, a Sławków może stać się ważnym węzłem logistycznym dla handlu i przyszłej odbudowy Ukrainy.
Do tego dochodzą specjalne strefy ekonomiczne, technologie dual use, rozwój nowoczesnych technologii i zwiększanie udziału krajowych przedsiębiorstw w strategicznych projektach. W efekcie ARP chce wykorzystywać swoje aktywa nie tylko do zarządzania poszczególnymi spółkami, ale również do realizacji szerszych celów gospodarczych i infrastrukturalnych państwa.
Najbliższe miesiące pokażą, jakie konkretne decyzje zapadną przede wszystkim w sprawie Hawe Telekom. W przypadku Polregio i Euroterminalu Sławków kierunek jest już bardziej wyraźny: chodzi o inwestycje, modernizację infrastruktury i przygotowanie tych aktywów na wyzwania kolejnej dekady.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu