Już za miesiąc w Polsce zostanie zainaugurowana unijna Inicjatywa na rzecz zatrudnienia młodych. W 2013 r. ustanowiła ją Rada Europejska, chcąc przeciwdziałać bezrobociu takich osób. Do krajów członkowskich trafi dodatkowo na ten cel 6 mld euro. Założenie jest takie, że dzięki tym pieniądzom więcej osób ma mieć dostęp do zatrudnienia, edukacji i szkoleń. Skorzystają na tym również pracodawcy – będą się do nich zgłaszać lepiej wykwalifikowani kandydaci. Eksperci ostrzegają, że w Polsce program może się nie udać, ponieważ nie objął absolwentów studiów.

Za młodzi na bezrobocie

Eksperci podkreślają, że największą słabością nowego unijnego programu jest ograniczenie wiekowe, odgórnie nałożone przez Unię Europejską. Ze wsparcia będą mogły skorzystać tylko osoby w wieku 15–24 lat.

– W Polsce mamy problem przede wszystkim z absolwentami studiów, a oni wchodzą na rynek pracy w wieku 24–25 lat. Postulowaliśmy, aby Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju podjęło negocjacje z Komisją Europejską w sprawie objęcia wsparciem osób do 30. roku życia, ale resort się na to nie zdecydował – podkreśla Małgorzata Lelińska, ekspert ds. funduszy europejskich Konfederacji Lewiatan.

Jej zdaniem już na starcie inicjatywy pojawiają się wątpliwości, czy pomoc zostanie wydana efektywnie i poprawi sytuację na rynku pracy tych, którzy najbardziej potrzebują wsparcia.

Eksperci chwalą natomiast inną decyzję Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju (MIR). Ze względu na wskaźnik bezrobocia inicjatywa miała być realizowana tylko w 10 województwach. Do skorzystania z pomocy kwalifikują się bowiem tylko te regiony, gdzie stopa bezrobocia wśród młodych przekracza 25 proc. Jednak ze względu na szczególnie trudną sytuację młodych MIR podjęło decyzję o powiększeniu tej kwoty o 1,15 mld euro z krajowej puli Europejskiego Funduszu Społecznego. Jak podkreśla Piotr Popa, rzecznik prasowy MIR, dzięki temu inicjatywa będzie realizowana we wszystkich województwach.

Na tej decyzji skorzystało m.in. woj. podlaskie.

– Zostaliśmy objęci wsparciem dla młodych, mimo że w naszym województwie stopa bezrobocia wśród takich osób wynosi 21 proc. – wskazuje Hubert Ostapowicz, wicedyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy (WUP) w Białymstoku.

Hufce na start

Pierwsze przedsięwzięcia w ramach Inicjatywy na rzecz zatrudnienia młodych realizują ochotnicze hufce pracy (OHP).

– Nie wiadomo, jaki jest powód wyboru przez MIR właśnie tej instytucji. Być może w ocenie ministerstwa będzie skutecznie realizowała projekty, bo w perspektywie 2007–2013 nie miała opóźnień – zaznacza Małgorzata Lelińska.

OHP na realizację projektów aktywizacji młodych otrzymają ok. 116 mln zł. Zgodnie ze wstępnymi założeniami mają przeszkolić w całym kraju 7,5 tys. osób w wieku 15–24 lata, niepracujących, nieuczących się i nieszkolących. Ostateczną koncepcję wsparcia młodzieży musi jeszcze zatwierdzić Komisja Europejska.

– Wstępnie przewidujemy, że obejmie kursy i szkolenia zawodowe, m.in. poszerzające kompetencje społeczne, a także staże realizowane we współpracy z pracodawcami – zapowiada Dariusz Gatner, dyrektor Biura Programów Europejskich OHP. Absolwentom gimnazjum hufce zaoferują kwalifikacyjne kursy zawodowe, które wyposażą ich w umiejętności pozwalające odnaleźć się na rynku pracy.

– Przewidujemy także projekty dla młodych, którzy wypadli z systemu edukacji lub mają problemy z realizacją obowiązku szkolnego bądź obowiązku nauki – dodaje Dariusz Gatner.

Nowości za rok

Wybór OHP na start Inicjatywy dla młodych oznacza jednak, że jeszcze przez kilka miesięcy dodatkowe pieniądze nie będą pracować na rzecz ogółu młodych bezrobotnych. Zgodnie z ustawą z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 674) hufce koncentrują się przede wszystkim na aktywizacji młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym, pochodzącej ze środowisk trudnych i mającej problemy w nauce. Dopiero jesienią dodatkowe pieniądze trafią do wojewódzkich urzędów pracy. Te w konkursach podzielą je najpierw pomiędzy agencje zatrudnienia, a w przyszłym roku – powiatowe urzędy pracy. To one w swoich projektach będą oferować nowe instrumenty dla młodych, takie jak bony szkoleniowe, stażowe, zatrudnieniowe i na zasiedlenie oraz pożyczki na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Z tej pomocy młodzi bezrobotni skorzystają dopiero w przyszłym roku.