Jak starzeje się Polska i Europa? Najważniejsze dane

Według KE w 2060 r. niemal co trzeci obywatel liczącej 517 mln mieszkańców UE będzie miał 65 lat lub więcej. Zebraliśmy najważniejsze dane dotyczące starzenia się Polski i Europy.

  • Demografowie przewidują, że w 2060 r. populacja krajów UE będzie nieco liczniejsza (517 mln , w porównaniu z 502 mln w 2010 r.) oraz znacznie starsza (30 proc. Europejczyków będzie miało 65 lat lub więcej). Oznacza to, że będzie coraz mniej ludzi w wieku produkcyjnym – odsetek osób w wieku od 15 do 64 lat spadnie z 67 proc. do 56 proc. Na każdego emeryta lub rencistę przypadać będą zaledwie dwie osoby w wieku produkcyjnym (obecnie przypadają cztery osoby).
  • Przewiduje się, że te zmiany demograficzne będą miały poważne konsekwencje dla finansów publicznych w UE. W oparciu o obecnie prowadzoną politykę, szacuje się, że wydatki publiczne bezpośrednio powiązane z wiekiem (emerytury, opieka zdrowotna i długoterminowa) wzrosną do roku 2060 o 4,1 proc. PKB (w porównaniu z rokiem 2010), t.j. z 25 proc. do około 29 proc. PKB. Natomiast same wydatki na emerytury miałyby wzrosnąć z 11,3 proc. do prawie 13 proc. PKB do roku 2060. Jednakże z raportu wynika, że istnieją duże różnice w poszczególnych państwach członkowskich, w dużej mierze wynikające z postępów, jakie dany kraj poczynił w realizacji reformy emerytalnej.
  • Prognozy publikowane przez Eurostat przewidują również znaczne zmiany liczebności
populacji w państwach UE. Łączna liczba ich mieszkańców wzrośnie z 501 mln w 2010
r. do maksymalnego poziomu 521 mln około 2035 r., a następnie będzie spadać, by w
2060 r. osiągnąć 506 mln. Zmieni się także kolejność najludniejszych
państw.
Przodujące obecnie Niemcy, z
liczbą 71 mln mieszkańców w
2060
r. (spadek o
blisko
13%), zostaną wyprzedzone przez Wielką Brytanię (77 mln) i
Francję (72 mln). Ogólnie
w
latach 2010–2060 liczba ludności wzrośnie w
trzynastu spośród wszystkich obecnych
państw członkowskich, natomiast spadnie w
czternastu.
  • Największy relatywny wzrost liczby mieszkańców będzie udziałem Cypru (o 66%), Irlandii (o 53%), Luksemburga (o
52%), Wielkiej Brytanii (o
25%) i Szwecji (o 18%), natomiast największy spadek zanotują Bułgaria (o 28%), Łotwa (o 26%), Litwa (o 24%), Rumunia (o 21%) i Polska (o 18%)
5
. Po
2015
r. w
skali całej Unii Europejskiej rejestrowany będzie ujemny przyrost naturalny,
a
wzrost populacji w
następnym dwudziestoleciu będzie skutkiem wyłącznie dodatniego
salda migracji, które jednak po 2035
r. nie będzie już w
stanie zrekompensować ubytku
ludności, spowodowanego czynnikami naturalnymi. (Eurostat 2008) Odsetek mieszkań
-
ców w
wieku 65 i
więcej
lat wzrośnie z
17,4% w
2010
r. do 29,5% w
2060
r. Jeszcze bar
-
dziej zwiększy się w
tym czasie udział ludności w
wieku 80 i
więcej
lat —
z 4,6% do 12%.
Według tych ekstrapolacyjnych prognoz, najstarszymi pod względem demograficznym
państwami UE będą Łotwa (z udziałem ludności w
wieku 65 i
więcej
lat wynoszącym
35,7%), Rumunia (34,8%) i
Polska (34,5%), natomiast najmłodszymi —
Irlandia (22%),
Wielka Brytania (24,5%) oraz Belgia i
Dania (po 25%).
  • Socjologowie są zgodni, że niski przyrost naturalny i szybkie starzenie się Europy są spowodowane
szeregiem czynników o
charakterze ekonomicznym i
społeczno–kulturowym, charakterystycznych dla wysoko rozwiniętych społeczeństw. Zalicza się do nich m.in. wysokie społeczne wartościowanie zdrowia, upowszechnianie
dbałości o
jego zachowanie oraz nowoczesne systemy ochrony zdrowia i
opieki nad ludźmi
starymi, ale także czynniki, które wpływają na ograniczenie prokreacji, np. długi okres edukacji, wysoki poziom aktywności zawodowej kobiet oraz upowszechnienie stylu życia opartego na modelu konsumpcji i
kariery zawodowej. Dodatkowo kraje byłego bloku wschodniego, generalnie mniej rozwinięte i
zamożne niż ich zachodni sąsiedzi, są bardziej zagrożone depopulacją.
  • Proces starzenia Europy jest obecnie bardziej zaawansowany wśród „starych” członków UE. Ponad 20% udział ludności w
wieku poprodukcyjnym, pod koniec ubiegłej dekady notowały Niemcy i Włochy. Relatywnie niewiele mniej liczni są również
najstarsi mieszkańcy takich państw jak Grecja, Szwecja i
Portugalia.
Jednak tempo starzenia się ludności w
ostatnich latach jest szybsze w
nowoprzyjętych państwach Europy Środkowowschodniej. We wszystkich poza Słowacją i
Czechami, proces starzenia się ludności przebiega znacznie szybciej niż przeciętnie w UE. Rekord należy do Słowenii i państw bałtyckich. Również w
Polsce dynamika starzenia się ludności jest wyraźnie większa niż przeciętna w całej Unii i
zbliża się do Niemiec i Włoch.
  • Obecnie niemal we wszystkich państwach Unii Europejskiej współczynnik dzietności
nie zapewnia prostej zastępowalności pokoleń. Wyjątek stanowi Irlandia, w
której tradycyjnie wysoki przyrost naturalny  wspomógł imigracyjny boom z początku XXI wieku. Pozostałe państwa unijne nie są w stanie odtworzyć liczby ludności. Dotyczy to nawet Francji i krajów skandynawskich, które mają jeden z najwyższych współczynników dzietności (tylko nieznacznie poniżej 2,0 dziecka na kobietę).
  • Systematycznie opóźnia się wiek, w którym kobiety decydują się na pierwsze dziecko. W 2005 r. kobiety miały dzieci już 28,1 lat, co oznacza wzrost o 7 miesięcy w porównaniu z rokiem 2000 r. Średni Wiek kobiety w momencie narodzin pierwszego dziecka wzrósł we wszystkich krajach UE. Coraz później ludzie także wstępują w związki małżeńskie. Według danych z 2000 r. średni Wiek zawierania pierwszych małżeństw dla kobiet wynosi 26,8 lat, a dla mężczyzn 29,4 lat. W 2006 roku wskaźniki te wynosiły odpowiednio: 28,1 lat dla kobiet i 30,6 lat dla mężczyzn.
  • Prognoza ludności Polski według GUS przewiduje głębokie zmiany
struktury demograficznej do 2035
r. Nastąpi zmniejszenie się udziału ludności w wieku 0–17
lat do 15,8% oraz wzrost udziału ludności w wieku poprodukcyjnym do 26,7%. Jeszcze szybciej ma wzrastać liczba ludności w
wieku 80+. Według Eurostatu ma się ona zwiększyć z poziomu 1,1 mln w 2008 r. do 3,3 mln w
2040 r. i 4 mln w 2060 r.
statystyki

Komentarze (2)

  • czytelnik(2014-09-26 10:06) Zgłoś naruszenie 00

    niech dalej feministki i podobnej maści osoby propagują już w szkole i przedszkolu "bez lateksu nie ma seksu", brak poszanowania normalnych rodzin, a rodzina z 3 dzieci to ponoć patologia

    Odpowiedz
  • ewer(2014-09-26 16:15) Zgłoś naruszenie 00

    Żydki ,a może kwoty wolne od podatku w krajach UE i okaże sie że jesteśmy najbardziej okradanym narodem Europy

    Odpowiedz

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!