Kongres Perły Samorządu
12-13 maja 2021 r.
Wstępny program
Dzień pierwszy – 12 maja 2021 r.
10.00-11.30 Sesja otwarcia: Dla dobra obywateli – jakiego sprawowania władzy i rządzenia potrzebujemy?

Współpraca i wzajemne zaufanie nie są cechami dominującymi w polskim życiu publicznym. Są jednak niezbędne dla zapewnienia stabilnego rozwoju społeczno-gospodarczego i sprawnego zarządzania publicznego. Jak więc, mając świadomość ograniczeń jakie wynikają z temperatury polskiego życia publicznego dobrze rządzić i współpracować? W jakich obszarach udaje się nam sprawnie współdziałać i realizować strategie rozwojowe. Jakie mamy dobre praktyki z których powinniśmy korzystać. Ostatni rok był doświadczeniem niezwykłym. Wyraźnie zobaczyliśmy wyzwania stojące przed globalizacją, dotknęliśmy granic sprawczości biznesu i ponownie dostrzegliśmy wagę jaką w życiu obywateli odgrywa Państwo. W dyskusji postaramy się więc wskazać jakie są najważniejsze post-pandemiczne wnioski dla tego jak organizujemy rządzenie w Polsce i co oznaczają one dla samorządów.

Zagadnienia:

  • czym obecnie jest dobre i efektywne rządzenie publiczne
  • w jaki sposób doświadczenie pandemii i kryzysu zmieniło zadania stojące przed władzami lokalnymi
  • jakiego rodzaju współpracy potrzeba pomiędzy władzami samorządowymi, centralnymi i organami UE
  • jaki jest i jaki powinien być kierunek ewolucji ustrojowej samorządu terytorialnego RP

Prowadzenie: Krzysztof Jedlak, redaktor naczelny Dziennika Gazety Prawnej

BLOK SPOŁECZNY

BLOK INWESTYCJE I ZARZĄDZANIE

11.45-12.30

Panel dyskusyjny: Demografia, migracje i zmiany populacyjne w rzeczywistości po pandemicznej

Rekordowo szybko zmniejsza się liczba Polaków. Od wielu lat nie mieliśmy tak mało urodzeń. Na to nakłada się, największa od dekady, liczba zgonów. Pod tym względem tak źle nie było od II Wojny Światowej. W 2020 r. zmarło niemal 129 tys. osób więcej, niż się urodziło. To wszystko przekłada się na sytuację demograficzną w samorządach. Już część z nich borykała się z problemem wyludniania, pandemia tylko ten trend pogłębiła. Jak w takim razie lokalni włodarze mogą przeciwdziałać tak negatywnym zjawiskom, czy dysponując takimi a nie innymi ograniczonymi zasobami i instrumentami mogę poprawić sytuację populacyjną, ale również zdrowotną na własnych terenach?


Zagadnienia:

  • wpływ zmian populacyjnych na sytuację społeczną i demograficzną samorządów
  • rola samorządów w walce z zapaścią demograficzną
  • plany i strategie demograficzne wobec doświadczenia pandemicznego
  • czy rząd ma plan na odwrócenie negatywnego trendu?

Prowadzenie: Dominika Sikora, zastępca redaktora naczelnego Dziennika Gazety Prawnej

Co czeka nas w najbliższych 12 miesiącach i na co w gospodarce powinni patrzeć samorządowcy – wprowadzenie


Panel dyskusyjny: Przedsiębiorca potrzebny od zaraz, czyli jak przyciągnąć inwestorów

Jakościowe miejsca pracy i długoterminowe inwestycje potrafią zapewnić lokalnej społeczności stabilny rozwój. Udany projekt przyciąga kolejny i pozwala na budowę zrównoważonego ekosystemu gospodarczego.Jak doprowadzić do realizacji takiego scenariusza? Jakimi narzędziami się posługiwać? Jak zachować asertywność i podmiotowość w relacji z biznesem i jakiego rodzaju inwestycje możemy uznać za jakościowe?


Zagadnienia:

  • jak wyglądają a jak powinny wyglądać relacje między samorządowcami a inwestorami
  • jakich narzędzi do prowadzenia polityki gospodarczej potrzebują władze lokalne
  • jak powinna wyglądać współpraca przy przyciąganiu pracodawców

Prowadzenie: Marek Tejchman, zastępca redaktora naczelnego Dziennika Gazety Prawnej

12.35-13.15

Panel dyskusyjny: Coraz więcej zadań, coraz mniej środków – polityka społeczna wobec zmian ustrojowych

O tym, że samorządy dostają za mało pieniędzy w stosunku do zadań, które mają wykonywać, słyszymy od lat. Jednak pandemia, jak soczewka, pokazała, gdzie problemy się ogniskują. Największym wyzwaniem okazały się obszary od lat finansowo zaniedbywane – jak choćby pomoc społeczna czy oświata. Pojawiły się też nowe zadania, stricte związane z pandemią. Dlatego coraz częściej pojawiają się pomysły, by pewne zdania rząd jednoznacznie wziął na siebie: np. finansowanie płac nauczycieli czy przejęcie szpitali powiatowych. Czy to właściwy kierunek? Jak odciążać samorządy, nie ograniczając jednocześnie ich autonomii?


Zagadnienia:

  • jak efektywnie należy gospodarować środkami na politykę społeczną
  • czy deinstytucjonalizacja jest chwilową modą czy szansą na efektywniejszą polityką społeczną
  • pandemia doświadczeniem, które ukazało skalę niedofinansowania obszarów polityki społecznej
  • oświata, zdrowie, edukacje – gdzie trzeba najwięcej wsparcia?

Prowadzenie: Agata Szczepańska, dziennikarz Dziennika Gazety Prawnej

Panel dyskusyjny: Autobus z napisem koniec – co dalej z transportem publicznym

Czy ktoś jeszcze wątpi w fakt, że pandemia zmieniła nasze potrzeby w zakresie przemieszczania się? Raczej nie. Otwarte jednak pozostaje pytanie, co będzie, kiedy już pokonamy wirusa. Czy wszystko wróci do normy, czy też czeka nas wielkie dostosowanie się – a jeśli tak, to w jaką stronę pójdą zmiany?


Zagadnienia:

  • czy po pandemii będziemy potrzebowali mniej transportu publicznego
  • w jaki sposób do nowej rzeczywistości powinni się przygotować samorządowcy
  • czy praca z domu stanie się realną alternatywą dla pracy z biura i jakiej infrastruktury będziemy potrzebować?

Prowadzenie: Jakub Kapiszewski, dziennikarz Dziennika Gazety Prawnej

13.15-13.45 Przerwa obiadowa

BLOK ZDROWIE

BLOK ZIELONA POLSKA

13.45-14.30

Jaka jest przyszłość polskiej służby zdrowia – wprowadzenie

Panel dyskusyjny: Rewolucja własnościowa w szpitalach - szansa czy zagrożenie dla ich działania i sytuacji finansowej

Pandemia okazała się listkiem lakmusowym tego, z jak głębokimi problemami boryka się polski system ochrony zdrowia. Ograniczone finansowanie odbiegające od standardów europejskich, ogromne deficyty kadrowe, w końcu - rozdrobnienie właścicielskie szpitali, które, zdaniem rządu, blokuje sprawne zarządzanie placówkami ochrony zdrowia. Czy w związku z tym szpitale czeka prawdziwe trzęsienie ziemi w kwestiach własnościowych? Czy przejęcie nadzoru nad szpitalami przez wojewodów oznacza ograniczenie samorządności lokalnych włodarzy? Na ile to faktycznie konieczne działanie, a na ile zamach na niezależność samorządową i pozbawianie wpływu na kreowanie polityki zdrowotnej w regionach? Co restrukturyzacja właścicielska oznacza dla systemu finansowania szpitali? Co z odpowiedzialnością za ich długi i czy rząd ma plan B na ich ewentualną spłatę.


Zagadnienia:

  • diagnoza sytuacji - rozdrobnienie właścicielskie szpitali – faktyczny, czy sztucznie wygenerowany problem?
  • rola samorządów (zwłaszcza powiatów) w kreowaniu polityki zdrowotnej na swoich terenach
  • ograniczenie roli samorządów, jako organów założycielskich szpitali – kto zyskuje/kto traci
  • więcej władzy w szpitalach – tylko dla kogo? Wojewodów? Ministra zdrowia?
  • co ze szpitalami uniwersyteckimi i resortowymi?
  • cel zmian właścicielskich w szpitalach vs. poprawa sytuacji finansowej zadłużonych lecznic

Prowadzenie: Dominika Sikora, zastępca redaktora naczelnego Dziennika Gazety Prawnej

Panel dyskusyjny: Zielony Biznes i inwestycje - co oznaczają dla samorządów

Zielone technologie zmienią rzeczywistość, w której funkcjonują samorządy, przedsiębiorcy, my wszyscy. Rewolucji towarzyszą obawy, że proces będzie bolesny i kosztowny. Jednocześnie jest szansą na pobudzenie lokalnego rynku i poprawę jakości życia mieszkańców.

Zagadnienia:

  • jak będzie wyglądała polska zielona transformacja
  • jakie inwestycje i miejsca pracy zielona fala przyniesie a jakie zabierze
  • jakie korzyści może dać umiejętna polityka władz lokalnych wobec zielonej transformacji?

Prowadzenie: Katarzyna Nocuń, dziennikarz Dziennika Gazety Prawnej

14.30-15.15

Q&A: Pomoc doraźna, czyli jak pomóc zadłużonemu szpitalowi

Prowadzenie: Agata Szczepańska, dziennikarz Dziennika Gazety Prawnej

Panel dyskusyjny: Nowoczesne technologie w gminnych systemach gospodarki odpadami

Ekologia w gospodarce odpadami oznacza zmianę percepcji: to nie śmieci, ale surowiec, który należy jak najskuteczniej odzyskiwać. Cywilizacyjny skok nie dokona się bez wykorzystania nowoczesnych technologii

Zagadnienia:

  • efektywny system gospodarki odpadami w gminie, czyli jaki
  • gdzie i w co inwestować, by poprawić jakość selektywnej zbiórki
  • inteligentne pojemniki i jakość zbiórki u źródła

Prowadzenie: Katarzyna Nocuń, dziennikarz Dziennika Gazety Prawnej

15.30–16.20 Sesja plenarna: Nowe wyzwania, przyspieszenie globalnych trendów i pandemiczna lekcja – jak skutecznie zarządzać w sferze publicznej na poziomie lokalnym

Z jednej strony zakwestionowanie dotychczasowego modelu globalizacji a z drugiej przyspieszenie megatrendów. Bilans doświadczenia pandemicznego jest niejedonoznaczny i długo jeszcze taki pozostanie. Jednak ci, którzy rządząc służą obywatelom i podlegają demokratycznym procedurom nie mogą pozwolić sobie na komfort oczekiwania na to aż ostatecznie wnioski staną się oczywiste. Dlatego już teraz, siegamy po doświadczenia mających różne perspektywy praktyków i akademików po to aby zrozumieć jak zmienia się zarządzanie publiczne. Jakie są najważniejsze lekcje i praktyczne wnioski które powinniśmy mieć z tylu głowy aby dobrze rządzić. Postaramy się też odpowiedzieć na pytanie o to jakie trendy i wyzwania z nami pozostaną i jakich nowych problemów powinniśmy się obawiać?

Zagadnienia:

  • pandemia miała przyspieszyć globalne trendy – co to znaczy w sferze władzy samorządowej i lokalnej
  • jakie narzędzia rządzenia okazują się efektywne wobec niespodziewanych wyzwań
  • czy nowa globalizacja będzie przyspieszała erozje pozycji lokalnych władz
  • co nowa polityczna normalność oznacza dla władz samorządowych
  • jaka powinna być rola lokalnych wspólnot w rozwiązywaniu społecznych problemów

Prowadzenie: Marek Tejchman, zastępca redaktora naczelnego Dziennika Gazety Prawnej

BLOK FINANSE

16.30-17.25

Q&A: Finanse publiczna a finanse samorządowe – w którą stronę zmierzamy – wprowadzenie

Czy mamy do czynienia z cichą rewolucją w samorządowych finansach? Choć rząd nie ogłosił kompleksowej reformy systemu, ta dokonuje się stopniowo na naszych oczach. Rząd tworzy kolejne centralne fundusze, w ramach których władze lokalne aplikują o pieniądze na inwestycje lokalne, przewozy autokarowe czy remonty dróg. Zmienia się też struktura dochodów ogółem samorządów - procentowy udział dochodów własnych zmniejsza się, a na znaczeniu zyskują dotacje celowe i subwencja ogólna. To prowokuje zasadnicze pytanie - zmierzamy w stronę modelu klientelistycznego, podważającego autonomię władz lokalnych czy raczej gwarantujemy bardziej efektywne zarządzanie publicznym pieniądzem?


Sesja: Nowa perspektywa budżetowa Unii Europejskiej – jak samorządy mają wykorzystać swoją szansę?

Wchodzimy w nową perspektywę unijną. Przed Polską zatwierdzenie ostatecznego kształtu programów operacyjnych i zdecydowanie, na co wydamy miliardy euro z Funduszu Odbudowy. Jak zwykle przy dystrybucji unijnej środków wielką rolę do odegrania mają władze lokalne, dotąd zarządzające ok. 40 proc. wszystkich eurofunduszy w kraju. Co zmieni się w unijnym programowaniu 2021-2027? Gdzie szukać źródeł finansowania inwestycji i jak zmieniły się priorytety UE w stosunku do perspektywy 2014-2020? Na te i inne pytania poszukamy odpowiedzi razem z ekspertami i praktykami.


Zagadnienia:

  • czy mniejsze pieniądze w ramach regionalnego programu operacyjnego to mniejsza szansa na rozwój
  • rosnąca rola instrumentów zwrotnych
  • jakiego rodzaju projekty będą preferowane, a jakie są plany samorządów
  • co dla beneficjentów oznaczają planowane zmiany na poziomie programów operacyjnych
  • samorządy a pieniądze z Krajowego Planu Odbudowy
  • rola samorządów w polityce rozwoju - czy dotychczasowy, zdecentralizowany model wdrażania środków unijnych w Polsce wymaga reformy
17.30-18.15

Sesja: Jak zdobyć środki, zrealizować cele i nie zbankrutować?

W świecie niskich stóp procentowych, wspierania płynności przez banki centralne i olbrzymich planów stymulacyjnych pozyskanie środków na realizacje samorządowych inwestycji powinno być łatwe. To jednak tylko pozory o czym doskonale wiedza ci którzy w samorządach odpowiadają za kwestie pieniędzy. Jakiego rodzaju finansowanie jest bezpieczne i dopasowane do celów i wielkości samorządu. Jak zarządzać długoterminowymi projektami i czego możemy się na rynku finansowym spodziewać gdy nadejdzie czas spłacania zaciągniętych dla ratowania gospodarek długów.


Zagadnienia:

  • jak dostosować narzędzie finansowe do potrzeb konkretnego samorządu
  • jakimi środkami finansować poszczególne cele lokalne
  • jakimi narzędziami i działaniami budować efektywność

Prowadzenie: Tomasz Żółciak, dziennikarz Dziennika Gazety Prawnej


Wręczenie wyróżnień w Rankingu Skarbnik samorządu 2021


20.00–24.00 Gala wręczenia wyróżnień w rankingu Perły Samorządu 2021
Dzień drugi – 13 maja 2021 r.
10.00–11.30 Sesja: Nowy świat mediów, czy świat nowych mediów

Komunikacja publiczna i dialog z mieszkańcami są kluczowymi elementami dobrego i efektywnego rządzenia. Rewolucja technologiczna która w ostatnich latach zmieniła tak wiele dziedzin życia widoczna jest wyraźnie w obszarze mediów. Zwiększa siłę przekazu niektórych grup a inne wyklucza w sposób całkowity. Daje, czasem złudne poczucie jawności i kontroli władzy. Jak zrozumieć ten nowy świat I jak wykorzystać jego rewolucyjne osiągniecia do wprowadzania korzystnych rozwiązań dla mieszkańców? Jak sprawić że zmiana będzie pozytywna a obywatele będą jej częścią?

Zagadnienia:

  • już nie komunikacja a jeszcze nie dialog, czyli jak wygląda współczesna debata publiczna
  • co Polacy będą czytać i oglądać? W jaki sposób należy z nimi rozmawiać?
  • jakich narzędzi komunikacji potrzebują i będą potrzebować samorządy
  • co rewolucja we współczesnym marketingu oznacza dla przestrzeni publicznej?

Wręczenie wyróżnień w konkursie Samorządowy Lider komunikacji i promocji


Najlepsze działania komunikacyjne w roku pandemii – omówienie najlepszych przykładów


Prowadzenie: Marek Tejchman, zastępca redaktora naczelnego Dziennika Gazety Prawnej i Jakub Kapiszewski, dziennikarz Dziennika Gazety Prawnej

11.45-13.15 Sesja: Liderzy dobrych praktyk: warsztaty
13.15-13.45 Przerwa obiadowa