statystyki

Szymański: Unia nigdy nie miała decydującego głosu na świecie [WYWIAD]

autor: Grzegorz Osiecki, Magdalena Cedro17.11.2019, 19:00
Nie ma takiej sfery życia, na którą nie będzie oddziaływała polityka neutralności klimatycznej.

Nie ma takiej sfery życia, na którą nie będzie oddziaływała polityka neutralności klimatycznej.źródło: ShutterStock

Nie ma takiej sfery życia, na którą nie będzie oddziaływała polityka neutralności klimatycznej.

Czy po wyborach polskie władze mają pomysł na nowe otwarcie w stosunkach z Brukselą?

Niedawna zmiana władz Unii Europejskiej jest z pewnością korzystna dla odświeżenia relacji, ale kwestie personalne nie są najważniejsze. W polityce wszystko zazwyczaj dzieje się powoli: po tych czterech latach polskie racje w kluczowych dla nas obszarach – takich jak wspólny rynek, obronność, migracje i budżet – są w końcu rozumiane lepiej, wszyscy godzą się z tym, że nowy konsensus europejski musi uwzględniać porozumienie z Warszawą.

Ale te cztery lata to nieustanny spór z Brukselą o praworządność, który nadal nie został rozwiązany. Czy ta sytuacja może mieć wpływ na to, jak Wspólnota potraktuje nasze oczekiwania w kwestiach polityki energetycznej czy klimatycznej?

Rozbieżności interesów rozwojowych między Polską a niektórymi krajami starej UE nie są niczym nowym, one były widoczne, gdy wchodziliśmy do Unii – a więc do różnic w podejściu do polityki energetycznej oraz klimatycznej doszłoby bez względu na spór dotyczący praworządności. Ten spór jest dla nas wyzwaniem, ale politykę trzeba umieć uprawiać również w niesprzyjających warunkach. Nie mieliśmy bardzo złych doświadczeń z całą odchodzącą Komisją Europejską, ale za to nowa szefowa KE Ursula von der Leyen ma dobry kontakt z premierem Mateuszem Morawieckim. A to ważne, bo mamy do rozwiązania liczne trudne sprawy, więc bez zrozumienia swoich racji trudno wyobrazić sobie współpracę. Takim wyzwaniem jest przede wszystkim polityka klimatyczna.

Pierwszym testem będzie zielony ład dla Europy, w który ma zostać wpisane wsparcie dla naszej transformacji energetycznej. Z Brukseli dochodzą jednak głosy, że nie dostaniemy na to dodatkowych pieniędzy, tylko że zostaną one przerzucone z polityki spójności.

Magazyn DGP 15 listopada 2019

Magazyn DGP 15 listopada 2019

źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Jeżeli ktoś uważa, że można w ten sposób zbudować kompromis wokół neutralności klimatycznej, którą UE ma osiągnąć w 2050 r., to się grubo myli. To skrajna naiwność.

Ale to nie jest tylko decyzja urzędników, lecz także krajów członkowskich – te nie chcą więcej płacić do wspólnego budżetu.

Państwa jeszcze nie podjęły decyzji w tej sprawie. To powód, dla którego portal Politico wskazał premiera Morawieckiego jako jedną z pięciu najważniejszych osób w UE w rozgrywce o neutralność klimatyczną. Oprócz niego są to: wiceszef KE Frans Timmermans, prezes Europejskiego Banku Inwestycyjnego Werner Hoyer, duński minister energii Dan Jørgensen oraz szef komisji środowiska w europarlamencie Pascal Canfin. Ocena Politico dobrze pokazuje stan gry przed grudniowym szczytem Wspólnoty. Warto w tym miejscu przypomnieć konkluzje czerwcowego szczytu Wspólnoty, bo choć nie zgodziliśmy się na zobowiązanie do neutralności klimatycznej w 2050 r., to wpisaliśmy do nich swoje postulaty. Ważne dla nas jest uznanie zróżnicowanej sytuacji państw członkowskich w realizacji celu. Jest tam także zapis o ochronie konkurencyjności gospodarki europejskiej jako istotnym czynniku kształtowania ostatecznej decyzji – chodzi o kwestię śladu węglowego w państwach konkurujących z UE. Wpisaliśmy do konkluzji także konieczność sprawiedliwego charakteru transformacji oraz swobodę kształtowania miksu energii. To są cztery elementy, które są podstawą do znalezienia porozumienia.

Jednak już raz sprzeciwiliśmy się neutralności klimatycznej.

Premier nie mówił nigdy, że oponuje przeciw celowi neutralności klimatycznej jako takiemu. Musimy mieć jednak gwarancje, że ta polityka będzie zbieżna z naszymi interesami. Polska jako praktycznie jedyny kraj w Europie Środkowej i Wschodniej nie ma żadnego zasobu energii nuklearnej, która staje się jednym z głównych środków kompensowania skutków transformacji energetycznej. Poza tym neutralność to nie jest tylko kwestia energii. Ona dotyczy życia społecznego – warunkuje to, w jaki sposób będziemy używać transportu, jak będziemy mieszkać czy jak się będziemy odżywiać. Taka decyzja musi być poparta bardzo poważną analizą. Musimy mieć własny scenariusz neutralności klimatycznej.

Czego dotyczy istota sporu?

Podziału obciążeń. Chodzi o takie ich rozłożenie, by zostało ono uznane za sprawiedliwe, proporcjonalne i politycznie akceptowalne. Grudniowy szczyt powinien określić ramy mechanizmu kompensacyjnego i sprecyzować podział obciążeń. Realizacja planu na 2030 r. pokazuje, że łatwo jest wyznaczać cel, lecz trudno go zrealizować. Jeśli chodzi o ograniczenie emisji w sektorze non-ETS (rolnictwo, transport czy gospodarka odpadami – red.), cel osiągną jedynie trzy z 28 państw. A wypracowanie rozwiązań w kwestii neutralności klimatycznej jest tym trudniejsze, że nie ma sprawdzonego modelu, który spełniałby kryteria sprawiedliwości, konkurencyjności i uznania zróżnicowanej sytuacji państw.

Czy pomysł cła klimatycznego ma szanse na wejście w życie, by nie opłacało się przenosić produkcji poza UE?


Pozostało jeszcze 67% treści

Czytaj wszystkie artykuły na gazetaprawna.pl oraz w e-wydaniu DGP
Zapłać 97,90 zł Kup abonamentna miesiąc
Mam kod promocyjny

Reklama

Komentarze (2)

  • Pulizer(2019-11-17 21:15) Zgłoś naruszenie 10

    Primo: autorzy, Secundo: Redakcja: redaktor kolumny, kierownik działu, sekretarz redakcji. KTO TO JEST SZYMAŃSKI?! Kowalskiego znam, ale Szymański? Ja wiem, że autorzy widzieli tego, z którym rozmawiali. Ja nie - chciałbym przeczytać jakiś mikrobiogram, wprowadzenie do rozmowy, cokolwiek! Tylko nie piszcie, że te dane są w materiale drukowanym!

    Odpowiedz
  • T1000(2019-11-17 20:42) Zgłoś naruszenie 00

    Czy pan już wie, co będzie robił po utracie władzy???

    Odpowiedz

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Galerie